Finans ve Fintek Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Ödeme alanında çalışan bir işletme aynı anda hem finansal bir işlem yaptırır hem de bunun yazılımını üretir. Kimi zaman da yalnız altyapıyı kurup işlemi bir başkasına yaptırır. Sicildeki karşılık, bu üç konumdan hangisinde durulduğuna göre değişir.

İşlemi kim yapıyor: finansal hizmet başlığının sınırı

Paranın el değiştirdiği her işte omurga, sigorta ve finans hizmetlerinin toplandığı 36. sınıftır. Ödeme kabulü, para transferi, elektronik para ihracı, kredi kullandırma, faktoring, taksitlendirme, döviz ve kıymetli maden işlemleri, portföy yönetimi, yatırım danışmanlığı, gayrimenkul değerlemesi ve kiralama aracılığı bu başlıkta değerlendirilir. Alt ayrımlar bulunsa da tabelada, sözleşmede ve mobil ekranda görünen ismin dayanağı buradan kurulur. İşlemi kendi adına gerçekleştiren bir kuruluş için bu başlık tartışmasız birinci sıradadır. Kullanıcının ekranda gördüğü ad ile sözleşmede taraf olarak yazan unvan farklı olabilir; korunması gereken çoğu zaman birincisidir.

Buna karşılık işlemi kendisi yapmayan yapılar farklı bir yere düşer. Kredi ve kart tekliflerini karşılaştırıp kullanıcıyı sağlayıcıya yönlendiren siteler, komisyon karşılığı müşteri getiren yapılar ve kurumsal satış ağları reklam ile satış hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıfa yaklaşır. Muhasebe ve bordro işini yürüten tarafın da aynı başlıkta değerlendirildiğini hatırlamakta yarar vardır. Ayrıca bu alanda faaliyette bulunabilmek için gereken izin ve yetkiler tamamen ayrı bir düzenlemenin konusudur; marka tescili bu izinlerin yerine geçmez ve iki süreç birbirinden bağımsız yürür.

Cüzdan uygulaması, POS cihazı ve altyapı yazılımı

Ürün tarafında iki kalem öne çıkar. Kullanıcının telefonuna indirdiği cüzdan uygulaması, işletmeye kurulan yazılım ve fiziksel donanım tarafında duran kart okuyucular, yazarkasa üniteleri, temassız terminaller ve kartın kendisi elektronik ürünlerle yazılımın yer aldığı 9. sınıfta değerlendirilir. Uygulama mağazasındaki yayın adı ile terminalin üzerine basılan logo çoğu zaman aynıdır; ikisinin dayanağı da aynı tescil olmalıdır. Donanım üretmeyip yalnız yazılım veren işletmeler için bu başlığın kapsamı doğal olarak daralır. Cihazın üzerindeki markanın üreticiye mi yoksa hizmeti sunan işletmeye mi ait olduğu, tedarik sözleşmesinde açıkça yazılmalıdır.

Hizmet tarafında bulut ayrımı devreye girer. Bankaya, kuruma ya da mağaza zincirine kurulum gerektirmeden sunulan panel, işlem yönlendirme altyapısı, risk skorlama motoru ve entegrasyon arayüzleri teknolojik hizmetlerin bulunduğu 42. sınıfta ele alınır. Kendisi lisanslı bir kuruluş olmayıp yalnız altyapı satan şirketler için asıl başlık burasıdır; finansal işlem başlığı ise fiilen yürütülen bir işlem varsa gündeme gelir. İki modelin arasında duran işletmelerde her iki başlığın birlikte alınması sık görülür ve çoğu zaman yerindedir.

Finans dosyalarında sık rastlanan kapsam yanılgıları

En yaygın yanılgı, teknoloji şirketiyiz denilerek yalnız yazılım başlığına başvurulmasıdır. Kullanıcı gözünde marka bir ödeme yöntemidir; ismin değeri finansal hizmet tarafında birikir ve benzer adlı bir rakiple karşılaşıldığında dayanılacak başlık orasıdır. İkinci yanılgı bunun tersidir: yalnız aracılık yapan bir sitenin kendini işlem yapan kuruluş gibi konumlandırması. Üçüncüsü, ürün adlarının çoğalmasıyla ortaya çıkar; ana marka korunurken kart programlarına, kampanya adlarına ve alt ürünlere verilen isimler tescilsiz bırakılır ve tanınan ad korumasız olan olur.

Diğer uçta listeyi savunma amacıyla büyütme eğilimi vardır. Yalnız fatura ödeme aracılığı yapan bir işletmenin gıda, tekstil, taşımacılık ve eğitim başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini yükseltir; güncel tutar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Daha ağır sonuç, fiilen sunulmayan hizmetin beş yılın dolmasıyla kullanmama gerekçeli iptal talebine açılmasıdır. Bu sayfadaki başlıklar kopyalanacak bir liste değildir; kesin kapsam işletmenin gerçekte yürüttüğü işleme göre kurulur ve başvurudan önce doğrulanır. Ölçü, faturada görünen kalemlerdir.

Kapsamın inceleme, itiraz ve kullanım tarafına yansıması

Benzerlik değerlendirmesi dosyadaki hizmet satırları üzerinden yapılır. Finans alanında pay, öde, para, banka, kredi, cüzdan gibi işi doğrudan anlatan sözcüklerin tek bir işletmeye özgülenmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik bunların dışındaki bir unsurdan doğmalıdır. Ayrıca bu sektörde köklü kuruluşların geniş kapsamlı tescilleri bulunduğundan, yeni bir adın bunlarla kesişmesi olağandır. Kapsamın gerçek faaliyete oturtulması, hem inceleme aşamasındaki gereksiz karşılaşmaları azaltır hem de ileride hangi başlığa dayanılacağını belirginleştirir. Yalnız birebir aynı yazılışa bakan bir ön inceleme, bu sektörde çoğu zaman eksik sonuç verir ve yanıltıcı bir güven duygusu üretir.

Bültende yayımlanan başvuruya karşı üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her satırın karşılığında fiilen sunulan bir hizmet ya da satılan bir cihaz bulunmalıdır. Bir yatırım turu öncesinde geniş tutulup sonra hiç hayata geçmeyen ürün başlıkları, uyuşmazlık çıktığında karşı tarafın ilk sorgulayacağı yerdir. Kapsamın ürün yol haritası değiştikçe gözden geçirilmesi, bu zayıflığı henüz sorun büyümeden ortadan kaldırır.

İş modelinden kapsam listesine giden sıra

Başlangıç sorusu tektir: parayı kim tutuyor, işlemi kim tamamlıyor. Cevap işletmenin kendisiyse finansal hizmet başlığı listenin merkezine yerleşir. Cevap bir başkasıysa, sunulan şeyin yazılım mı yoksa aracılık mı olduğu ayrıca yazılır. Bunun altına satılan donanım, indirilen uygulama, kurumsal panel ve varsa kart programı eklenir. Gelir kalemleri komisyon, abonelik ve cihaz satışı olarak ayrıştırıldığında hangi başlığın zorunlu olduğu kendiliğinden görünür hale gelir ve tartışma somutlaşır. Bu döküm, yatırımcıya ve iş ortağına hangi hakkın hangi alanda bulunduğunu anlatırken de doğrudan kullanılabilir.

İkinci adım ad araştırmasıdır. Sicil kayıtları üzerinden yürütülen inceleme, yakın yazılışlı ya da kulakta aynı duyulan önceki markaları terminal üretimine geçilmeden ve kart tasarımı bastırılmadan önce gösterir; gerekirse ad bu aşamada değiştirilir. Üçüncü adımda büyüme yönü konuşulur: kendi lisansıyla işlem yapmaya geçme, yurt dışına açılma veya bayilik ağı kurma niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Kesinleşmemiş hedefler bekletilir ve kapsam sonradan, o günün gerçek faaliyetine göre genişletilir. Bugünkü faaliyete göre kurulan dar bir liste, sonradan büyütmeye her zaman açıktır ve savunması kolaydır.

Sıkça Sorulan Sorular

Fintek markası hangi sınıfta tescil edilir?

Ödeme ve finansal işlemler 36. sınıfta değerlendirilir. Uygulama ve cihaz tarafı 9. sınıfa, kuruma satılan bulut altyapısı ise 42. sınıfa girer.

Yalnız yazılım satıyorsak finans sınıfına gerek var mı?

İşlemi siz yapmıyorsanız zorunlu olmayabilir. Ancak ileride kendi lisansınızla işlem yapmayı planlıyorsanız bu başlık baştan değerlendirilmelidir.

Marka tescili finansal faaliyet izni yerine geçer mi?

Geçmez. Faaliyet izinleri ayrı bir düzenlemenin konusudur; tescil yalnızca ismin marka olarak size ait olduğunu gösterir.