Mum ve Kokulu Ev Ürünleri Markası Hangi Sınıfta Alınır?

Aynı vitrinde duran üç ürün düşünün: soya mumu, oda spreyi ve seramik mumluk. Alıcı için bunlar tek bir konsept. Sınıflandırma açısından ise üçü de birbirinden ayrı yerlere yazılır.

Mum ile kokulandırıcı ürünler nereye yazılır

Bu üründe ilk ve en kritik ayrım mumun kendisiyle ilgilidir. Soya, parafin ya da balmumundan üretilen kokulu mumlar, tealight ve dekoratif blok mumlar, parfüm ve kozmetik ürünlerinin yer aldığı başlıkta değerlendirilmez. Mum için başvuru, ürünün niteliğine göre belirlenen ayrı bir mal sınıfına yapılır ve bu satır dosyanın omurgasını oluşturur. Kokulu mum ürettiği halde yalnızca kozmetik başlığını alan bir atölye, en çok sattığı ürün bakımından korumasız kalır. Bu hata sektörde son derece yaygındır ve genellikle çok geç fark edilir.

Kokunun havaya verildiği diğer ürünler farklı yere düşer. Oda spreyleri, çubuklu difüzör sıvıları, otomobil kokuları, potpuri ve çamaşır kokuları kozmetik ile kokulandırıcı ürünlerin bulunduğu 3. sınıfta ele alınır. Seramik ya da cam mum kapları, şamdanlar, fanuslar, buhurdanlıklar ve vazolar ev gereçleri ile cam ve porselen eşyaların yer aldığı 21. sınıfa girer. Ahşap dekoratif raflar ve çerçeveler mobilyalarla birlikte 20. sınıfta değerlendirilir. Fitil, mum boyası ve kalıp gibi üretim girdileri ise niteliğine göre ayrıca belirlenir.

Hediyelik satış, konsept mağaza ve fason döküm

Bu ürün grubunda satış kanalı işin yarısıdır. Farklı tasarımcıların ürünlerini bir arada sunan konsept mağazalar, hediyelik eşya zincirleri, tasarım fuarında stant açan satıcılar, pazaryerinde ve sosyal medya üzerinden sipariş alan işletmeler için 35. sınıf gerekir. Kutunun üzerindeki ad ile mağazanın adı çoğu kez aynı kişiye ait değildir. Küçük atölyelerin çoğu hem üretip hem doğrudan satış yaptığı için, mal ve hizmet başlıkları burada gerçekten birlikte gündeme gelir ve liste ona göre kurulur.

Üretimi başkasına yaptıran markalar için ayrı bir başlık daha var. Mum dökümü, koku karıştırma, kavanoz dolumu ve etiketleme işini başka markalar adına yürüten atölyeler, fason imalat ile malzeme işleme hizmetlerinin bulunduğu 40. sınıfı konuşur. Otel ve restoranlar için özel seri üreten işletmelerde de aynı yapı görülür. Mum dökme atölyesi düzenleyen, kurs ve etkinlik veren işletmeler için ise eğitim ve kültür faaliyetlerinin bulunduğu 41. sınıf gündeme gelebilir; küçük markalarda bu kalem sıkça atlanır.

Kokulu ürün dosyalarında görülen hatalar

Birinci hata baştan belli: mumu kozmetik başlığı içinde sanmak. İkincisi, seramik veya cam kabı kendi tasarlatan markaların bu ürünü kapsam dışında bırakması; kap ayrı bir başlığın konusudur ve satışın önemli bir kısmını o oluşturabilir. Üçüncüsü, kavanoz biçiminin ve kapak formunun marka tesciliyle korunduğu sanısıdır. Ürünün görünümü ayrı bir sistemin konusudur ve o yolun kendi süreleri, kendi şartları vardır. Bu üç hata küçük atölyelerde çoğu zaman bir arada görülür. Ürün küçük olduğu için hukuki tarafın da basit olduğunu varsaymak yanıltıcıdır.

Ters yöndeki refleks de sorunlu: ne olur ne olmaz diyerek listeyi genişletmek. Yalnız mum döken bir atölyenin gıda, giyim, mobilya ve elektronik başlıklarını topluca alması başvuru maliyetini büyütür; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Bundan önemlisi, gerçekten kullanılmayan başlıklar beş yılın sonunda iptal talebiyle karşılaşabilir. Hepsini alalım yaklaşımı böylece hem bugün bütçeyi zorlar hem de yarın markanın zayıf noktasını oluşturur. Kapsam, satılan ürünle orantılı tutulduğunda çok daha sağlam durur.

Kapsamın itiraz ve kullanım tarafındaki karşılığı

Dosyanın hangi alanda inceleneceğini listedeki mal ve hizmetler tayin eder. Bu alanda lavanta, vanilya, aroma, koku gibi ürünü doğrudan tarif eden kelimelerin tek bir işletmeye özgülenmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik başka bir unsura yaslanmalıdır. Mum ile kokulandırıcı farklı sınıflarda bulunsa da tüketici gözünde aynı vitrinde durduğundan, ayrı başlıkta olmak tek başına rahatlık getirmez. Kapsamın gerçek ürün gamına oturması, ileride hangi alanda hak ileri sürülebileceğini de baştan belirler. Bu belirlilik, benzer bir konseptle karşılaşıldığında hangi adımın atılacağını da gösterir.

İki aylık yayıma itiraz penceresi, üçüncü kişilere başvuruya karşı çıkma imkânı verir. Ev ve yaşam kategorisinde geniş listeli tesciller çok olduğundan, yeni bir ismin bunlarla kesişmesi olağandır. Tescil on yıl koruma verir, süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Listedeki her satırın karşılığında fiilen üretilen bir ürün olmalıdır. Bir sezon denenip bırakılan koleksiyonlar için alınmış başlıklar, uyuşmazlık çıktığında karşı tarafın ilk yöneleceği yerdir. Koleksiyon değiştikçe listeyi gözden geçirmek bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Atölyeden vitrine: kapsam nasıl belirlenir

İlk adımda ürün dökümü çıkarılır. Hangi ürünler dökülüyor, kap kimden alınıyor, oda spreyi ya da difüzör var mı, satış konsept mağazadan mı çevrim içi kanaldan mı yürüyor, başkası adına üretim yapılıyor mu; hepsi ayrı satırlara yazılır. Sonrasında bu satırlar mal ve hizmet başlıklarına çevrilir. Yazıda anılan sınıflar hazır bir reçete olarak alınmamalıdır; nihai liste işletmenin fiilen sunduğu mal ve hizmetlere göre belirlenir ve başvurudan önce teyit edilmelidir. Döküm ne kadar dürüst tutulursa liste de o kadar isabetli çıkar.

İkinci adım benzer isim araştırmasıdır. Hedeflenen başlıklardaki kayıtlar üzerinde yürütülen tarama, yakın yazılışlı ya da aynı sesle okunan önceki markaları önceden gösterir; gerekiyorsa isim, etiket bastırılmadan ve kalıp yaptırılmadan değiştirilir. Üçüncü adımda büyüme planı ele alınır. Yakın vadede kendi mağazasını açma, otel ve kurumsal hediye işine girme ya da bakım ürünlerine geçme niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Netleşmemiş hedefler beklemeye bırakılır; kapsam ileride yeni bir başvuruyla genişletilir. Küçük ölçekte doğru kurulmuş dar bir liste, büyürken sağlam bir zemin verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kokulu mum parfümle aynı sınıfta mı tescil edilir?

Hayır. Mum, parfüm ve kozmetiklerin bulunduğu başlıkta yer almaz; ürünün niteliğine göre belirlenen ayrı bir mal sınıfına başvurulur.

Oda spreyi ve difüzör hangi sınıfa girer?

Oda spreyleri, difüzör sıvıları ve potpuri gibi kokulandırıcı ürünler kozmetik ve kokulandırıcıların bulunduğu 3. sınıfta değerlendirilir.

Mumluk ve şamdan için ayrı başvuru gerekir mi?

Bunları da kendi adınızla satıyorsanız evet. Seramik ve cam mumluklar ev gereçlerinin bulunduğu 21. sınıfta yer alır.