Bir optik mağazasında hem ürün satılır hem hizmet verilir. Çerçeveyi üreten işletme ile numara ölçüp cam hazırlayan işletme sınıflandırmada aynı yere yazılmaz. Bu rehber gözlük markalarında kapsam kararını bu ikili yapı üzerinden anlatıyor.
- Gözlük çerçevesi, güneş gözlüğü, cam ve kontakt lens elektronik ve optik ürünlerin sınıfında yer alır.
- Optisyenlik ve göz sağlığı hizmetleri ürün sınıfıyla değil ayrı bir hizmet sınıfıyla korunur.
- Lens bakım solüsyonları gibi yan ürünler gözlük sınıfının dışında kalır ve ayrı başlığa girer.
Çerçeve, cam ve lens hangi mal sınıfına yazılır
Numaralı gözlükler, güneş gözlükleri, gözlük çerçeveleri, camlar, kontakt lensler, gözlük kılıfları, zincir ve iplikler ile koruyucu gözlükler elektronik ve optik ürünlerin bulunduğu 9. sınıfta toplanır. Aynı sınıfta yazılım ve elektronik cihazların yer alması ilk bakışta şaşırtıcı gelir; sınıflandırma gözlüğü optik bir alet olarak gördüğü için bu birliktelik olağandır. Kendi kalıbıyla asetat çerçeve üreten bir atölye ile sadece güneş gözlüğü ithal eden bir işletme, ürün tarafında aynı başlıkta buluşur ve koruma buradan kurulur.
Yan ürünler farklı yerlere dağılır. Lens bakım ve saklama solüsyonları, suni gözyaşı ve göz damlaları ilaç ve tıbbi ürünlerin bulunduğu 5. sınıfa girer. Muayenehanede kullanılan oftalmik ölçüm ve muayene cihazları tıbbi cihazların yer aldığı 10. sınıfın konusudur. Deriden üretilen gözlük kılıfları malzemesine göre ayrıca değerlendirilebilir. Moda markalarının lisans yoluyla güneş gözlüğü çıkardığı durumlarda ise lisans sözleşmesinin kapsamı ile tescilin kapsamı ayrı ayrı kontrol edilmeli, sözleşme sona erdiğinde ürün üzerindeki hakkın ne olacağı baştan yazılmalıdır.
Optisyenlik hizmeti ile çerçeve satışı aynı şey değil
Bu sektördeki en kritik ayrım burada başlar. Farklı markaların çerçevelerini vitrininde toplayan, ithalat yapıp perakendeye veren ve çevrim içi satış yürüten işletmeler için 35. sınıf gerekir; tabelanın, zincir mağaza adının ve satış sayfasının dayanağı budur. Buna karşılık reçeteye göre cam hazırlama, numara ölçümü, uygunluk kontrolü ve göz sağlığına yönelik hizmetler tıbbi hizmetlerin bulunduğu 44. sınıfın konusudur. Bir optisyenlik müessesesi çoğu zaman aynı anda hem satış hem hizmet yürütür; liste bu ikili yapıya göre kurulur.
Ürünün etrafındaki diğer işler de ayrılır. Çerçeve onarımı, menteşe değişimi, ayar ve bakım hizmeti veren işletmeler tamir hizmetlerinin bulunduğu 37. sınıfa girer. Cam kesim, tıraşlama ve kaplama işini başka markalar için yapan laboratuvarlar malzeme işleme hizmetlerini konuşur. Kendi çerçevesini üretmeyen, yalnız reçete karşılayan bir müessesenin ürün sınıfına ihtiyacı olmayabilir. Kazancın büyük bölümü hangi faaliyetten geliyorsa dosyanın ağırlığı da orada olmalı; vitrindeki ürün sayısı tek başına ölçü değildir. Aynı adı taşıyan iki işletmeden biri üretici, diğeri müessese olabilir ve ikisinin listesi baştan sona farklı çıkar.
Optik dosyalarında atlanan ve gereksiz alınan başlıklar
En sık görülen eksiklik, optisyenlik müesseselerinin yalnız ürün sınıfına başvurmasıdır. Yıllardır aynı tabelayla çalışan bir işletme, benzer adla açılan başka bir müesseseye karşı ürün başlığına dayanarak yeterli sonuç alamayabilir. İkinci eksiklik, güneş gözlüğü serisi çıkaran giyim ve aksesuar markalarının bu ürünü kapsam dışında bırakmasıdır. Üçüncü eksiklik, zincirleşme veya bayilik planı bulunan işletmelerin mağazacılık başlığını hiç düşünmemesi ve büyüme sırasında isim üzerinde tartışmayla karşılaşmasıdır. Şube sayısı arttıkça ismin değeri de yükseldiğinden, sorun genellikle en kötü zamanda görünür hale gelir.
Diğer uçta gereksiz genişleme vardır. Yalnız çerçeve ithal eden bir işletmenin ilaç, tıbbi cihaz, giyim ve mobilya başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini artırır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Karşılığı olmayan sınıflar beş yılın sonunda iptal talebine açık hale gelir. Ayrıca optisyenlik faaliyeti için aranan izin ve yetki belgeleri tamamen ayrı bir düzenlemenin konusudur; marka tescili bu belgelerin yerine geçmez, iki süreç birbirinden bağımsız yürür ve ayrı ayrı takip edilir.
Kapsam seçiminin başvuru sonrasına yansıması
İncelemenin çerçevesini seçilen mal ve hizmetler belirler. Gözlüğün elektronik ürünlerle aynı sınıfta bulunması, teknoloji tarafındaki yoğun kayıt sayısının başvuruyu etkileyebileceği anlamına gelir; araştırma yalnız optik markalarıyla sınırlı kalmamalıdır. Göz sağlığına ilişkin hizmetlerde ise tanımlayıcı ibarelerin kimsenin tekeline verilmesi beklenmemelidir. Kapsamın gerçek faaliyete oturması, hem bu aşamada gereksiz çakışmaları azaltır hem de sonradan benzer bir tabelaya karşı hangi alanda hak ileri sürüleceğini netleştirir. Ürün ile hizmetin birlikte yürüdüğü bu sektörde tek taraflı kurulmuş bir liste çoğu zaman eksik kalır.
Marka bültende yayımlandıktan sonra iki ay boyunca üçüncü kişilerin itirazına açıktır. Uluslararası gözlük ve moda markalarının kapsamları geniş tutulduğundan, benzer okunuşlu yeni bir isim bu tescillerle karşılaşabilir. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Listedeki her başlığın karşılığında fiilen satılan bir ürün ya da verilen bir hizmet bulunmalıdır. Bir dönem denenip bırakılan ürün grupları için alınmış sınıflar, ileride ortaya çıkan bir uyuşmazlıkta ilk sorgulanan yer olur ve savunmayı zayıflatır.
Marka tescili ve mal hizmet sınıflandırmasının esasları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile belirlenmiştir. Başvuruların incelenmesi ve tescil kayıtlarının tutulması TÜRKPATENT tarafından yapılır. mevzuat.gov.tr
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.trReçeteden vitrine: kapsam kararının adımları
İlk adım, işletmenin fiilen ne yaptığını yazmaktır. Üretilen veya ithal edilen çerçeveler, güneş gözlükleri, camlar, lensler, satılan bakım ürünleri, reçete karşılama hizmeti, tamir ve varsa laboratuvar işçiliği ayrı satırlarda gösterilir. Bu döküm mal ve hizmet başlıklarına çevrilir. Buradaki başlıklar hazır bir reçete değildir; nihai liste işletmenin gerçekte sunduğu mal ve hizmetlere göre kurulur ve başvurudan önce teyit edilmelidir. Üretimi dışarıya veren markalarda hak sahipliği sözleşmeyle netleştirilir. Kalıbın veya kalıp bedelinin üreticide kalması, marka üzerindeki hakkı kendiliğinden ona vermez.
Araştırma aşaması bundan sonra gelir ve hedeflenen sınıflardaki kayıtlar taranır. Kayıtlar üzerinden yürütülen tarama, yakın yazılışlı veya aynı sesle okunan önceki markaları başvurudan önce ortaya koyar ve gerekiyorsa isim en ucuz aşamada değiştirilir. Üçüncü adım büyüme planıdır. Kısa vadede kendi çerçeve serisini çıkarma, şube açma veya çevrim içi satışa başlama niyeti varsa ilgili başlıklar baştan eklenebilir. Belirsiz hedefler için beklemek daha akılcıdır; kapsam ileride yeni bir başvuruyla, o günün koşullarına göre genişletilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gözlük çerçevesi hangi sınıfta tescil edilir?
Çerçeveler, güneş gözlükleri, camlar ve kontakt lensler optik ürünlerin bulunduğu 9. sınıfta değerlendirilir. Lens solüsyonu gibi ürünler ise ayrı bir sınıfa girer.
Optisyenlik müessesesi için hangi sınıf gerekir?
Reçete karşılama ve göz sağlığına yönelik hizmetler 44. sınıfta yer alır. Farklı markaların çerçevelerini satıyorsanız mağazacılık hizmetleri de eklenmelidir.
Optisyenlik ruhsatı marka tescilinin yerine geçer mi?
Geçmez. Faaliyet izinleri ayrı bir düzenlemenin konusudur; tabelanızdaki ismin size ait olması için marka tescili ayrıca yapılmalıdır.
Gözlük ve optik markanızın kapsamını planlayalım
Ürün gamınızı, mağaza yapınızı ve verdiğiniz optisyenlik hizmetlerini paylaşın; ürün ile hizmet tarafını ayrı ayrı ele alalım, benzer marka araştırmasının sonucuyla birlikte listeyi beraberce belirleyelim.
Bizimle iletişime geçin