Tarım Makinesi ve Ekipmanı Markası Hangi Sınıfta Alınır?

Hasat başlamadan önce bir üretici hem makine satar hem arızaya servis gönderir hem de bayisine stok yükler. Bu üç işin sicildeki karşılığı tek bir başlık değildir.

Tarlada çalışan ekipman hangi başlığa girer

Motor gücüyle çalışan tarım ekipmanı geniş bir başlıkta buluşur. Pulluk, diskaro, rototiller, mibzer, gübre dağıtıcı, pülverizatör, balya makinesi, biçerdöver, silaj makinesi, sulama pompası, damlama sistemi üniteleri, yem karma makinesi, süt sağma ünitesi ve zeytin hasat makineleri elektrikli makinelerle motorların bulunduğu 7. sınıfta değerlendirilir. Fuarda kapalı alanda sergilenen küçük ekipman ile açık alandaki büyük makine bu bakımdan ayrılmaz. Ekipmanın traktöre asılarak mı yoksa bağımsız mı çalıştığı da bu satırı bölmez. Katalogdaki model sayısı arttıkça kapsam bu satırın üzerine eklenerek tamamlanır.

Çevresindeki ürünler ise dağılır. Traktörün ve tarım römorkunun kendisi taşıtların yer aldığı 12. sınıfın konusudur. Bel, çapa, tırmık, budama makası, orak, aşı bıçağı ve el pülverizatörü gibi kas gücüyle çalışan aletler elle çalışan el aletlerinin toplandığı 8. sınıfa girer. Toprak nemi sensörleri, uzaktan izleme üniteleri ve tarla yönetim uygulamaları elektronik cihazlarla yazılımın bulunduğu 9. sınıfa yazılır. Sera örtüsü, ip ve file gibi kalemlerde başlık ürünün niteliğine göre ayrıca belirlenir. Bu dağılımı görmeden hazırlanan liste ilk ürün genişlemesinde yetersiz kalır.

Ziraat bayii, sezonluk servis ve tarla hizmeti

Makinenin çiftçiye ulaştığı kanal ayrı bir kimlik taşır. İlçe merkezindeki ziraat bayileri, farklı üreticilerin ekipmanını bir arada sergileyen makine parkları, ithalatçılar, kooperatif ihalelerine teklif veren tedarikçiler ve ikinci el makine satan işletmeler için reklam, iş yönetimi ve mağazacılık hizmetlerinin bulunduğu 35. sınıf gerekir. Makinenin gövdesine yapıştırılan etiketle bayinin tabelasındaki ad çoğu zaman aynı kişiye ait olmaz. Kendi ürettiğini kendi bayi ağıyla dağıtan üreticilerde ise iki taraf birlikte kurgulanır. Bayi sayısı arttıkça tabeladaki adın ayrıca korunması kaçınılmaz hale gelir.

Sezon içinde asıl beklenti servistir. Arızaya yerinde müdahale, kurulum, montaj, sezon öncesi bakım ve yedek parça değişimi yapan ekipler tamir ile montaj hizmetlerinin toplandığı 37. sınıfa girer. Ekipmanla tarlada iş yapan yani ilaçlama, hasat, budama ve toprak işleme hizmeti satan firmalar tarım hizmetlerinin de yer aldığı 44. sınıfı konuşur. Başkasının markasıyla makine imal eden, kaynak ve boyama işi gören tesisler fason imalat ile malzeme işlemenin bulunduğu 40. sınıfa yönelir. Tarla yönetim yazılımı geliştirenler için 42. sınıf gündeme gelir.

Zirai ekipman dosyalarında görülen hatalar

İlk hata, tarım kelimesinin tek bir başlıkta toplandığı düşüncesidir. Sulama ekipmanı için başvuran bir üretici, ertesi sezon el aleti veya sensör grubuna geçtiğinde ilk kapsamın dışında kalır. İkincisi, geniş bir bayi ağı kuran firmaların yalnız makine tarafını alması ve tabelayla katalog üstündeki adı satış tarafında korumasız bırakmasıdır. Üçüncüsü, servis ağının adına hiç sahip çıkılmaması; yetkisiz atölyeler aynı ismi kullanmaya başladığında çiftçi nezdinde ayrım yapılamaz hale gelir ve marka değeri erir.

Ölçüsüz genişletme de bu sektörde sık görülür. Yalnız pülverizatör üreten bir tesisin gıda, tekstil, kozmetik ve inşaat başlıklarını topluca listeye eklemesi başvuru giderini büyütür ve dosyayı gereksiz alanlarda itirazla karşı karşıya bırakır; güncel tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Bundan ağır olanı, fiilen kullanılmayan başlığın beş yılın dolmasıyla iptal istemine açık hale gelmesidir. Makinelerin güvenlik ve uygunluk belgeleri ise ayrı bir düzenlemenin konusudur; tescil onların yerine geçmez. Kapsamı gerçekten satılan makineyle orantılı tutmak her bakımdan daha sağlamdır.

Sınıf tercihinin itiraz ve kullanım aşamasındaki ağırlığı

İncelemenin hangi alanda yapılacağını listeye yazılan mal ve hizmetler çizer. Bu sektörde tarım, ziraat, agro gibi faaliyeti doğrudan anlatan kelimelerin tek bir işletmenin tekeline geçmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik başka bir unsura dayanmalıdır. Motorlu ekipman ile elle kullanılan alet ayrı başlıklarda dursa da ikisi aynı bayinin avlusunda satıldığından, farklı sınıfta bulunmak tek başına rahatlık getirmez. Gerçek üretime oturan kapsam, benzer isimli ekipmanla karşılaşıldığında hangi başlıktan yürüneceğini de baştan gösterir. Bu netlik, ihale dosyasında hangi tescile dayanılacağını da kolaylaştırır.

Bültende yayımlanan başvuruya karşı iki ay içinde itiraz edilebilir. Tarım makineleri alanında köklü yerli ve yabancı tesciller yoğun olduğundan yeni bir adın bunlarla kesişmesi olağandır. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her satırın karşılığında fiilen üretilen bir makine ya da verilen bir hizmet bulunmalıdır. Bir sezon denenip üretimden kaldırılan ekipman grupları için alınan başlıklar, uyuşmazlık büyüdüğünde karşı tarafın ilk sorgulayacağı noktadır. Listeyi her sezon başında gözden geçirmek bu zayıflığı ortadan kaldırır.

Fuar katalogundan bayi avlusuna: karar adımları

Karar için önce üretim ve saha faaliyeti yan yana dökülür. Hangi ekipmanlar üretiliyor, hangileri ithal ediliyor, elle kullanılan alet grubu var mı, elektronik izleme ürünü satılıyor mu, dağıtım bayiden mi kooperatif ihalesinden mi yürüyor, servis ekibi çalıştırılıyor mu, tarlada hizmet satılıyor mu; her başlık ayrı satıra geçer. Buradaki sınıflar hazır bir reçete olarak kullanılamaz; kesin liste işletmenin fiilen sunduğu mal ve hizmetlere göre çıkarılır ve başvurudan önce doğrulanır. Döküm ne kadar ayrıntılı tutulursa başlık kararı da o ölçüde kolay verilir.

Sıradaki iş, seçilen başlıklarda benzer isim taramasının yürütülmesidir. Kayıtlar üzerinden yürütülen tarama, yakın yazılışlı ya da aynı sesle okunan önceki markaları makineye etiket bastırılmadan ve fuar standı hazırlanmadan önce gösterir; gerekirse ad bu aşamada değiştirilir. Üçüncü adımda büyüme planı konuşulur: yeni ekipman ailesine geçme, ihracat pazarına açılma veya yetkili servis ağı kurma niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Uzak ve belirsiz hedefler için beklenir; kapsam ileride yeni bir başvuruyla genişletilebilir. Bugünkü makine parkına göre kurulan liste, ihtiyaç doğdukça büyütmeye açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tarım makinesi markası hangi sınıfta tescil edilir?

Pulluk, pülverizatör, balya makinesi ve sulama pompası gibi motorla çalışan ekipman elektrikli makinelerin bulunduğu 7. sınıfta değerlendirilir.

Traktör ve tarım römorku aynı başlıkta mı yer alır?

Hayır. Traktör ve römork taşıtların bulunduğu 12. sınıfa girer; traktöre bağlanan ekipman ise makine başlığında kalır.

Tarlada ilaçlama hizmeti satıyorum, hangi sınıf gerekir?

İlaçlama, hasat ve toprak işleme gibi sahada verilen işler tarım hizmetlerinin de yer aldığı 44. sınıfta ele alınır.