Hırdavat ve El Aleti Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Bir nalburun tezgâhında vida kutusu, pense ve şarjlı matkap yan yana durur. Üçü de aynı poşete konur ama sicile üç ayrı satır olarak yazılır. Ayrımı yapan şey aletin çalışma biçimidir.

Metal parça, el aleti ve motorlu alet ayrımı

Bu sektörde başlıkları belirleyen soru basittir: ürünü çeviren el midir, motor mudur? Vida, civata, somun, pul, çivi, dübel, menteşe, kilit, kapı kolu, zincir, tel, kelepçe, kanca, palet ve metal bağlantı elemanları adi metallerle metal hırdavatın toplandığı 6. sınıfta ele alınır. Nalbur rafında kilolarca dökme halde satılan bu kalemler, ambalajlı setler halinde sunulsa bile aynı başlıkta kalır. Kutunun boyu, gramajı ya da galvaniz kaplı olması sınıfı değiştirmez ve dosya çoğu işletmede bu satırla açılır.

İkinci ayrım aletin kendisindedir. Çekiç, pense, tornavida, İngiliz anahtarı, lokma takımı, keski, eğe, el testeresi, mala, bahçe makası ve maket bıçağı gibi kas gücüyle çalışan ürünler elle çalışan el aletlerinin bulunduğu 8. sınıfa girer. Şarjlı matkap, kırıcı, taşlama, dekupaj testeresi, hava kompresörü ve zımpara makinesi ise elektrikli makinelerle motorların yer aldığı 7. sınıfa yazılır. Lazer metre, kaçak dedektörü ve koruyucu gözlük gibi ürünler elektronik cihazların bulunduğu 9. sınıfın konusudur. Aynı tezgâhtaki üç ürün böylece üç ayrı yere düşer.

Nalbur tabelası, sanayi toptancısı ve teknik servis

Hırdavatta satış tarafı çoğu zaman üretimden daha görünürdür. Yüzlerce markanın ürününü aynı tezgâhta toplayan nalburlar, sanayi sitesindeki teknik malzeme toptancıları, yapı market reyonları, ithalatçılar, fabrikalara toplu tedarik yapan firmalar ve pazaryerinde set satan işletmeler reklam, iş yönetimi ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıfa yönelir. Poşetin üstüne basılan ad ile dükkânın tabelasındaki ad genellikle farklı kişilere aittir. Kendi ürettiği takımı kendi bayi ağıyla dağıtan işletmelerde ise iki taraf birlikte kurgulanır ve liste buna göre şekillenir.

Aletin arızalanmasıyla başlayan iş ayrı bir alan açar. Elektrikli el aletlerinin bakımı, motor sarımı, yedek parça değişimi ve yerinde onarım yapan yetkili servisler tamir ile montaj hizmetlerinin toplandığı 37. sınıfa girer. Başkasının markasıyla üretim yapan, ısıl işlem uygulayan, kaplama ve galvaniz işi gören, takımı kutulayıp etiketleyen tesisler fason imalat ile malzeme işlemenin bulunduğu 40. sınıfı konuşur. Zincir marketlerin ve büyük yapı marketlerin kendi adıyla çıkardığı takım setleri de bu yapıyla üretilir; adın kime ait olacağı sözleşmede açık yazılmalıdır.

Hırdavat başvurularında tekrarlanan yanlışlar

En yaygın yanlış, hırdavat sözcüğünün tek bir başlığa karşılık geldiği inancıdır. Vida ve dübel için başvuran bir işletme, ertesi yıl el aleti takımı ya da şarjlı matkap çıkardığında ilk kapsamın dışında kalır. İkincisi, toptancıların ve nalbur zincirlerinin yalnız ürün tarafını alıp tabela ile fatura üstündeki adı satış tarafında dayanaksız bırakmasıdır. Üçüncüsü, tutamak biçimi ya da renk düzeni geliştiren firmaların bu görünümü markayla koruduğunu sanmasıdır; ürünün adı, biçimi ve teknik çözümü birbirinden bağımsız yollarla ele alınır.

Diğer uçta ise listeyi ihtiyattan şişirme eğilimi görülür. Yalnız civata üreten bir tesisin gıda, kozmetik, giyim ve mobilya başlıklarını topluca eklemesi ödenecek bedeli artırır ve ilgisiz alanlarda itirazla karşılaşma ihtimalini büyütür; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Asıl ağır sonuç ise şudur: hiç satılmayan bir başlık beş yılın dolmasıyla iptal istemine açık hale gelir. Bugün güvence sanılan geniş kapsam, ileride markanın en kolay hedef alınan yanına dönüşür ve savunmayı zorlaştırır.

Kapsamın benzerlik, itiraz ve kullanım tarafındaki sonucu

Dosyanın hangi zeminde inceleneceğini listedeki kalemler belirler. Bu alanda çelik, krom vanadyum, profesyonel gibi ürünün cinsini ya da kalitesini anlatan kelimelerin tek bir işletmeye özgülenmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik başka bir unsurdan gelmelidir. Metal hırdavat, el aleti ve elektrikli alet farklı başlıklarda dursa da üçü aynı tezgâhta satıldığından, ayrı sınıfta bulunmak tek başına serbestlik doğurmaz. Fiilen sevk edilen ürüne oturan bir kapsam, benzer isimli set piyasaya çıktığında hangi başlığa dayanılacağını da gösterir.

İlan yayımlandığında üçüncü kişilere iki aylık itiraz imkânı doğar. Takım ve alet alanında geniş listeli yabancı tesciller yoğun bulunduğundan yeni bir adın bunlarla kesişmesi sık rastlanan bir durumdur. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her satırın karşılığında gerçekten satılan bir ürün ya da verilen bir hizmet olmalıdır. Bir dönem katalogda tutulup sonra bırakılan gruplar için alınmış başlıklar, uyuşmazlık çıktığında karşı tarafın ilk yöneleceği yerdir.

Tezgâh dökümünden başvuruya giden yol

İlk aşamada satılan her kalem çalışma biçimiyle birlikte yazılır. Metal bağlantı ürünleri, elle kullanılan aletler, motorlu aletler, ölçüm cihazları ve iş güvenliği ürünleri ayrı satırlara geçer; ardından satış kanalı, servis faaliyeti ve fason ilişkisi eklenir. Buradaki başlıklar kopyalanacak hazır bir liste değildir; kesin kapsam işletmenin fiilen sunduğu mal ve hizmetlere göre çıkarılır ve başvurudan önce doğrulanır. Yalnız ithalat yapan bir firmanın ihtiyacı ile üretim yapan bir tesisin ihtiyacı aynı olmaz.

Döküm çıktıktan sonra hedeflenen başlıklarda benzer isim araştırması yürütülür. Kayıtlar üzerinden yapılan bu araştırma, yakın yazılışlı veya kulakta aynı duyulan önceki markaları poşet baskısı yaptırılmadan ve kalıp açtırılmadan önce ortaya koyar; gerekirse ad bu aşamada değiştirilir. Üçüncü aşamada orta vadeli hedefler ele alınır: elektrikli alet grubuna geçme, ihracata açılma ya da kendi teknik servisini kurma planı varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Netleşmemiş hedefler beklemeye bırakılır ve kapsam ileride büyütülür. Bugünkü tezgâha göre kurulan dar bir liste çoğu işletme için en dengeli başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vida ve civata markası hangi sınıfta tescil edilir?

Vida, civata, çivi, dübel, menteşe ve kilit gibi metal bağlantı ürünleri adi metallerle metal hırdavatın bulunduğu 6. sınıfta değerlendirilir.

El aleti ile matkap aynı sınıfta mı korunur?

Hayır. Çekiç, pense ve tornavida gibi elle çalışan aletler 8. sınıfta, matkap ve taşlama gibi motorlu aletler ise 7. sınıfta ele alınır.

Nalbur ve hırdavat toptancısı hangi sınıfa başvurur?

Farklı markaların ürünlerini bir arada satan işletmelerde mağazacılık ve toptan satış hizmetlerinin yer aldığı 35. sınıf öne çıkar.