İlaç ve Eczacılık Ürünü Markası Hangi Sınıfta Alınır?

Bir ilaç firmasının portföyünde eczaneye giden ürünlerle market rafına giden ürünler birlikte bulunabilir. İki kanal tek bir başlıkla korunmaz ve ayrımın nerede kurulacağı listeyi belirler.

Eczane rafındaki ürünler hangi başlığa yazılır

Bu alanın çekirdeği tek bir başlıkta toplanır. Beşeri ilaçlar, veteriner ürünleri, eczacılık preparatları, tıbbi amaçlı diyet ürünleri, gıda takviyeleri, bebek mamaları ve tıbbi amaçlı bebek gıdaları 5. sınıfta değerlendirilir. Ürünün tablet, şurup, merhem ya da flakon biçiminde çıkması bu satırı bölmez. Bir firmanın portföyünde onlarca kalem bulunması da başlığı çoğaltmaz; sicildeki karşılık aynı kalır ve marka dosyası hemen her zaman bu satırla açılır. Bu yazı yalnız sınıflandırmayı konu alır. Piyasaya arz koşulları ise bambaşka bir düzenlemenin konusudur.

Portföy genişledikçe başlıklar dağılır. Eczane rafında satılsa bile cilde sürülen bakım kremleri, şampuanlar, güneş ürünleri ve temizleyiciler kozmetik ürünlerin bulunduğu 3. sınıfa girer. Ürünle birlikte verilen aplikatör, ölçüm ya da uygulama cihazları tıbbi ve cerrahi cihazların yer aldığı 10. sınıfın konusudur. Kutu, prospektüs kâğıdı ve basılı tanıtım malzemesi ise 16. sınıfa yaklaşır. Aynı ambalaj içinde çıkan iki bileşen böylece iki ayrı başlığa yazılabilir ve döküm yapılmadan liste kurulamaz. Bu dağılımı görmeden hazırlanan kapsam ilk ürün genişlemesinde yetersiz kalır.

Ecza deposu, market kanalı ve fason üretim

Ürünün hangi kanaldan aktığı listeyi doğrudan etkiler. Yalnız eczaneye giden bir ürün ile zincir market ve internet kanalından satılan bir ürün farklı ticari yapılar kurar. Ecza depoları, toptan dağıtım yapan firmalar, ithalatçılar, medikal ve kozmetik ürünleri bir arada listeleyen satış siteleri için reklam, iş yönetimi ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıf gündeme gelir. Kutunun üzerindeki ruhsat sahibi ile dağıtımı yapan firmanın adı çoğu zaman farklı kişilere aittir ve bu ayrım baştan yazılmalıdır.

Ürünün hangi tesiste üretildiği ayrı bir başlık doğurur. Başkasının formülüyle üretim yapan, dolum ve blister işlemi gören, ambalajlayıp etiketleyen tesisler fason imalat ile malzeme işlemenin toplandığı 40. sınıfa yönelir. Formülasyon geliştiren, analiz ve stabilite çalışması yürüten laboratuvarlar bilimsel ve teknolojik hizmetlerin bulunduğu 42. sınıfı konuşur. Ürün adının kime ait olacağı fason ilişkisinin başında sözleşmeye yazılmadığında, iş birliği sona erdiğinde iki taraf da aynı isme tutunur ve uyuşmazlık kaçınılmaz hale gelir. Sözleşmede yazılmayan her ayrıntı sonradan pazarlık konusu haline gelir.

Eczacılık ürünü başvurularında sık görülen hatalar

İlk hata, tek bir başlığın bütün portföyü kapsayacağı düşüncesidir. Yalnız eczacılık ürünü için başvuran bir firma, ertesi yıl bakım kremi ya da uygulama cihazı çıkardığında ilk kapsamın dışında kalır. İkincisi, dağıtım ağı kuran firmaların yalnız ürün tarafını alıp kurumsal adı satış tarafında dayanaksız bırakmasıdır. Üçüncüsü, kutu tasarımının ve renk düzeninin marka tesciliyle korunduğu sanısıdır; ambalajın görünümü ile ürünün adı birbirinden ayrı yollardan ele alınır ve biri diğerinin yerini tutmaz. Üç hata da aynı varsayımdan doğar: tek satırın her şeyi kapsayacağı beklentisinden.

Diğer uçta liste ihtiyattan şişirilir. Yalnız tek bir ürün ailesi bulunan bir firmanın tekstil, mobilya, inşaat ve elektronik başlıklarını topluca eklemesi ödenecek bedeli artırır ve gereksiz alanlarda itirazla karşılaşma ihtimalini büyütür; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Asıl ağırlık kullanmama tarafındadır: fiilen satılmayan başlık beş yılın dolmasıyla iptal istemine açık hale gelir. Bu ürünlerin piyasaya arzı ise kendi ruhsat rejimine tabidir; marka tescili bu iznin yerine geçmez. İki yol birbirinden bağımsız yürür ve ayrı ayrı takip edilmelidir.

Sınıf tercihinin itiraz ve kullanım tarafındaki karşılığı

Kapsamın çizdiği alan, incelemenin hangi ürünler üzerinden yürüyeceğini belirler. Bu alanda etkin bileşeni ya da kullanım amacını doğrudan çağrıştıran ibarelerin tek bir işletmeye özgülenmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik başka bir unsurdan doğmalıdır. Eczacılık ürünü ile kozmetik ürün ayrı başlıklarda dursa da ikisi aynı eczane rafında yan yana durduğundan, farklı sınıfta bulunmak tek başına serbestlik anlamına gelmez. Ayrıca ürün adının ayrı bir idari onaya tabi olabildiği, marka tescilinin bu onayı garanti etmediği baştan bilinmelidir.

Yayımın ardından iki ay süreyle üçüncü kişilerin itiraz yolu açıktır. Sağlık ürünleri alanında geniş listeli köklü tesciller yoğun bulunduğundan yeni bir adın bunlarla kesişmesi sık görülür. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her satırın karşılığında gerçekten piyasaya verilen bir ürün bulunmalıdır. Bir dönem için alınıp hiç kullanılmayan başlıklar, uyuşmazlık büyüdüğünde karşı tarafın ilk el atacağı yerdir ve savunmayı içeriden zayıflatır. Kapsamı belirli aralıklarla gözden geçirmek bu riski büyük ölçüde azaltır.

Portföy dökümünden başvuruya giden yol

Karar için önce portföy ve kanal dökümü çıkarılır. Eczacılık ürünleri, takviye kalemleri, bakım ürünleri ve varsa cihaz bileşenleri ayrı satırlara yazılır; ardından eczane kanalı, market kanalı, çevrim içi satış ve fason üretim ilişkisi eklenir. Buradaki başlıklar kopyalanacak hazır bir form değildir; kesin liste işletmenin fiilen sunduğu mal ve hizmetlere göre çıkarılır ve başvurudan önce doğrulanır. Yalnız ruhsat sahibi olan bir firmanın ihtiyacı, dağıtım da yapan bir yapınınkiyle örtüşmez. Döküm ne kadar açık tutulursa başlık kararı da o ölçüde hızlı verilir.

Portföy netleştikten sonra seçilen başlıklarda isim taraması yapılır. Kayıtlar üzerinden yürütülen tarama, yakın yazılışlı ya da aynı sesle okunan önceki markaları kutu baskısı verilmeden önce ortaya koyar; gerekirse ad bu aşamada değiştirilir. Üçüncü aşamada orta vadeli plan konuşulur: yeni ürün ailesine geçme, ihracata açılma ya da kendi dağıtım ağını kurma niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Netleşmemiş hedefler beklemeye bırakılır; kapsam ileride yeni bir başvuruyla genişletilir. Bugünkü portföye göre kurulan dar liste, çoğu firma için en dengeli başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

İlaç markası hangi sınıfta tescil edilir?

Beşeri ve veteriner ilaçlar, eczacılık preparatları, gıda takviyeleri ve bebek mamaları 5. sınıfta değerlendirilir.

Dermokozmetik ürün de aynı başlıkta mı korunur?

Hayır. Cilde sürülen bakım kremleri ve şampuanlar eczanede satılsa bile kozmetik ürünlerin bulunduğu 3. sınıfa girer.

Marka tescili ürün adının onaylanacağı anlamına gelir mi?

Gelmez. Ürün adı ayrı bir idari onaya tabi olabilir ve piyasaya arz kendi ruhsat rejimine bağlıdır; tescil bu izinlerin yerine geçmez.