Bir vitrinde altın yüzük ile çelik bileklik yan yana durabilir, saç tokası ile eşarp da aynı sepette satılabilir. Sınıflandırma bu ürünleri aynı yere yazmaz. Kapsam kararı, üretilen ürünün malzemesi ve işleviyle birlikte kurulur.
- Kıymetli madenden üretilen mücevherler ile imitasyon takılar sınıflandırmada aynı mal başlığında değerlendirilir.
- Saç aksesuarı, eşarp ve çanta gibi ürünler takı sınıfının dışında kalır ve ayrı başlıklara girer.
- Kuyumcu mağazacılığı, tamir ve fason işçilik ürün sınıfıyla değil ayrı hizmet sınıflarıyla korunur.
Takının kendisi hangi mal sınıfına girer
Altın, gümüş ve platin gibi kıymetli madenler, bunlardan üretilen yüzük, küpe, kolye, bilezik ve broşlar, kıymetli taşlar ile saatler 14. sınıfta toplanır. Çelik, pirinç veya kaplama malzemeden üretilen imitasyon takılar da aynı başlığın içinde yer alır; sınıflandırma bakımından ayrım yapılmaz. Ancak mal listesi yazılırken ürünün kıymetli madenden mi yoksa imitasyon malzemeden mi olduğu açıkça belirtilir. Ayar, damga ve içerik yükümlülükleri tamamen ayrı bir düzenlemenin konusudur ve marka tescili bu yükümlülüklerin yerine geçmez.
Aksesuar denilen ürünlerin önemli bir kısmı bu sınıfın dışındadır. Saç tokası, saç bandı, kurdele, düğme ve süsleme parçaları tuhafiye ürünlerinin bulunduğu 26. sınıfa girer. Eşarp, şal, kemer, şapka ve eldiven giysilerle birlikte 25. sınıfta değerlendirilir. El çantası ve cüzdan deri eşyaların yer aldığı 18. sınıfın konusudur. Güneş gözlüğü ise elektronik ve optik ürünlerin bulunduğu 9. sınıfa yazılır. Aynı vitrini paylaşan bir aksesuar koleksiyonu, dosyada dört ayrı başlığa dağılabilir. Kataloğun tamamını korumak isteyen bir marka bu dağılımı baştan görmek zorundadır.
Kuyumcu tezgâhı, atölye ve internet satışı
Üretim ile satış bu sektörde açıkça ayrışır. Kendi tasarladığı parçaları döküp cilalayan ve toptancıya veren bir atölye için mal sınıfı çekirdek korumayı sağlar. Farklı üreticilerin ürünlerini vitrininde bir araya getiren kuyumcu dükkânları, altın alım satımı yapan işletmeler, gümüş toptancıları ve pazaryerinde mağaza açan satıcılar bakımından ise 35. sınıf gerekir. Tabelanın ve çevrim içi mağaza adının dayanağı budur. Şube açma veya bayilik verme planı olan işletmelerde bu başlık, ürün sınıfından daha kritik hale gelebilir.
Ürünün etrafındaki hizmetler ayrı düşünülür. Yüzük ölçüsü değiştirme, taş oturtma, lehim, cila ve bakım işleri tamir hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer. Başka markalar için döküm, kaplama ve gravür yapan atölyeler malzeme işleme ile fason imalat hizmetlerini konuşur. Yalnız çizim yapıp üretimi dışarıya veren tasarım stüdyoları için 42. sınıftaki tasarım hizmetleri gündeme gelebilir. Bir işletmenin kazancının hangi faaliyetten geldiği listeye doğrudan yansımalı; vitrin ile tezgâhın arkası birlikte değerlendirilmelidir. Yalnız fason işçilik yapan bir atölyenin ihtiyacı, kendi koleksiyonunu satan bir markadan farklıdır.
Takı dosyalarında hangi başlık unutulur
En sık görülen eksiklik, imitasyon ürünlere geçen markaların listeyi güncellememesidir. Gümüş takı ile başlayan bir işletme çelik ve kaplama seriler çıkardığında ürün tanımının bunları da içermesi gerekir. İkinci eksiklik, satışın internet üzerinden yürüdüğü halde mağazacılık başlığının hiç alınmamasıdır; aynı isimli bir satış sayfası ortaya çıktığında dayanacak nokta kalmaz. Üçüncü eksiklik, aksesuar tarafına açılan markaların şal, toka ve çanta gibi ürünlerin farklı sınıflarda olduğunu fark etmemesi ve koleksiyonun bir bölümünü korumasız bırakmasıdır.
Diğer uçta gereksiz genişleme durur. Yalnız gümüş yüzük üreten bir atölyenin kozmetik, giyim, mobilya ve gıda başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini artırır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Karşılığı bulunmayan sınıflar beş yıl sonunda iptal talebine açık hale gelir. Ayrıca özgün bir modelin biçimini korumak isteyen üreticiler için tasarım tescili ayrı bir yoldur; marka ismi ve logoyu korur, ürünün görünümünü koruyan sistem başkadır. İki başvuru birbirinin yerine geçmez ve çoğu zaman birlikte planlanır.
Kapsam kararının başvuru sonrasındaki sonuçları
Seçilen mal ve hizmetler incelemenin sınırlarını belirler. Takı alanında kısa, yabancı kökenli ve tek heceli isimler yoğun kullanıldığından benzerlik değerlendirmesi dikkatli yürür; ayırt ediciliği zayıf ibarelerin tek başına korunması beklenmemelidir. Kıymetli maden ve imitasyon ürünler aynı sınıfta bulunduğundan, farklı malzeme kullanmak çakışmayı ortadan kaldırmaz. Kapsamın gerçek üretime oturması ise ileride benzer bir isme karşı hangi alanda hak ileri sürülebileceğini netleştirir ve görüşme masasında elinizi güçlendirir. Dar ama isabetli kurulmuş bir liste, geniş ama boş bir listeden çoğu zaman daha işlevlidir.
İtiraz hakkı, yayım tarihinden itibaren iki ay boyunca kullanılabilir. Kuyumculuk alanında köklü işletmelerin geniş kapsamlı tescilleri bulunduğundan, yeni bir ismin bu haklarla karşılaşması olasıdır. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenir. Listedeki her başlığın karşılığında fiilen üretilen bir ürün veya sunulan bir hizmet bulunmalıdır. Bir dönem denenip bırakılan koleksiyonlar için alınmış sınıflar, ilerleyen yıllarda markanın en tartışmaya açık tarafına dönüşür ve savunmayı güçleştirir. Koleksiyon yenilendikçe listenin de gözden geçirilmesi yerinde olur.
Marka tescili ve mal hizmet sınıflandırmasına ilişkin kurallar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Başvuruların incelenmesi ve tescili TÜRKPATENT tarafından yürütülür. mevzuat.gov.tr
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.trTezgâhtan vitrine: listeyi kurma sırası
Listeye, üretilen ve satılan her kalem malzemesiyle birlikte yazılarak başlanır. Kıymetli madenden parçalar, imitasyon seriler, saç aksesuarları, eşarp ve çanta gibi yan ürünler ayrı satırlara alınır; ardından satış kanalları ve varsa tamir ile fason işçilik eklenir. Buradaki başlıklar hazır bir reçete değildir; nihai liste işletmenin fiilen sunduğu mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilmelidir. Atölye ile mağazanın aynı kişiye ait olmadığı yapılarda hak sahipliği baştan netleştirilir. Ortak çalışılan bir atölyeyle yollar ayrıldığında ilk tartışılan konu genellikle budur.
Tarama aşaması ikinci sıradadır ve hedeflenen sınıflardaki kayıtları kapsar. Kayıtlar üzerinden yapılan tarama, aynı sesle okunan veya aynı taş ve maden adını çağrıştıran önceki markaları ortaya çıkarır; isim değişikliği en ucuz haliyle bu aşamada yapılır. Üçüncü adım büyüme planıdır. Kısa vadede kendi dükkânını açma, imitasyon serisine geçme veya ihracata başlama niyeti varsa ilgili başlıklar baştan eklenebilir. Uzak hedefler için beklemek daha akılcıdır; kapsam sonradan yeni bir başvuruyla genişletilebilir, ancak bu başvuru ilk tarihten yararlanmaz ve o günkü haklara göre incelenir.
Sıkça Sorulan Sorular
İmitasyon takı ile altın takı ayrı sınıfta mı korunur?
Hayır, ikisi de 14. sınıfta değerlendirilir. Ancak mal listesinde ürünün kıymetli madenden mi yoksa imitasyon malzemeden mi olduğu açıkça yazılır.
Saç tokası ve eşarp takı sınıfına dahil mi?
Değildir. Saç aksesuarları tuhafiye ürünlerinin bulunduğu 26. sınıfta, eşarp ve şal ise giysilerle birlikte 25. sınıfta yer alır.
Kuyumcu dükkânı için hangi sınıf alınmalı?
Farklı üreticilerin ürünlerini satıyorsanız perakende ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıf gerekir. Kendi üretiminiz varsa ürün sınıfı da eklenir.
Takı markanızın sınıf kapsamını birlikte kuralım
Ürettiğiniz parçaları, kullandığınız malzemeleri ve satış kanallarınızı paylaşın; hangi başlığın gerçekten gerektiğini, hangisinin gereksiz maliyet olacağını dosyanız üzerinden beraberce çıkaralım ve araştırma sonucuyla teyit edelim.
Bizimle iletişime geçin