Yeni Kurulan Şirkette Marka Tescili Sırası

Şirket kurarken marka tescili en sona bırakılmamalıdır; doğru sıra isim fikriyle başlar, sorgulamayla devam eder ve marka başvurusu şirket kuruluşundan önce yapılır.

Şirket Kurarken Marka Tescili Hangi Sırayla Yapılır

Doğru sıra şudur: isim fikri, marka ve unvan sorgulaması, alan adı ile sosyal medya kullanıcı adı kontrolü, marka başvurusu, şirket kuruluşu ve son olarak logo ile tasarım korumasının tamamlanması. Bu sıralamanın mantığı basittir; en geri dönülmez adım isim üzerine kurulan ticari kimliktir. İsim kullanılamaz çıktığında bunu kuruluştan sonra öğrenmek, kuruluştan önce öğrenmeye kıyasla çok daha fazla emek ve zaman kaybettirir.

Uygulamada çoğu girişimci ters yönde ilerler: önce unvanı seçer, şirketi kurar, tabelayı astırır, ambalajı bastırır ve marka başvurusunu aylar sonra gündemine alır. O aşamada aynı ya da benzer ibarenin başkası adına tescilli olduğu görülürse yapılacak tek şey ismi değiştirmektir. Bu değişiklik unvan tadili, alan adı ve kurumsal kimlik yenilemesi, basılı malzemelerin yeniden üretimi ve müşteri nezdinde tanınırlığın sıfırlanması demektir.

Sorgulama Aşaması: Marka, Unvan, Alan Adı ve Sosyal Medya

Sorgulama tek bir ekrana bakmakla bitmez; birbirini tamamlayan dört kontrol yapılır. Marka sicilinde aynı ve benzer işaretler, ilgili mal ve hizmet alanlarıyla birlikte incelenir. Ticaret sicilinde aynı ya da yanıltıcı derecede benzer unvanların bulunup bulunmadığı araştırılır. Alan adı uzantıları kontrol edilir. Son olarak sosyal medya kullanıcı adlarının müsaitliğine bakılır; marka kullanılabilir olsa bile dijital kimlik dolu olabilir.

Bu kontrollerin sonucu birlikte okunur. Marka sicili temiz görünse dahi aynı ibareyle uzun süredir faaliyet gösteren ve tescilsiz hak iddia edebilecek bir işletme varsa risk sürer. Tersine, benzer bir tescil bulunması her zaman vazgeçmeyi gerektirmez; farklı bir mal ve hizmet alanında kalınıyorsa ya da işarete ayırt edici bir unsur eklenebiliyorsa yol açılabilir. Karar, ticari plan ile hukuki risk birlikte tartılarak verilir.

Başvuru Şirket Kurulmadan Önce Kimin Adına Yapılır

Marka başvurusu için şirket kurulmuş olması şart değildir. Gerçek kişiler kendi adlarına marka başvurusunda bulunabilir; bu nedenle kuruluş işlemleri devam ederken kurucu ortaklardan biri ya da ortaklar birlikte başvuruyu yapabilir. Böylece başvuru tarihi erkene çekilir. Marka hakkında öncelik büyük ölçüde başvuru tarihine bağlandığından, birkaç haftalık gecikme bile aynı ismi düşünen bir başkası karşısında sonucu değiştirebilir.

Şirket kurulduktan sonra marka, devir yoluyla tüzel kişiye aktarılır. Devir yazılı olarak yapılır ve sicile kaydedilerek üçüncü kişilere karşı hüküm ifade eder. Alternatif olarak marka kurucunun üzerinde bırakılıp şirkete lisans verilmesi de tercih edilebilir; bu yapı ortaklık ilişkilerinde ayrı bir tartışma yaratabileceğinden baştan yazılı olarak düzenlenmelidir. Hangi yol seçilirse seçilsin, karar kuruluş belgeleriyle uyumlu olmalıdır.

Kuruluştan Sonra Logo, Tasarım ve Kapsamın Tamamlanması

Marka başvurusu yapıldıktan sonra korumanın geri kalan halkaları kurulur. Kelime markası alınmışsa logo için ayrıca şekil ya da şekil ve kelime bileşimi başvurusu değerlendirilir. Ürünün görünümü ayırt ediciyse tasarım tescili gündeme gelir ve bu başvuru, ürün kamuya sunulmadan önce planlanmalıdır. Yazılım, içerik ve görsel materyaller bakımından telif yönü ile tasarımcı ve geliştiricilerden alınacak devirler ayrıca ele alınır.

Kapsam da kuruluş sonrasında gözden geçirilir. İş modeli genişledikçe yeni mal ve hizmet alanları için ek başvuru gerekebilir; mevcut tescilin kapsamı sonradan genişletilemez. Yurt dışı hedefi varsa öncelik süresinden yararlanmak üzere rüçhan hakkının kullanılıp kullanılmayacağı erken değerlendirilmelidir. Tescil on yıl korur ve onar yıllık dönemlerle yenilenir; yenileme takviminin kaçırılmaması için takip düzeni kurulmalıdır.

Sıralamayı Doğru Kurmanın Değeri

Yeni bir şirkette marka tescili, kuruluş sonrası hatırlanacak bir formalite değil, kuruluşun önüne yerleştirilmesi gereken bir karardır. İsim fikri belirlenir, marka ve unvan sorgulanır, alan adı ile sosyal medya kontrol edilir, ardından marka başvurusu yapılır ve şirket bu isimle kurulur. Başvurunun gerçek kişi adına yapılıp sonradan şirkete devredilebilmesi, kuruluş beklenmeden hareket etmeyi mümkün kılar. Bu sıralama, ismin sonradan değiştirilmesi ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket kurmadan marka başvurusu yapabilir miyim?

Evet. Gerçek kişiler kendi adlarına marka başvurusunda bulunabilir, bunun için şirket kurulmuş olması gerekmez. Kuruluş işlemleri sürerken başvuru yapılarak başvuru tarihi erkene çekilir. Şirket kurulduktan sonra marka yazılı devir sözleşmesiyle tüzel kişiye aktarılır ve devir sicile kaydedilir. Bu yol, isim üzerindeki önceliği korumanın en pratik yöntemidir.

Şirket unvanımı aldım, marka da otomatik olarak benim mi oluyor?

Hayır. Ticaret unvanının ticaret siciline tescili tacirin kimliğini gösterir, markasal koruma sağlamaz. Aynı ibare bir başkası adına marka olarak tescil edilebilir ve o kişi sizin kullanımınıza itiraz edebilir. Bu nedenle unvan tescili ile marka başvurusu birbirinin alternatifi değil, birlikte yürütülmesi gereken iki ayrı işlemdir.

Şirketi kurdum ama marka alınmış çıktı, ne yapmalıyım?

Önce mevcut tescilin kapsamı ve hukuki durumu incelenir. Sizin faaliyet alanınızla örtüşme yoksa farklı mal ve hizmetlerde başvuru mümkün olabilir. Örtüşme varsa işarete ayırt edici bir unsur eklemek, kapsamı daraltmak ya da isim değişikliğine gitmek değerlendirilir. Kararı geciktirmek maliyeti büyütür; tabela ve ambalaj yatırımı yapılmadan hareket etmek gerekir.