Ayakkabı Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Kalıptan çıkan bir modelin markası, saya atölyesinden mağaza vitrinine kadar birden çok elden geçer. Sınıf kararı, bu zincirde işletmenin hangi noktada durduğuna bakılarak verilir. Aşağıdaki başlıklar bu ayrımı ayakkabı işi üzerinden açıyor.

Ayakkabının kendisi hangi mal sınıfına yazılır

Klasik ayakkabı, spor ayakkabı, bot, çizme, sandalet, terlik, ev ayakkabısı ve çorap dışındaki ayak giysileri 25. sınıfta yer alır. Bu sınıfın kapsamına giysiler ve baş giysileri de dahildir; yani ayakkabı için başvuru yapan bir işletme, aynı başlık altında konfeksiyon ürünlerini de kapsama alma imkânına sahiptir. Sezonluk koleksiyon çıkaran bir üretici için bu geniş yapı avantajlıdır. Buna karşılık aynı genişlik, başka bir işletmenin giyim tarafındaki önceki tescilinin ayakkabı başvurusunun önüne çıkabileceği anlamına da gelir ve araştırma yalnız ayakkabıyla sınırlı tutulamaz.

Çevre ürünler farklı başlıklara dağılır. İşlenmiş deri, ham ve yarı işlenmiş post ile saya üretiminde kullanılan deri malzemeler 18. sınıfın konusudur. Bağcık, toka, süs aksesuarı ve benzeri parçalar tuhafiye ürünlerinin bulunduğu 26. sınıfa girer. Ayakkabı boyası, cilası ve bakım kremleri temizlik ve bakım ürünleriyle birlikte 3. sınıfta değerlendirilir. Ortopedik amaçla üretilen ayakkabılar tıbbi ürünlere yaklaşır. Kayak botu gibi belirli spor gereçleriyle bütünleşen ürünler ise spor aletlerinin yer aldığı sınıfta ayrıca ele alınır.

Atölye mi, mağaza mı: hizmet başlıkları nerede gerekir

Bu sektörde üretim ile satış çoğu zaman farklı kişilerin işidir. Kalıbını kendi çıkarıp saya diken ve ürünü toptancıya veren bir atölye için mal sınıfı çekirdek korumayı sağlar. Onlarca markanın modelini bir arada sunan cadde mağazaları, alışveriş merkezindeki çok markalı satış noktaları ve pazaryerinde mağaza açan işletmeler bakımından ise 35. sınıf gerekir. Tabelanın, mağaza sayfasının ve bayilik sisteminin dayanağı burasıdır. Kendi ürettiğini kendi mağazasında satan markalarda iki başlık birlikte düşünülür ve liste buna göre kurulur.

Ayakkabıya bağlı hizmetler ayrıca değerlendirilir. Kundura tamiri, taban değişimi, boya ve bakım hizmeti veren işletmeler tamir hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer; mahalle tamircisinden zincir hale gelen işletmeler için bu başlık asıl korumadır. Başka markalar için saya diken, taban presleyen veya fason üretim yapan atölyeler malzeme işleme ve fason imalat hizmetlerini konuşur. Ürün üzerindeki isim ile fatura kesen atölyenin unvanı çoğu zaman farklı olduğundan, hakkın kimde olduğu sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Numune üzerinde anlaşılan bir işbirliği sona erdiğinde tartışma çoğu kez tam bu noktada başlar.

Ayakkabı dosyalarında atlanan ve gereksiz alınan başlıklar

Sık görülen ilk eksiklik, ithalat ve perakende yapan işletmelerin yalnız ürün sınıfına başvurmasıdır. Yurt dışından model getirip kendi tabelası altında satan bir işletmenin gerçek değeri mağaza organizasyonundadır; ürün başlığı bunu tek başına karşılamaz. İkinci eksiklik, giyim tarafına açılan markaların bunu zaten kapsamda sandığı için ayrı kontrol yapmamasıdır. Üçüncü eksiklik, tamir ve bakım hizmetiyle büyüyen işletmelerin bu faaliyeti dosyada hiç göstermemesi ve aynı isimle açılan başka bir atölyeye karşı dayanaksız kalmasıdır.

Gereksiz genişleme de aynı ölçüde masraflıdır. Yalnız terlik üreten bir atölyenin mobilya, gıda, kozmetik ve elektronik sınıflarını ihtimale binaen eklemesi başvuru maliyetini artırır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Karşılığı bulunmayan sınıflar beş yılın sonunda iptal talebine açık hale gelir. Ayrıca modelin dış görünümünü korumak isteyen üreticilerin tasarım tescilini ayrı bir yol olarak değerlendirmesi gerekir; marka ismi korur, modelin biçimini koruyan sistem başkadır ve iki başvuru birbirinin yerine geçmez.

Kapsam seçiminin inceleme ve sonraki aşamalara etkisi

Seçilen mal ve hizmetler, başvurunun hangi çerçevede inceleneceğini belirler. Ayakkabının giysilerle aynı sınıfta bulunması, moda alanındaki önceki tescillerin sayısını yükseltir ve benzerlik değerlendirmesini sıkılaştırır. Yalnız ürün özelliğini anlatan sözcüklerden kurulu ibarelerin tek başına korunması beklenmemelidir. Kapsamın gerçek ürün gamına oturması, hem bu aşamada gereksiz çakışmaları azaltır hem de ileride benzer bir modelle piyasaya çıkan işletmeye karşı hak ileri sürülürken elde tutulacak dayanağı belirginleştirir. Dosya kapsamı sonradan değil, başlangıçta doğru kurulmalıdır.

Yayımdan sonra üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir. Moda sektöründe geniş kapsamlı önceki tesciller bulunduğundan, yeni bir isim için itiraz ihtimali gerçek bir olasılıktır. Tescil on yıl koruma sağlar ve yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her başlığın karşılığında üretilen bir ürün ya da sunulan bir hizmet bulunmalıdır. Bir koleksiyon denemesi için alınan ve sonra bırakılan başlıklar, yıllar sonra ortaya çıkan bir uyuşmazlıkta karşı tarafın ilk işaret edeceği yer olur.

Kalıptan vitrine: liste nasıl kurulur

İlk iş, işletmenin fiilen ne yaptığını satır satır yazmaktır. Üretilen model grupları, kullanılan malzemeler, satılan aksesuarlar, varsa tamir hizmeti ve satış kanalları ayrı ayrı gösterilir. Ardından bu satırlar mal ve hizmet başlıklarına dönüştürülür. Buradaki başlıklar hazır bir reçete değildir; nihai liste işletmenin gerçekte sunduğu mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilir. Yalnız fason dikim yapan bir atölye ile kendi koleksiyonunu çıkaran bir markanın listesi büyük ölçüde farklı olur.

İkinci adım, hedeflenen sınıflarda benzer isimlerin araştırılmasıdır. Ayakkabı ile giyim aynı başlığı paylaştığından, tarama yalnız ayakkabı markalarıyla sınırlı tutulmamalı, konfeksiyon tarafındaki kayıtlar da görülmelidir. Üçüncü adım büyüme planıdır. Yakın vadede kendi mağazasını açma, bayilik verme veya ihracata başlama niyeti varsa ilgili başlıklar en baştan eklenebilir; uzak ihtimaller için beklemek daha akılcıdır. Kapsam ileride genişletilebilir, ancak yeni başvuru ilk başvurunun tarihinden yararlanmaz ve o günkü haklara göre değerlendirilir. Sezon takvimi hızlı işleyen bu sektörde listeyi belirli aralıklarla gözden geçirmek yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayakkabı ile giyim aynı sınıfta mı korunur?

Evet. Ayakkabılar, giysiler ve baş giysileri 25. sınıfta birlikte yer alır. Bu nedenle benzer isim araştırması yalnız ayakkabı markalarıyla sınırlı tutulmamalıdır.

Ayakkabı mağazası açacağım, ürün sınıfı yeterli mi?

Farklı markaların ürünlerini satacaksanız yeterli olmaz; perakende ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıf gerekir. Kendi üretiminiz varsa iki başlık birlikte alınır.

Modelin görünümü marka tesciliyle korunur mu?

Korunmaz. Marka ismi ve logoyu korur; modelin dış görünümü için tasarım tescili ayrı bir başvuru konusudur ve ayrıca değerlendirilmelidir.