Çanta ve Deri Ürünleri Markası Hangi Sınıfta Alınır?

Saraciye işinde aynı deriden çanta da çıkar, ceket de. İkisi sınıflandırmada aynı yere yazılmaz ve bu ayrım koleksiyonu büyüten atölyeleri sık sık şaşırtır. Rehber, deri ürünlerinde kapsam kararını somut örneklerle ele alıyor.

Deri eşyalar hangi mal sınıfında toplanır

El çantası, omuz çantası, sırt çantası, bel çantası, valiz, seyahat çantası, evrak çantası, cüzdan, kartlık, anahtarlık kılıfı, şemsiye ve baston deri ile deri taklidi ürünlerin bulunduğu 18. sınıfta yer alır. Ham deri, işlenmiş post ve yarı mamul deri malzemeler de aynı başlığın altındadır. Tuval, keten veya geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen çantalar da bu sınıfta değerlendirilir; belirleyici olan malzemenin cinsi değil, ürünün ne işe yaradığıdır. Toptancıya numune gönderen bir saraciye atölyesinin çekirdek koruması bu tek başlıkta kurulur.

Deriden yapılan her ürün aynı yere gitmez. Deri ceket, mont, etek, eldiven ve kemer giysilerin bulunduğu 25. sınıfa girer. Telefon ve tablet için üretilen deri kılıflar elektronik aksesuarların yer aldığı 9. sınıfa yaklaşır. Deri kaplı koltuk ve puf gibi ürünler mobilyalarla birlikte 20. sınıfta ele alınır. Ofis için üretilen deri sümen ve masa takımları kırtasiye tarafına düşebilir. Aynı atölyeden çıkan bir koleksiyon, bu nedenle üç dört ayrı başlığa dağılabilir ve tek başvuru çoğu zaman yetmez.

Showroom, ihracat ve tamir: hizmet tarafı

Deri sektöründe satış organizasyonu başlı başına bir iştir. Farklı üreticilerin çantalarını bir arada sunan mağazalar, deri fuarlarında toplu koleksiyon sergileyen showroomlar, ithalat yapıp kendi tabelası altında satan işletmeler ve pazaryerinde mağaza açan satıcılar için 35. sınıf gerekir. Ürün başlığı bu faaliyeti karşılamaz; mağazanın adı ile ürünün üzerindeki ad farklı kişilere ait olabilir. Kendi ürettiği ürünleri yalnız kendi mağazasında satan markalarda ise iki başlık birlikte alınır ve liste bu ikili yapıya göre kurulur.

Ürünün ömrü boyunca sunulan hizmetler ayrı düşünülür. Çanta tamiri, astar değişimi, boya ve bakım hizmeti veren atölyeler tamir hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer. Ham deriyi tabaklayan, boyayan ve başka markalar için fason dikim yapan işletmeler ise malzeme işleme ve fason imalat hizmetlerini konuşur. Bu ayrım özellikle üretim kapasitesini başkalarına açan atölyelerde önem taşır. Kime ait olduğu belirsiz bırakılan bir isim, fason ilişkisi sona erdiğinde iki taraf arasında uzun bir tartışmaya dönüşebilir.

Saraciye markalarında sık görülen sınıf hataları

İlk hata, deri kelimesinin tek bir sınıfa karşılık geldiği sanılmasıdır. Çanta için başvuru yapan bir marka, bir yıl sonra çıkardığı deri ceket koleksiyonunda kapsam dışında kalır. İkinci hata, ihracat yapan üreticilerin yalnız yurt içi ürün başlığıyla yetinmesi ve hedef ülkelerdeki korumayı hiç düşünmemesidir. Üçüncü hata, satışın büyük bölümü çevrim içi kanaldan yapıldığı halde mağazacılık başlığının listeye alınmaması; bu durumda aynı isimli bir satış sayfasına karşı elde tutulacak dayanak zayıflar. Kanalın büyüklüğü ile listenin kapsamı arasında bir orantısızlık varsa sorun büyümeden fark edilmelidir.

Fazla sınıf almak da çözüm değildir. Yalnız cüzdan üreten küçük bir atölyenin mobilya, kozmetik, gıda ve elektronik başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini yükseltir; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Karşılığı olmayan başlıklar beş yıl sonunda iptal talebine açık hale gelir ve bir uyuşmazlıkta ilk zayıf nokta olarak öne çıkar. Ayrıca çantanın biçimini korumak isteyen üreticiler için tasarım tescili ayrı bir yoldur; marka ismi korur, ürünün görünümünü koruyan sistem başkadır.

Kapsamın inceleme, itiraz ve kullanım boyutu

Başvurunun değerlendirileceği alanı seçilen mal ve hizmetler belirler. Deri eşya ile deri giyim, tüketici gözünde aynı vitrinde durduğundan farklı sınıflarda bulunmak tek başına serbestlik sağlamaz; bağlantı kurulması mümkündür. Moda alanında önceki tescillerin sayısı yüksek olduğundan, kısa ve yabancı dilde okunan ibarelerde inceleme daha dikkatli yürür. Kapsamın gerçek koleksiyona oturması, hem gereksiz çakışmaları azaltır hem de benzer bir isimle piyasaya çıkan işletmeye karşı hangi alanda hak ileri sürülebileceğini netleştirir. Bu netlik, sonradan yürütülecek her görüşmenin de zeminini oluşturur.

Marka yayımlandıktan sonra üçüncü kişilerin iki ay içinde itiraz etme imkânı vardır. Deri sektöründe yerleşik markaların kapsamları geniş tutulduğundan, yeni bir ismin bu tescillerle karşılaşması olağandır. Tescil on yıl korur ve süresi dolmadan yenilenir. Listedeki her başlığın karşılığında fiilen üretilen bir ürün ya da sunulan bir hizmet bulunmalıdır. Bir sezon denenip vazgeçilen ürün grupları için alınmış sınıflar, ilerleyen yıllarda markanın en tartışmaya açık tarafı haline gelir ve savunmayı zorlaştırır. Koleksiyon değiştikçe listenin de gözden geçirilmesi bu riski azaltır.

Numuneden koleksiyona: kapsam kararının adımları

Başlangıç noktası üretim dökümüdür. Hangi ürünler dikiliyor, hangileri ithal ediliyor, deri giyim var mı, elektronik aksesuar üretiliyor mu, satış nereden yapılıyor soruları satır satır yanıtlanır. Bu satırlar mal ve hizmet başlıklarına çevrilir. Buradaki başlıklar hazır bir reçete değildir; nihai liste işletmenin gerçekte sunduğu mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilir. Fason üretim ilişkisi varsa marka hakkının kimde kalacağı da sözleşmede açıkça belirlenmelidir. Numune üzerinden yürüyen işbirliklerinde bu nokta çoğu zaman en son konuşulur, oysa en başta yazılmalıdır.

Sonraki adımda hedeflenen sınıflarda benzer isim araştırması yapılır. Kayıtlar üzerinden yürütülen bu tarama, yakın yazılışlı veya aynı sesle okunan önceki markaları başvurudan önce görünür kılar ve gerekiyorsa isim değişikliği en ucuz aşamada yapılır. Üçüncü adım büyüme planıdır. Kısa vadede kendi mağazasını açma, giyim koleksiyonuna geçme veya ihracata başlama niyeti varsa ilgili başlıklar baştan eklenebilir. Belirsiz hedefler için beklemek daha doğrudur; kapsam ileride yeni bir başvuruyla, o günün koşullarına göre genişletilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çanta ile deri ceket aynı sınıfta mı tescil edilir?

Hayır. Çanta, valiz ve cüzdan gibi deri eşyalar 18. sınıfta; deri ceket, mont ve kemer ise giysilerin bulunduğu 25. sınıfta değerlendirilir.

Deri mağazası işletiyorum, hangi sınıf gerekir?

Farklı markaların ürünlerini satıyorsanız perakende ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıf gerekir. Kendi üretiminiz de varsa ürün sınıfı ayrıca alınır.

Kumaş çanta da deri sınıfında mı korunur?

Evet. Bu sınıfta belirleyici olan malzeme değil ürünün işlevidir; kumaş, tuval veya geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen çantalar da aynı başlıkta değerlendirilir.