Web Sitemin Metinleri ve Tasarımı Kopyalanmış

Bir rakibin sitesini açtığınızda kendi cümlelerinizi, başlık düzeninizi ve sayfa akışınızı görüyorsunuz. Bu sayfa neyin gerçekten korunduğunu, kopyanın nasıl belgeleneceğini ve hangi kapıların çalınacağını anlatır.

Neyin kopyalandığını ayırmak

Bir siteye bakıp kopya demek kolaydır; hukuken ayrım biraz daha incedir. Sayfa akışının benzemesi, aynı bölümlerin bulunması ya da benzer bir menü mantığının kullanılması tek başına yeterli olmayabilir; bu tür genel çözümler sektörde yaygın olarak dolaşır. Korunan şey somut ifadedir: yazdığınız tanıtım metinleri, ürün açıklamaları, sıkça sorulanlar bölümündeki cümleler, özgün görseller ve bunların oluşturduğu belirli görsel düzen. Bunlar 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında ele alınır ve koruma için tescil aranmaz.

İkinci bir katman daha vardır. Sitenin bütünü, ziyaretçide iki işletmenin aynı olduğu izlenimini bırakacak ölçüde taklit edilmişse, ayrıca haksız rekabet değerlendirmesi gündeme gelir; bu değerlendirme için tescil şartı da yoktur. Marka tecavüzü ise ancak marka adınız ya da logonuz o sitede kaynak gösterir biçimde kullanılıyorsa söz konusu olur. Sadece metin alınmışsa marka boyutu doğmaz. Bu üç katmanı baştan ayırmak, hangi talebin ileri sürüleceğini belirler; buradaki genel çerçeve ise dosyanızın kendi incelemesinin yerini tutmaz.

Kopya güncellenmeden kaydını alın

Site sahipleri uyarı aldıklarında metinleri hızla değiştirir; bu yüzden ilk iş kaydı almaktır. Kopyalanan bütün sayfaların tarih ve adres bilgisi görünecek biçimde ekran görüntülerini alın, sayfaları kaynak koduyla birlikte kaydedin ve her birinin bağımsız bir arşiv hizmetindeki kaydını oluşturun. Kendi sitenizin eski hâllerine ait arşiv kayıtlarını da çıkarın; hangi metnin önce yayımlandığı tartışmasının merkezinde bu karşılaştırma durur. Yaygın bir kopya söz konusuysa noter aracılığıyla tespit yaptırmak yerinde olur. Kayıt işini bir günde tamamlamak, parça parça toplamaktan daha güvenlidir.

Sonra kendi üretim izlerinizi toplayın: içeriklerin yazıldığı tarihleri gösteren sürüm kayıtları, içerik yönetim sisteminin yayın kayıtları, sunucu kayıtları, ajans veya yazarlarla yapılan sözleşme ve yazışmalar, alan adınızın kayıt tarihi. Metinlerinizde bulunan özgün ifadelerin ve varsa yazım hatalarının karşı sitede aynen tekrar etmesi de kopyayı somutlaştırır. Bu arada karşı siteye otomatik istek göndermek, teknik müdahalede bulunmak ya da sahibine tehdit yazmak ciddi bir hatadır; bu adımlar sizi savunma durumuna düşürür. Önce belge, sonra yazışma.

Denenecek kapılar

İlk kapı site sahibi değil, çoğu zaman barındırma hizmetini veren şirkettir. Bu şirketlerin ve içerik platformlarının fikri mülkiyet bildirim kanalları, hak sahipliğini gösteren belgeye dayanan bildirimleri değerlendirir ve içeriği erişime kapatabilir. Aynı şekilde arama sonuçlarından kaldırılması için ilgili sağlayıcıya bildirim yapılabilir. Bu yollar hızlıdır ve masrafı düşüktür; ancak beyanların doğru ve ölçülü olması gerekir, çünkü gerçeğe uymayan bildirimler kendi başına sorumluluk doğurur. Bildirimin sonucunu ve karşı tarafın yanıtını da aynı dosyada saklamak, sonraki adımda işinize yarar.

Kalıcı sonuç için hukuki talep gündeme gelir: kopya içeriğin kaldırılması, kullanımın durdurulması ve doğan zararın giderilmesi istenebilir; haksız rekabet yönünden ayrıca durumun tespiti ve kararın ilanı talep edilebilir. Karşı taraf sitenizi hazırlayan ajansın başka bir müşterisiyse tartışma çoğu zaman ajansla imzalanan metnin kapsamına kayar ve orada çözülür. Marka adınız da kullanılıyorsa talepler bu yönden birlikte ileri sürülür. Hangi kombinasyonun uygun olduğu, kopyanın kapsamına ve karşı tarafın tutumuna göre belirlenir. Sonuç peşinen vaat edilemez.

Kopya yayında kaldıkça

İki sitede aynı metinlerin bulunması yalnız rahatsız edici değil, doğrudan zararlıdır. Aynı cümleleri taşıyan iki adres arama sonuçlarında birbirinin yerine geçebilir ve trafiğin bir kısmı size ulaşmadan dağılır. Müşteri iki siteyi karıştırıp yanlış numaraya yazar, yanlış hesaba ödeme yapar; teslim edilmeyen bir siparişin şikâyeti size gelir. Kopya site zamanla kendi içeriğini de ekleyip yerleşir, geri dönüş güçleşir. Bu nedenle fark edildiği hafta harekete geçmek, aylar sonra uğraşmaktan çok daha ucuza gelir.

Delil bakımından da bekleme kayıptır: kopya site kapanabilir, metinler yeniden yazılabilir, alan adı el değiştirebilir. Geriye yalnız sizin aldığınız kayıtlar kalır. Gerekirse mahkeme yoluyla delil tespiti istenebilir. Talebin türüne göre değişen süreler bulunur ve bunların gecikmeden teyit edilmesi gerekir; burada sabit bir rakam vermek doğru olmaz. Marka hakkına da dayanacaksanız tescilinizin yürürlükte olup olmadığını kontrol edin; koruma on yıl sürer ve yenilenmesi gerekir. Bu iki kontrolü talep hazırlanmadan önce tamamlamak gerekir.

İçeriği ve düzeni sağlama almak

Bu olay genellikle içerik üretiminin kayıt altına alınmadığı işletmelerde acı verir. Her metnin kim tarafından, hangi tarihte yazıldığını gösteren bir sürüm kaydı tutmak; yayına alma tarihlerini arşivlemek; sitenin belirli aralıklarla bağımsız bir arşiv hizmetinde kaydını oluşturmak basit ama çok işe yarayan alışkanlıklardır. Sitenizde kullanım koşullarının ve içeriğin izinsiz çoğaltılamayacağının açıkça belirtilmesi de caydırıcıdır ve karşı tarafın iyiniyet savunmasını zayıflatır. Yazarlarınızla çalışırken üretilen metinlerin nerede kullanılacağını da baştan belirlemek yerinde olur.

Sözleşme tarafı da düzeltilmelidir. Siteyi hazırlayan ajans ya da geliştiriciyle imzalanan metinde tasarımın ve yazılan metinlerin haklarının size geçtiği, kullanılan şablonun başka müşterilere verilip verilemeyeceği, kaynak dosyaların teslimi ve sunucu erişim bilgilerinin devri açıkça yazılmalıdır. İşletme adınız ve logonuz için marka tescili, site üzerinden yürüyen tartışmalara ikinci bir dayanak sağlar; ücretler TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Metinlerinizden alınan cümlelerin belirli aralıklarla aratılması ise yeni kopyaları erken göstermeye yarar. Böylece aynı olayın tekrarı büyük ölçüde engellenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sayfa düzeni benzediği için dava açabilir miyim?

Yaygın çözümlerin benzemesi tek başına yeterli olmaz. Somut metinlerin ve özgün görsel unsurların alınmış olması aranır.

Kopya sitenin sahibine mi yazmalıyım?

Önce kayıtların alınması gerekir. Birçok dosyada barındırma sağlayıcısına yapılan bildirim daha hızlı sonuç verir.

Metinlerimi tescil ettirmem gerekir mi?

Koruma tescile bağlı değildir. İsteğe bağlı kayıt ile üretim tarihini gösteren kendi kayıtlarınız ispatı kolaylaştırır.