Muhasebe ve Mali Müşavirlik Markası Hangi Sınıfta?

Bir muhasebe bürosunun kapısındaki ad, mükelleflere açtığı belge portalının adı ve sattığı ön muhasebe programının adı çoğu zaman aynıdır. Sicilde ise bu üç kullanım farklı başlıklara dayanır ve hepsi kendiliğinden korunmaz.

Defter tutmadan raporlamaya: hizmetin sicildeki yeri

Bu meslekte günlük işin büyük bölümü, reklam ve iş yönetimi hizmetlerinin toplandığı 35. sınıfta karşılığını bulur. Defter tutma, muhasebe kayıtlarının işlenmesi, bordro ve personel özlük işlerinin yürütülmesi, beyannamelerin hazırlanması, şirket kuruluş ve tasfiye işlemlerinin takibi, maliyet analizi ve raporlama bu başlıkta değerlendirilir. Büronun tabelasında ve mükellefe gönderdiği yazışmalarda kullanılan ismin dayanağı buradan kurulur. Tek ortaklı küçük bir büro ile onlarca personelle çalışan bir yapı, hizmetin ölçeği farklı olsa da aynı başlıkta buluşur.

Danışmanlığın yönü değiştiğinde başlık da kayar. Şirket değerlemesi, yatırım kararlarına yönelik finansal analiz, birleşme ve devir süreçlerinde sayısal inceleme ile varlık yönetimine ilişkin görüşler finans hizmetlerinin bulunduğu 36. sınıfa yaklaşır. Mükelleflere ve meslek mensuplarına yönelik seminer, sertifika programı ve mevzuat eğitimi düzenleyen bürolar eğitim faaliyetlerinin yer aldığı 41. sınıfı konuşur. Bülten, rehber ve basılı yayın çıkaranlar için basılı yayınların bulunduğu 16. sınıf gündeme gelebilir. Bir bürodan çıkan üç farklı iş, üç farklı satıra yazılır.

Mükellef portalı, ön muhasebe programı ve müşavirlik

Bürolar giderek daha çok yazılım üretiyor ve burada ikili yapı devreye giriyor. Müşterinin bilgisayarına kurulan ya da telefonuna indirilen ön muhasebe programı, fiş okuyucu araç ve mobil belge uygulaması ürün sayılır; elektronik ürünlerle yazılımın bulunduğu 9. sınıfta değerlendirilir. Aynı işlevi kurulum gerektirmeden, tarayıcı üzerinden ve abonelikle sunan mükellef portalları ise teknolojik hizmetlerin yer aldığı 42. sınıfa girer. Portala verilen ad ile büronun adı farklıysa, ikisinin de ayrı ayrı düşünülmesi gerekir.

Ayrım burada bitmiyor. Yazılımı yalnız satan bir şirket ile o yazılımı kullanarak mükellefin defterini tutan büro aynı listeye yazılmaz; birincisinde ürün ve teknoloji başlıkları, ikincisinde hizmet başlığı öne çıkar. Beyan dönemlerinde yoğunlaşan çağrı desteği, belge tarama ve arşivleme gibi yan işler de hizmet tarafına eklenir. Öte yandan bu meslekte tanıtıma ilişkin olarak kendi meslek düzenlemelerinden doğan kısıtlar marka tescilinden bağımsız biçimde ayrıca uygulanır; tescil bu kısıtları aşma imkânı vermez. Mükellefe verilen kullanıcı adı ile büronun kaşesi arasındaki bağ, sözleşmede açıkça kurulmalıdır.

Muhasebe bürolarında tekrarlanan kapsam yanlışları

İlk yanlış, meslek unvanının kendisini marka sanmaktır. Mesleği doğrudan tarif eden ibareler ve unvanlar herkesin kullanımına açık kabul edilebileceğinden tek bir büroya özgülenmesi beklenmemelidir; ayırt edicilik bunların dışındaki bir sözcükten ya da özgün bir bütünden doğmalıdır. İkinci yanlış, ortaklık yapısı değiştiğinde ismin kimde kalacağının hiç konuşulmamasıdır; ayrılan ortağın aynı adla yeni büro açması bu yüzden sık görülen bir sorundur. Üçüncüsü, mükellef portalına verilen adın hiç sicile taşınmaması ve zamanla asıl tanınan adın o olmasıdır.

Diğer uçta liste gereksiz büyütülür. Yalnız defter tutan bir büronun gıda, tekstil, inşaat ve taşımacılık başlıklarını topluca eklemesi başvuru maliyetini artırır; güncel tutar TÜRKPATENT'in yayımladığı tarifeden teyit edilmelidir. Daha ağır sonuç, karşılığı olmayan başlığın beş yılın dolmasıyla kullanmama gerekçeli iptal talebine açılmasıdır. Ayrıca mesleğin icrasına ilişkin ruhsat ve yetki koşulları tamamen ayrı bir düzenlemenin konusudur ve tescil bunların yerine geçmez. Bu sayfadaki başlıklar hazır bir liste değildir; kesin kapsam başvurudan önce teyit edilmelidir.

Kapsam kararının inceleme ve kullanım tarafındaki etkisi

Benzerlik değerlendirmesi dosyaya yazılan hizmetler üzerinden yapılır. Muhasebe, mali, denetim, vergi gibi işi doğrudan anlatan sözcüklerin bir işletmenin tekeline geçmesi beklenmemeli, ayırt edicilik bütünden aranmalıdır. Bu alanda benzer adlarla çalışan çok sayıda büro bulunduğundan, ad araştırması yalnız birebir aynı yazılışla sınırlı tutulmamalıdır. Kapsamın gerçek faaliyete oturması, aynı ilçede benzer tabelayla açılan bir büroya karşı hangi başlığa dayanılacağını netleştirir. Yazılım tarafı da varsa, bu tarafın ayrıca korunmuş olması ileride ayrı bir dayanak sağlar.

Yayımlanan başvuruya karşı üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir. Tescil on yıl koruma sağlar ve süresi dolmadan yenilenerek sürdürülür. Bu süre boyunca listedeki her satırın arkasında fiilen verilen bir hizmet bulunmalıdır; hiç sunulmamış eğitim veya yazılım başlıkları, uyuşmazlık çıktığında karşı tarafın ilk sorgulayacağı yer olur. Büro büyüdükçe, yeni bir portal açıldıkça ya da eğitim programı başladıkça kapsamın gözden geçirilmesi gerekir. Kapsam ile fiilî faaliyet arasındaki açıklık kapandığında dosya savunulabilir hale gelir.

Hizmet dökümünden kapsam listesine giden sıra

İlk adım, büronun fiilen ne yaptığını satır satır yazmaktır. Defter tutuluyor mu, bordro işleniyor mu, hangi beyanlar hazırlanıyor, denetim ve raporlama var mı, mükelleflere portal açılıyor mu, eğitim veriliyor mu, yayın çıkarılıyor mu. Bunların yanına ücretlendirme biçimi eklenir: aylık sözleşme mi, proje bedeli mi, yazılım aboneliği mi. Döküm netleştikçe hangi başlığın zorunlu, hangisinin gereksiz olduğu görünür hale gelir ve karar sezgiye değil kendi fatura kalemlerinize dayanır. Aynı döküm, ortaklar arasında ismin kime ait olduğunu konuşurken de doğrudan işe yarar.

Sonraki adımda seçilen alanlarda ad araştırması yürütülür. Kayıtlar üzerinden yapılan inceleme, yakın yazılışlı ya da kulakta aynı duyulan önceki markaları tabela ve antetli kâğıt bastırılmadan önce ortaya koyar; gerekirse ad değiştirilir ve düzeltme en ucuz aşamada yapılmış olur. Üçüncü adımda büyüme yönü konuşulur: ikinci ofis açma, kendi yazılımını piyasaya sunma veya eğitim programı başlatma niyeti varsa ilgili başlıklar baştan alınabilir. Kesinleşmemiş planlar bekletilir; kapsam gerçekleştikçe yeni bir başvuruyla genişletilir. Bugünkü hizmete göre kurulan dar liste, sonradan büyütmeye açıktır ve savunması kolaydır.

Sıkça Sorulan Sorular

Muhasebe bürosu markası hangi sınıfta tescil edilir?

Defter tutma, bordro ve beyan hazırlığı gibi işler 35. sınıfta değerlendirilir. Finansal analiz ve değerleme tarafı 36. sınıfa yaklaşabilir.

Meslek unvanı marka olarak tescil edilebilir mi?

Mesleği doğrudan tarif eden ibarelerin tek başına ayırt edici bulunmama ihtimali yüksektir. Ayırt edicilik bütünden veya özgün bir ekten gelmelidir.

Ön muhasebe programımız için ayrı başvuru gerekir mi?

Program bağımsız bir ürün olarak satılıyorsa ürün ve teknoloji başlıkları ayrıca gündeme gelir. Yalnız iç kullanımda kalıyorsa gerekmeyebilir.