Beyaz Eşya ve Küçük Ev Aleti Markası Hangi Sınıfta Alınır?

Aynı mağazada yan yana duran iki cihaz düşünün: bir blender ve bir su ısıtıcısı. Sınıflandırma bunları iki ayrı yere yazar. Ayrım, cihazın ısıtıp ısıtmadığında düğümlenir.

Motorlu cihaz ile ısıtan cihazın sınırı

Bu grupta en kritik ayrım cihazın çalışma biçiminden doğar. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, kurutma makinesi, elektrikli süpürge, mutfak robotu, blender, mikser, doğrayıcı, kıyma makinesi ve elektrikli meyve sıkacağı gibi motorla çalışan cihazlar elektrikli makinelerin bulunduğu 7. sınıfta yer alır. Bir hattan yüz bin adet üreten fabrika ile yalnızca robot ithal eden işletme, ürün tarafında burada buluşur. Cihazın ev tipi ya da endüstriyel olması bu başlığı değiştirmez ve liste bu satırla açılır.

Isıtma ya da soğutma işi yapan cihazlar ise ayrı bir yerdedir. Buzdolabı, derin dondurucu, fırın, ankastre ocak, davlumbaz, mikrodalga, ekmek kızartma makinesi, su ısıtıcısı, kahve makinesi, klima, kombi ve şofben gibi ürünler ısıtma, pişirme ve soğutma cihazlarının bulunduğu 11. sınıfa girer. Televizyon ve akıllı ev kontrol cihazları elektronik ürünlerin yer aldığı 9. sınıfın konusudur. Aynı reyondaki üç kutu böylece üç ayrı başlığa yazılır; bu ayrımı kurmadan hazırlanan liste baştan eksik kalır.

Bayilik ağı, mağazacılık ve yetkili servis

Beyaz eşyada satış organizasyonu üretimden tamamen bağımsız işler. Onlarca markayı aynı salonda toplayan beyaz eşya mağazaları, bayilik zincirleri, ithalatçılar, ihaleyle toplu konut ve otel projelerine tedarik yapan firmalar ile çevrim içi satış siteleri için 35. sınıf gerekir. Kutunun üzerindeki üretici adı ile mağazanın tabelasındaki ad genellikle farklı kişilere aittir. Kendi ürettiğini kendi bayi ağıyla satan markalarda mal ve hizmet başlıkları birlikte alınır; bayilik büyüdükçe tabeladaki ismin değeri de artar. Salon sayısı arttıkça tabeladaki adın ayrıca korunması kaçınılmaz hale gelir.

Bu ürün grubunda satış sonrası hizmet başlı başına bir marka değeridir. Kurulum, montaj, bakım, garanti kapsamındaki onarım ve yedek parça değişimi yapan yetkili servis ağları tamir ile montaj hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer. Servis adının korunmaması, yetkisiz atölyelerin aynı ismi kullanmasına zemin hazırlar. Başka markalar adına cihaz üreten, montajını yapan ve etiketleyen tesisler ise fason imalat hizmetlerinin bulunduğu 40. sınıfı konuşur; zincir marketlerin kendi adıyla çıkardığı ürünler de bu yapıyla üretilir.

Ev aleti dosyalarında yapılan sınıf hataları

Birinci hata, bütün ürün gamının tek başlıkla korunacağını sanmaktır. Blender için başvuran bir marka, ertesi yıl su ısıtıcısı çıkardığında kapsamının dışına çıkmış olur. İkincisi, yetkili servis ağı kuran markaların hizmet tarafını hiç yazmaması ve servis adının başkaları tarafından kullanılmasına açık bırakılmasıdır. Üçüncüsü, cihazın gövde tasarımının markayla korunduğu düşüncesidir. Görünüm ayrı bir tescil sisteminin konusudur; isim, biçim ve teknik çözüm birbirinden farklı yollarla korunur. Üç hata da aynı varsayımdan doğar: cihazın adını tek bir kutuya sığdırmak.

Öbür uçta ise listeyi savunma amacıyla genişletme eğilimi bulunur. Yalnız küçük ev aleti ithal eden bir işletmenin gıda, tekstil, kozmetik ve inşaat başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini artırır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Daha önemlisi, fiilen kullanılmayan başlıklar beş yılın sonunda iptal talebine açık hale gelir. Bu nedenle hepsini alalım yaklaşımı doğru değildir. Cihazın güvenlik belgeleri ve uygunluk işaretleri ise ayrı bir düzenlemenin konusudur; marka tescili onların yerini tutmaz.

Kapsamın inceleme, itiraz ve kullanım etkisi

Başvurunun değerlendirileceği zemini seçilen mal ve hizmetler kurar. Bu alanda inverter, no frost, turbo gibi teknik özelliği anlatan kelimelerin tek bir işletmenin tekeline geçmesi beklenmemelidir. Motorlu cihazlar ile ısıtan cihazlar ayrı sınıflarda bulunsa da tüketici bunları aynı mağazada gördüğü için, farklı başlıkta yer almak tek başına serbestlik anlamına gelmez. Kapsamın gerçek ürün gamına oturması, ileride hangi alanda hak ileri sürüleceğini de baştan belirler. Bu belirlilik, benzer bir modelle piyasaya çıkan rakibe karşı atılacak adımı da kolaylaştırır.

Başvuru yayımlandığında iki aylık itiraz süresi işlemeye başlar. Dayanıklı tüketim alanında uluslararası markaların listeleri geniş tutulduğundan, yeni bir ismin bunlarla kesişmesi sıkça görülür. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Listedeki her satırın arkasında fiilen satılan bir cihaz ya da verilen bir hizmet bulunmalıdır. Bir dönem denenip bırakılan ürün grupları için alınmış başlıklar, uyuşmazlıkta karşı tarafın ilk yöneleceği noktadır ve savunmayı içeriden zayıflatır. Kapsamı ürün gamı değiştikçe gözden geçirmek bu riski büyük ölçüde giderir.

Üretim hattından servise: kapsam kararı

İlk adımda ürün ve faaliyet dökümü çıkarılır. Hangi cihazlar üretiliyor, hangileri ithal ediliyor, motorlu grup mu ısıtan grup mu ağır basıyor, satış bayi ağıyla mı çevrim içi kanalla mı yapılıyor, yetkili servis ağı var mı, başkası adına üretim yürütülüyor mu; hepsi ayrı satıra yazılır. Bu satırlar sonra mal ve hizmet başlıklarına çevrilir. Yazıda anılan sınıflar hazır bir reçete değildir; nihai liste fiilen sunulan mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilmelidir.

Bunun ardından hedeflenen başlıklarda benzer isim taraması yürütülür. Kayıtlar üzerinde yürütülen bu inceleme, yakın yazılışlı veya aynı sesle okunan önceki markaları başvurudan önce gösterir; gerekirse isim, kalıp yaptırılmadan ve etiket basılmadan değiştirilir. Üçüncü adımda büyüme planı ele alınır. Yakın vadede yeni ürün grubuna geçme, ihracata açılma ya da yetkili servis ağı kurma niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Belirsiz hedefler beklemeye bırakılır ve kapsam sonradan yeni bir başvuruyla genişletilir. Bugünün cihaz gamına göre kurulan liste, çoğu marka için en dengeli başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

Çamaşır makinesi ile fırın aynı sınıfta mı tescil edilir?

Hayır. Motorla çalışan çamaşır makinesi 7. sınıfta, ısıtma ve pişirme yapan fırın ise 11. sınıfta değerlendirilir.

Küçük ev aleti markası hangi sınıfa girer?

Blender, mikser ve mutfak robotu gibi motorlu cihazlar 7. sınıfta; su ısıtıcısı ve kahve makinesi gibi ısıtan cihazlar 11. sınıftadır.

Yetkili servis adı için ayrı başvuru gerekir mi?

Kurulum, bakım ve onarım hizmeti veriyorsanız gerekir. Bu faaliyet tamir ve montaj hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfta korunur.