Zeytinyağı Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Zeytinyağında marka, bidonla satılan dökme üründen hediyelik tenekeye ve sabun rafına kadar geniş bir alana yayılır. Bu ürünlerin bir kısmı gıda sınıfında kalırken bir kısmı bambaşka bir sınıfa geçtiğinden liste dikkatle kurulur.

Zeytin ve zeytinyağının mal sınıfı

Natürel sızma zeytinyağı, riviera, prina yağı, aromalı zeytinyağları ve salamura zeytin 29. sınıfta yer alır. Aynı sınıf peynir, işlenmiş sebze ve konserve ürünlerini de kapsadığından, zeytin ezmesi ya da kurutulmuş domates gibi yan ürünler çoğu zaman aynı listede kalır. Buna karşılık zeytin ağacı fidanı ve dalından yeni toplanmış işlenmemiş zeytin tarımsal ürün olarak 31. sınıfa girer. Fidan üretimi veya taze zeytin satışı yapan işletmelerin bu ayrımı gözetmesi gerekir. Salata sosları ve sirkeli karışımlar ise 30. sınıfta değerlendirilir.

Zeytinyağı gıdanın dışına da taşan bir üründür. Zeytinyağı sabunu, katı ve sıvı temizlik ürünleri, krem ve bakım yağları 3. sınıfa girer; bu sınıf gıda sınıfından tamamen ayrıdır ve sabun hattı kuran üreticilerin başvurusunu doğrudan etkiler. Kapsül biçiminde satılan takviyeler ile tıbbi kullanım iddiası taşıyan ürünler ise 5. sınıfa yaklaşır. Cam şişe, yağdanlık ve servis gereçleri ancak kendi markanızla satılıyorsa 21. sınıfta değerlendirilir. Hediyelik teneke kutunun kendisi ise ürün ambalajıdır ve marka sınıfı gerektirmez.

Dökme satış, hediyelik kutu ve internet mağazası

Zeytinyağı satışının önemli bir kısmı hâlâ dökme olarak, bidon veya tenekeyle yapılır. Kendi ürettiği yağı doğrudan tüketiciye satan üretici için gıda sınıfı esastır ve çoğu durumda ürün tarafı bu sınıfla karşılanır. Buna karşılık kendi mağazasını açan, farklı üreticilerin yağlarını bir arada sunan, hediyelik set hazırlayan ya da internet üzerinden abonelik modeliyle satış yapan işletmelerde 35. sınıf gündeme gelir. Kurumsal hediye siparişleriyle büyüyen markalarda bu koruma pratik değer taşır. Belirleyici olan, satışın kimin tabelası altında gerçekleştiğidir.

Zeytinliğin yanında kurulan tesislerde faaliyet gıdayla sınırlı kalmayabilir. Ziyaretçiye yemek sunan bir işletme yiyecek ve içecek sağlanması hizmeti verir ve bu faaliyet 43. sınıfta korunur; aynı sınıf konaklamayı da kapsadığından çiftlik evi işleten markalar için elverişlidir. Hasat dönemine katılan gruplara ücretli tadım ve eğitim programı sunuluyorsa eğitim ve öğretim hizmetleri ayrıca değerlendirilebilir. Bu hizmetlerin tanıtım amaçlı ara sıra yapılan etkinliklerden ibaret olması halinde ise başvuruya eklenmesi gerekmez. Belirleyici olan faaliyetin süreklilik kazanıp kazanmadığıdır.

Zeytinyağı markalarında sık yapılan sınıf hataları

En sık atlanan başlık sabun ve kozmetik hattıdır. Zeytinyağı üreticilerinin sabuna yönelmesi yaygın olduğu hâlde, başvuru çoğu zaman yalnız gıda sınıfıyla yapılır ve aynı isim kozmetik rafında korumasız kalır. İkinci atlanan başlık, kendi mağazasını açan üreticinin mağazacılık sınıfını düşünmemesidir. Buna karşılık kendi zeytinini başkasının tesisinde sıktıran butik markalar için fason imalat hizmetleri sınıfı gerekmez; bu sınıf ancak başkalarının zeytinini ücret karşılığı işleyen tesisler için anlamlıdır. Ayrım, hizmetin kime sunulduğuna göre yapılır.

Gereksiz genişlemenin tipik örneği taşımacılık ve depolamadır. Ürününü kendi aracıyla satış noktalarına ulaştıran bir üreticinin bu sınıfa ihtiyacı yoktur; dolum ve depolama hizmeti üçüncü kişilere satılmadıkça kapsam boş kalır. Aynı biçimde hiç üretilmeyen bir kozmetik hattı için sınıf almak da yalnız maliyet doğurur. Coğrafi kökeni anlatan ibarelerin tek başına marka olarak sahiplenilmesi ise kural olarak beklenmemelidir. Sınıf sayısı arttıkça resmî ücret artar; güncel tutar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Kapsamın her kalemi işletmenin gerçek bir faaliyetine karşılık gelmelidir.

Kapsamın başvurudan sonra doğurduğu sonuçlar

Sınıf listesi incelemenin sınırını belirler. Benzerlik değerlendirmesi kesişen mal ve hizmetler üzerinden yapıldığından, gıda sınıfında önceki bir tescille karşılaşan ibare kozmetik tarafında farklı bir sonuç verebilir. Yayımdan sonra üçüncü kişiler iki ay içinde itirazda bulunabilir ve bu itirazlar genellikle örtüşen kalemlerde toplanır. Ürün adlarının somut yazılması kesişmenin alanını da netleştirir. Fiili faaliyete oturan bir kapsam, olası bir tartışmada savunmayı hafifletir. Gereksiz kalemler ise tartışmayı büyütür. Kapsam bu nedenle dosya hazırlanırken yeniden okunmalıdır.

On yıllık koruma süresi, yenileme ile kesintisiz sürdürülebilir. Markanın tescilli olduğu ürünlerde ciddi biçimde kullanılması beklenir; beş yıl boyunca kullanılmayan kalemler iptal talebine konu edilebilir. Rekoltenin düşük olduğu yıllarda üretimin azalması olağandır, ancak bu durum kayıt tutma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Hasat kayıtları, dolum belgeleri, etiket örnekleri ve satış faturaları düzenli biçimde saklanmalıdır. Kayıtların ürün hattı bazında ayrılabilir olması, kullanım ispatında belirleyici olur. Bu düzenin sonradan oluşturulması mümkün değildir. Bu nedenle kayıt düzeninin üretim aşamasında kurulması gerekir.

Zeytinyağı markasında sınıf kararı nasıl verilir

İlk adım envanterin çıkarılmasıdır. Hangi yağ tipleri şişeleniyor, dökme satış devam ediyor mu, salamura zeytin ayrı bir hat mı, sabun veya kozmetik üretimi var mı, fidan satılıyor mu, tesiste ziyaretçi ağırlanıyor mu. Satışın kaçta kaçının internetten yürüdüğü de bu tabloya yazılır. Tablo tamamlandığında hangi sınıfların gerektiği önemli ölçüde ortaya çıkar. Çoğu zeytinyağı markası için sonuç, gıda tarafını merkeze alan ve kozmetik ile satış tarafını ihtiyaca göre ekleyen bir yapıdır. Envanterin birlikte çıkarılması atlanan kalemleri görünür kılar.

Sonraki aşamada seçilen sınıflarda benzer ibareler taranır ve markanın ayırt ediciliği ölçülür. Yer adı veya ürün niteliğini anlatan ifadeler tek başına zayıf koruma sağladığından isim ve sınıf kararları birlikte ele alınmalıdır. Dış pazarlar hedefleniyorsa ilk başvurudan sonraki altı aylık rüçhan süresi planlamaya alınmalıdır. Kapsam yeni bir başvuruyla büyütülebildiğinden, genişleme planı daha ilk dosyada gündeme getirilmelidir. Kesin kapsam, işletmenin fiilen yürüttüğü faaliyete göre belirlenir ve başvurudan önce teyit edilir. Liste yazılı hale getirildiğinde sonraki başvurulara da dayanak oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Zeytinyağı ve zeytin aynı sınıfta mı?

Salamura ve işlenmiş zeytin ile zeytinyağı aynı gıda sınıfında yer alır. Dalından toplanmış işlenmemiş zeytin ise tarımsal ürün sınıfında kalır.

Zeytinyağlı sabun için ayrı sınıf gerekir mi?

Evet, sabun ve kozmetik ürünleri gıda sınıfının dışındadır. Sabun hattı kuruluyorsa ilgili sınıfın başvuruya eklenmesi gerekir.

Yağımı başka bir tesiste sıktırıyorum, fason sınıfı gerekir mi?

Hayır, hizmeti satın alan taraf için bu sınıf gerekmez. Fason imalat sınıfı, başkalarının ürününü işleyen tesisler bakımından anlam taşır.