Logo Tescili Nasıl Yapılır?

Logo tescili nasıl yapılır sorusunun hukuki karşılığı tektir: logo, TÜRKPATENT nezdinde şekil ya da şekil ve kelime markası olarak tescil ettirilir.

Logo Tescili Nasıl Yapılır ve Nereye Başvurulur

Logo tescili ayrı bir tescil türü değildir; logo, marka mevzuatı içinde bir işaret olarak korunur ve başvuru TÜRKPATENT nezdinde yapılır. Süreç, logonun dijital örneğinin hazırlanması ve markanın kullanılacağı mal ve hizmetlerin belirlenmesiyle başlar. Dosya sunulduktan sonra şekli inceleme, mutlak ret nedenleri yönünden inceleme, resmî bültende yayın ve üçüncü kişilerin itiraz aşaması izlenir. İtiraz gelmez ya da itirazlar reddedilirse tescil belgesi düzenlenir.

Başvuruda sicile yüklenen görselin niteliği belirleyicidir; koruma, kayda geçen örnek üzerinden kurulur. Bu nedenle logo, fiilen kullanılacağı hâliyle, net ve yüksek çözünürlüklü biçimde sunulmalıdır. Mal ve hizmet listesi ise mevcut faaliyet ile yakın vadeli büyüme planı birlikte düşünülerek hazırlanır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca tescilden doğan koruma on yıl sürer ve onar yıllık dönemler hâlinde süresiz olarak yenilenebilir.

Şekil Markası ile Kelime Markası Arasındaki Koruma Farkı

Kelime markası ibarenin kendisini yazı biçiminden bağımsız olarak korur; şekil markası ise görselin bütününü, yani çizgiyi, kompozisyonu ve varsa rengi korur. Fark pratikte şuraya oturur: kelime markanız varsa aynı ibareyi başka bir yazı karakteriyle kullanan üçüncü kişilere karşı çok daha rahat hareket edersiniz. Yalnızca logo tescilliyse koruma büyük ölçüde o görsel bütüne bağlanır ve ibarenin çıplak kullanımı tartışmalı hâle gelebilir.

Bu yüzden marka adı ile logo birlikte kullanılıyorsa çoğu durumda iki ayrı başvuru daha güvenlidir: biri düz kelime markası, diğeri şekil ya da şekil ve kelime bileşimi. Bütçe tek başvuruya elveriyorsa tercih işaretin yapısına göre yapılır. İbarenin ayırt ediciliği yüksekse kelime markasına öncelik verilir; ayırt ediciliği zayıf bir ibare söz konusuysa şekil unsurunun eklenmesi başvurunun kabul edilme ihtimalini yükseltir.

Logonun Telif Hakkı ve Tasarımcıdan Devir Alınması

Bir logo aynı anda iki ayrı hukuki korumaya konu olabilir: marka tescili ve eser niteliği taşıyorsa telif koruması. Telif hakkı tescil şartına bağlı değildir, eserin yaratılmasıyla doğar ve kural olarak onu meydana getiren tasarımcıya aittir. Ajansa ya da serbest tasarımcıya logo yaptırmak, ödeme yapılmış olsa bile mali hakların kendiliğinden işletmeye geçtiği anlamına gelmez. Bu ayrım, işletmelerin en sık gözden kaçırdığı noktadır.

Bu nedenle logo teslim alınırken tasarımcıyla yazılı bir devir sözleşmesi imzalanmalıdır. Sözleşmede işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim gibi mali hakların süresiz, sınırsız ve münhasır biçimde devredildiği açıkça yer almalı; devrin logonun marka olarak tescil edilmesini de kapsadığı belirtilmelidir. Devir alınmadan yapılan tescil geçerli olsa da, tasarımcının sonradan hak iddia etmesi hâlinde ciddi bir uyuşmazlık riski doğar.

Renk Tercihi ve Logo Değiştiğinde Yapılacaklar

Renk tercihi korumanın genişliğini doğrudan etkiler. Siyah beyaz ya da renk belirtilmeden yapılan bir başvuru, işaretin farklı renk kombinasyonlarıyla kullanımını da kapsayacak biçimde daha esnek bir koruma sağlar ve çoğu işletme için uygun seçenektir. Renk, markanın ayırt edici unsurlarından biri hâline gelmişse ve tüketici markayı o renkle tanıyorsa renkli başvuru düşünülebilir; ancak bu hâlde koruma büyük ölçüde o renk düzenine bağlanır.

Logo zaman içinde değişirse mevcut tescil yeni görseli kendiliğinden kapsamaz. Yazı karakterinin ya da oranların çok küçük ölçüde güncellenmesi genellikle sorun yaratmaz; buna karşılık kompozisyonun, ana şeklin veya ayırt edici unsurun değişmesi hâlinde yeni bir başvuru yapılması gerekir. Eski logo hâlâ kullanılıyorsa iki tescilin birlikte yürütülmesi yararlıdır. Tescil edildiği biçimden esaslı ölçüde ayrılan kullanım, iptal riskini büyütür.

Logo Korumasını Baştan Doğru Kurmak

Logo tescilinde sonucu belirleyen üç karar vardır: işaretin hangi biçimde başvurulacağı, hangi mal ve hizmetleri kapsayacağı ve logonun telif yönünün nasıl güvenceye alınacağı. Kelime ile şeklin ayrı ayrı korunması, renk tercihinin gerçek kullanım biçimine göre yapılması ve tasarımcıdan yazılı devir alınması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların büyük bölümünü baştan önler. Tescil on yıl koruma sağlar ve yenilenebilir; ancak korumanın sınırları başvuru anında verilen kararlarla çizilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Logo tescili ile marka tescili aynı şey mi?

Hukuken ayrı bir logo tescili yoktur; logo, marka olarak tescil edilir. Başvuruda işaret türü şekil ya da şekil ve kelime bileşimi olarak seçilir. Bu nedenle logo tescili denilen işlem, aslında görsel unsurun marka olarak sicile kaydettirilmesidir. Koruma, sicile geçen görselin bütünü üzerinden ve seçilen mal ve hizmetler bakımından doğar.

Logomu renkli mi siyah beyaz mı tescil ettirmeliyim?

Siyah beyaz ya da renk belirtilmeden yapılan başvuru, işaretin farklı renklerle kullanımını da kapsayan daha esnek bir koruma sağlar ve çoğu işletme için uygundur. Renk markanızın ayırt edici bir unsuru hâline gelmişse ve tüketici markayı o renkle tanıyorsa renkli başvuru düşünülebilir. Bazı durumlarda her iki biçimin ayrı ayrı korunması tercih edilir.

Logomu değiştirirsem eski marka tescilim geçerli kalır mı?

Tescil, sicile kaydedilen görsel için geçerlidir. Küçük düzenlemeler korumayı ortadan kaldırmaz; ancak ana şekil, kompozisyon ya da ayırt edici unsur değişmişse yeni logo için ayrı başvuru yapılmalıdır. Eski tescil, o görsel kullanılmaya devam ettiği sürece korunur. Tescil edildiği biçimden esaslı ölçüde farklı kullanım, kullanılmama nedeniyle iptale zemin hazırlayabilir.