Perde ve Ev Tekstili Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Bir perde siparişinde kumaş, korniş, dikim ve montaj tek fatura olarak görünür. Sınıflandırma bunları dört ayrı yere dağıtır. Ev tekstili markalarında en çok gözden kaçan nokta tam olarak budur.

Kumaş tarafı hangi mal sınıfında toplanır

Fon perdesi, tül, güneşlik kumaşı, kumaş stor, döşemelik kumaş, masa örtüsü, runner, koltuk şalı, mutfak önlüğü, havlu ve dokuma bezler tekstil ürünlerinin bulunduğu 24. sınıfta toplanır. Toplarla satılan metrajlı kumaş ile hazır dikilmiş ürün bu bakımdan ayrılmaz; ikisi de aynı başlığın altındadır. Metrekare hesabıyla otele iş yapan bir tedarikçi ile mağazada hazır perde satan işletme, ürün tarafında bu satırda buluşur ve markanın çekirdeği burada kurulur. Ürün gamı büyüdükçe bu satırın üstüne yeni başlıklar eklenerek liste tamamlanır.

Perdenin tamamlayıcı parçaları başka başlıklara dağılır. Metalden üretilen kornişler, perde rayları ve metal aksesuarlar adi metaller ile metal hırdavatın bulunduğu 6. sınıfa girer. Ahşap ya da plastik kornişler, jaluziler ve dekoratif bağlantı parçaları mobilya grubunun yer aldığı 20. sınıfta değerlendirilir. Perde ipi, kordon ve şerit gibi tuhafiye ürünleri 26. sınıfın konusudur. Dokunmamış ham elyaf 22. sınıfta yer alır. Tek bir siparişte yan yana duran bu ürünler, sicilde birbirinden uzak başlıklara yazılır.

Mağaza, proje işleri, dikim ve montaj hizmeti

Perde işinde satışın niteliği baştan belirlenmelidir. Farklı dokumacıların kumaşlarını aynı mağazada sunan perdeciler, ithalatçılar, otel ve iş merkezi projelerine tedarik yapan firmalar ile çevrim içi metraj satışı yapan işletmeler için 35. sınıf gerekir. Kumaşın kenarındaki dokuma markası ile mağazanın adı çoğunlukla farklı kişilere aittir. Kendi kumaşını dokuyup kendi mağazasında satan işletmelerde ise mal ve hizmet başlıkları birlikte alınır; bu ikili yapı listenin iskeletini oluşturur. Mağazanın adı ile dokumanın adı arasındaki bu fark, ilk uyuşmazlıkta belirleyici olur.

Hizmet tarafı burada özellikle önemlidir çünkü perde büyük ölçüde ısmarlama bir üründür. Ölçüye göre kesim, dikim, pile büzme ve kenar işçiliğini başka markalar adına yapan atölyeler fason imalat ile malzeme işleme hizmetlerinin bulunduğu 40. sınıfı konuşur. Yerinde ölçü alıp korniş takan, ray monte eden ve stor sistemi kuran ekipler ise montaj hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer. Proje bazlı çalışan bir firmada bu iki başlık, ürün başlığından daha çok gelir üretiyor olabilir.

Ev tekstili başvurularında görülen yanlışlar

İlk yanlış, kumaş başlığının bütün siparişi kapsadığını düşünmektir. Kendi adıyla korniş ve stor sistemi de satan bir işletme, yalnız tekstil başlığıyla bu ürünlerde koruma dışında kalır. İkinci yanlış, ölçüye dikim ve montaj işini asıl gelir kalemi haline getiren firmaların hizmet tarafını hiç yazmamasıdır. Üçüncüsü, kumaş deseninin markayla korunduğu sanısıdır; desen ayrı bir tescil sisteminin konusudur ve kendi şartlarıyla ayrıca korunur. Bu üç yanlış birlikte görüldüğünde dosyanın büyük kısmı boşta kalır.

Diğer yönde ise gereksiz büyütme var. Yalnız tül dokuyan bir tesisin gıda, kozmetik, elektronik ve otomotiv başlıklarını topluca alması başvuru maliyetini artırır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Daha önemlisi, hiç kullanılmayan başlıklar beş yılın sonunda iptal talebine açık hale gelir. Yani hepsini alalım yaklaşımı bugün bütçeyi zorlarken yarın markanın en kolay hedef alınan yanını yaratır. Kapsamı fiilen satılan ürünle orantılı tutmak her açıdan daha güvenlidir. Bugünün faaliyetine göre kurulan liste, sonradan büyütmeye de açık kalır.

Kapsamın benzerlik ve kullanım tarafındaki etkisi

Başvurunun inceleneceği alanı seçilen mal ve hizmetler belirler. Ev tekstilinde ipek, keten, blackout gibi kumaş cinsini ya da özelliğini anlatan kelimelerin tek bir işletmenin tekeline verilmesi beklenmemelidir. Perde ile döşemelik kumaş aynı sınıfta bulunurken korniş başka bir başlıkta olduğundan, aynı isim iki farklı alanda iki farklı sonuç verebilir. Kapsamın gerçek ürün gamına oturması, ileride hangi başlıkta hak ileri sürüleceğini de baştan görünür kılar. Bu görünürlük, benzer bir teklif dosyasıyla karşılaşıldığında atılacak adımı da kolaylaştırır.

Yayımın ardından üçüncü kişilerin iki ay içinde itiraz etme imkânı vardır. Ev tekstilinde geniş listeli köklü tesciller bulunduğundan, yeni bir ismin bunlarla kesişmesi olağan karşılanır. Tescil on yıl korur ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Listedeki her satırın arkasında fiilen üretilen bir ürün ya da verilen bir hizmet olmalıdır. Bir sezon denenip bırakılan koleksiyonlar için alınmış başlıklar, uyuşmazlık büyüdüğünde ilk sorgulanan yerdir. Kapsamı yenileme döneminde gözden geçirmek bu zayıflığı ortadan kaldırır.

Ölçüden montaja: kapsam kararının sırası

Başlangıçta faaliyet dökümü çıkarılır. Hangi kumaşlar dokunuyor, hangileri ithal ediliyor, korniş ve stor sistemi kendi adıyla satılıyor mu, dikim kendi atölyesinde mi yapılıyor, montaj ekibi var mı, proje işleri yürütülüyor mu; her biri ayrı satıra yazılır. Bu satırlar sonra mal ve hizmet başlıklarına çevrilir. Yazıda anılan sınıflar hazır bir reçete değildir; nihai liste işletmenin gerçekte sunduğu mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilmelidir. Döküm ayrıntılı tutuldukça sınıf kararı da kendiliğinden netleşir.

Sonrasında hedeflenen başlıklarda benzer isim taraması yapılır. Kayıtlar üzerinde yürütülen bu inceleme, yakın yazılışlı ya da kulakta aynı duyulan önceki markaları başvurudan önce ortaya koyar; gerekirse isim, katalog basılmadan ve etiket dokutulmadan değiştirilir. Üçüncü olarak büyüme planı ele alınır. Yakın vadede bayilik ağı kurma, ihracata başlama veya yatak tekstiline geçme niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Belirsiz hedefler beklemeye bırakılır; kapsam sonradan yeni bir başvuruyla genişletilebilir. Proje işleri arttıkça hizmet başlıklarının ağırlığı yeniden değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Perde markası hangi sınıfta tescil edilir?

Perde, tül, döşemelik kumaş ve masa örtüsü gibi dokuma ürünler 24. sınıfta yer alır. Metrajlı kumaş ile hazır perde arasında fark yoktur.

Korniş de perdeyle aynı sınıfta mı korunur?

Hayır. Metal kornişler 6. sınıfta, ahşap ve plastik olanlar ise mobilya grubunun bulunduğu 20. sınıfta değerlendirilir.

Ölçüye dikim ve montaj için hangi başlık gerekir?

Başkası adına yapılan dikim işi fason imalat hizmetlerinin bulunduğu 40. sınıfta, korniş ve stor montajı ise 37. sınıfta ele alınır.