Video İçeriklerim İzinsiz Yeniden Yayınlanıyor

Ürettiğiniz videoların başka bir kanalda, çoğu zaman logonuz kırpılmış hâlde yayımlandığını gördünüz. Bu sayfa videonun hangi katmanlarının korunduğunu, yayının nasıl belgeleneceğini ve önünüzdeki seçenekleri anlatır.

Bir videoda kaç hak katmanı var

Video, tek parça gibi görünse de içinde birkaç ayrı hak katmanı taşır. Görüntülerin kendisi, senaryo ve metin, kurgu, seslendirme, kullanılan müzik ve varsa grafik animasyonlar farklı katmanlardır; ayrıca kamera karşısındaki kişilerin ve yapımın gerçekleştirilmesine emek verenlerin hakları da devrededir. Bunların tamamı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında ele alınır ve koruma için tescil aranmaz; isteğe bağlı kayıt imkânı ise hak sahipliğini belgelemeyi kolaylaştırır. Katmanların ayrı ayrı görülmesi, talebin çerçevesini de belirler.

Bu katmanlı yapı pratikte şu anlama gelir: talepte bulunabilmeniz için videonun bütünü üzerindeki hakların size ait olduğunu gösterebilmeniz gerekir. Yapımı dışarıdan bir ekibe yaptırdıysanız, hakların işletmenize geçtiğini gösteren yazılı metin aranır. Karşı taraf videonuzun üzerindeki logoyu kaldırıp kendi işaretini yerleştirmişse marka bakımından ayrı bir tartışma da doğar; yalnız içeriğin yeniden yayımlanması ise telif zemininde kalır. Bu ayrımlar genel bir çerçeve sunar, dosyanızın kendi belgeleriyle incelenmesinin yerini tutmaz. Belge zinciri eksikse önce onun tamamlanması gerekir.

Yayın kaldırılmadan belgelemek

Bildirim yapıldığında içerik çoğu zaman aynı gün kaybolur; bu yüzden önce kayıt alınır. Yayımlanan videonun dosyasını indirip saklayın, yayın sayfasının tarih ve adres bilgisi görünecek biçimde ekran görüntüsünü alın, izlenme ve paylaşım verilerinin göründüğü ekranı ayrıca kaydedin. Sayfanın bağımsız bir arşiv hizmetindeki kaydını oluşturun. Aynı içeriğin başka kanallarda ve kısa kesitler hâlinde de dolaşıp dolaşmadığını tarayıp bulduklarınızı aynı düzende belgeleyin. Yaygın bir yayın varsa noter aracılığıyla tespit yaptırılabilir. Kayıtları tek oturumda tamamlamak, dağınık toplamaktan güvenlidir.

Kendi tarafınızda üretim izleri toplanır: ham çekim dosyaları ve kayıt tarihleri, kurgu projesinin dosyaları, senaryo ve çekim planı, yapım ekibiyle imzalanan metinler, videonun ilk yayımlandığı kanaldaki yükleme kaydı ve sunucu kayıtları. Bunlar üretimin kimde başladığını gösterir. Buna karşılık karşı kanala topluca olumsuz bildirim organize etmek, yorumlarda tartışmaya girmek ya da tehdit içeren mesaj göndermek işinizi zorlaştırır ve size karşı talep doğurabilir. Dayanağı gösterilmemiş bir ihtarname de aynı riski taşır; sıralama önce belge, sonra bildirimdir.

Kaldırma, izin ve dava

İlk kanal, videonun yayımlandığı platformun fikri mülkiyet bildirim yoludur. Bu kanallar hak sahipliğini gösteren belgeye dayanan bildirimleri değerlendirir ve içeriği yayından kaldırabilir; bazı platformlar hak sahiplerine içerik eşleştirme imkânı da sunar ve bu, aynı videonun yeniden yüklenmesini erken yakalamayı sağlar. Bildirimde beyanların doğru olması şarttır, çünkü gerçeğe uymayan bildirim kendi başına sorumluluk doğurur. Bu yol hızlıdır ama tek başına kalıcı sonuç vermez. Bildirimin sonucu ve karşı tarafın yanıtı da aynı klasörde saklanmalıdır, çünkü tekrar eden yüklemeleri göstermenin en pratik yolu budur.

İkinci yön doğrudan taleptir: yayının durdurulması, içeriğin bütün mecralardan kaldırılması ve doğan zararın giderilmesi istenebilir. Karşı taraf içeriği kullanmayı sürdürmek istiyorsa kapsamı, süresi, mecrası ve bedeli yazılı olarak belirlenen bir kullanım izni tartışmayı temiz biçimde kapatır; haber ve eleştiri amaçlı kısa alıntılar ise ayrı değerlendirilir. Videolarınız bir bayi ya da iş ortağı tarafından yayımlanıyorsa mesele çoğu zaman aradaki metnin kapsamına döner. Hangi yolun uygun olduğu yayının ölçeğine ve tarafların ilişkisine göre değişir.

Yayın sürdükçe kaybedilenler

Videoda kayıp iki koldan gelir. Birincisi izlenmedir: sizin üretiminizle toplanan izlenme, abone ve etkileşim başka bir kanala yazılır; bu kanal büyüdükçe içeriğiniz onun kimliğinin parçası hâline gelir. İkincisi dağılmadır: video indirilip kısa kesitlere bölünür, farklı platformlara yayılır ve her yeni kopya ayrı bir muhatap yaratır. Başlangıçta tek bir kanalla sınırlı olan mesele, birkaç ay içinde onlarca adrese dağılabilir ve toparlaması çok daha zahmetli olur. Bu yüzden ilk yükleme fark edildiğinde harekete geçmek gerekir.

Delil tarafında da bekleme pahalıdır: kanal kapatılabilir, video gizlenebilir, izlenme verileri erişilemez hâle gelebilir. Geriye yalnız sizin aldığınız kayıtlar kalır; gerekiyorsa mahkeme yoluyla delil tespiti istenebilir. İleri sürülecek talebe göre değişen süreler bulunur ve bunların gecikmeden teyit edilmesi gerekir; burada sabit bir rakam vermek yanıltıcı olur. Yapım ekibiyle imzaladığınız metinde hakların hangi kapsamda size geçtiğini de bu aşamada kontrol edin, çünkü talebin dayanağı orasıdır. Bu kontrol, yazışma başlamadan önce yapılmalıdır.

Yapım düzenini kurmak

Bundan sonrası için yapım tarafını yazılı hâle getirmek gerekir. Kameraman, kurgucu, seslendirmen ve kamera karşısına çıkan kişilerle imzalanan metinlerde hakların işletmeye geçtiği, görüntülerin hangi mecralarda kullanılabileceği ve ham dosyaların teslim edileceği açıkça belirtilmelidir. Videoda kullanılan müziğin ve arşiv görüntülerinin lisansını gösteren belgeler de aynı klasörde saklanmalıdır; kendi içeriğinizi savunurken başkasının hakkını ihlal ediyor durumda olmamak önemlidir. Kamera karşısına çıkan kişilerin rızasının yazılı alınması da bu düzenin ayrılmaz parçasıdır. Bu belgelerin tek klasörde toplanması işi kolaylaştırır.

Teknik ve kurumsal tarafta ise şunlar işe yarar: her yapımın ham dosyalarıyla birlikte tarihli olarak arşivlenmesi, yayımlanan videolarda işletme işaretinin görünür biçimde yer alması, kanalların doğrulanmış olması ve içerik eşleştirme imkânlarından yararlanılması. İçeriğinizin belirli aralıklarla taranması yeni yüklemeleri erken gösterir. Marka adınızın tescili ise kanal ve içerik üzerinden yürüyen tartışmalara ek dayanak sağlar; eğlence ve kültür faaliyetleri 41. sınıfta yer alır ve ücretler TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Böylece yeni bir yükleme sürpriz olmaktan çıkar.

Sıkça Sorulan Sorular

Videomu kaynak göstererek paylaşan kişi izinsiz sayılır mı?

Kaynak göstermek tek başına izin yerine geçmez. İçeriğin yeniden yayımlanması ile kısa bir alıntı yapılması ayrı değerlendirilir.

Videolarımı tescil ettirmem gerekir mi?

Koruma tescile bağlı değildir ve üretimle doğar. İsteğe bağlı kayıt ile ham dosya arşiviniz ispatı kolaylaştırır.

Kanal kapanırsa talebim boşa mı gider?

Önceden alınmış kayıtlar varsa talep sürdürülebilir. Bu nedenle belgeleme, bildirimden önce tamamlanmalıdır.