Tescil ücreti ödenmez ve ödendiğine ilişkin bilgi süresi içinde TÜRKPATENT'e sunulmazsa başvuru işlemden kaldırılır (6769 sayılı SMK m.22/1). Yani marka tescil edilmez, sicile kaydedilmez ve tescilin sağladığı koruma doğmaz. Kanun yalnız ödemeyi değil, ödeme bilgisinin süresinde Kuruma sunulmasını da tescilin şartları arasında sayar. Bu nedenle bildirimdeki süreyi kaçırmamak gerekir.
- Tescil ücreti, başvurunun sicile kaydedilmesi için tamamlanması gereken son aşamalardan biridir.
- Yalnız ödeme yapmak yetmez, ödeme bilgisinin de süresinde Kuruma sunulması gerekir.
- Süre ve ödeme ayrıntıları uygulama yönetmeliği ile Kurum bildirimlerinde düzenlenir.
Tescil Ücreti Sürecin Neresinde Duruyor?
SMK m.22/1, bir başvurunun tescil edilip sicile kaydedilmesi için tamamlanması gereken aşamaları tek cümlede sayar: Başvurunun eksiksiz yapılmış ya da eksikliklerinin giderilmiş olması, 16. madde uyarınca incelenmiş ve yayımlanmış olması, hakkında itiraz yapılmamış ya da yapılan itirazların tümünün nihai olarak reddedilmiş olması ve tescil ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi de dâhil eksik evrakın süresi içinde Kuruma sunulmuş olması.
Bütün bu aşamaları tamamlanmış başvuru tescil edilerek sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır. Tescil ücreti bu nedenle sürecin sonunda yer alır; başvurunun incelemeyi ve itirazları geçtiği, tescile hazır olduğu noktada istenir.
Bu sıralama, ücretin önemini çoğu zaman gölgede bırakır. Asıl mücadele itiraz aşamasında verilmiş, başvuru sahibi rahatlamıştır. Oysa kanun, bu son adım tamamlanmadan markanın tescil edilmeyeceğini açıkça öngörür.
Bu aşamalar sırayla ilerler. Örneğin itiraz süreci devam ederken tescil ücreti istenmez; itirazların tümü nihai olarak reddedildikten ya da hiç itiraz yapılmadığı anlaşıldıktan sonra başvuru tescil aşamasına gelir. Bu nedenle tescil ücreti bildirimi, başvurudan aylar hatta yıllar sonra gelebilir.
Ödeme Yapılmazsa Ne Olur?
SMK m.22/1'in son cümlesi açıktır: Markanın tescil edilmesine ilişkin ücretin ödenmemesi ve ödendiğine ilişkin bilginin süresi içinde Kuruma sunulmaması hâlinde başvuru işlemden kaldırılır. Bu durumda marka tescil edilmez, sicile kaydedilmez ve tescilin sağladığı koruma doğmaz.
Kanun, ücretin "süresi içinde" ödenmesini ve bilginin süresi içinde sunulmasını arar; sürenin kendisini bu maddede belirtmez. Sicile kayıt, yayım ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir (SMK m.22/4). Bu nedenle size gönderilen bildirimdeki süreyi esas almanız gerekir.
İşlemden kaldırılan başvuru üzerinden tescil yoluna devam edilemez. Aynı marka için yeni bir başvuru yapılırsa bu başvuru kendi başvuru tarihini taşır; arada başkalarının yapmış olabileceği başvurular karşısında öncelik tartışması doğabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kanunun bu sonucu bir yaptırım olarak değil, tescilin şartlarının tamamlanmaması olarak düzenlemesidir. Başvuru sahibinin markayı istemediği varsayılmaz; ancak tescil için gereken son adımı atmadığı için başvuru sürdürülmez. m.22'de süreyi kaçıran başvuru sahibi için ayrı bir telafi yolu düzenlenmemiştir; uygulama yönetmeliğinde öngörülen bir yol bulunup bulunmadığını ve şartlarını, işlemden kaldırma bildirimi gelir gelmez kontrol etmek gerekir. En güvenli yol süreyi hiç kaçırmamaktır.
Bir Senaryo: Ödeme Yapıldı Ama Bilgi Verilmedi
Konya'da tarım makinesi yedek parçası satan bir işletme, iki yıl süren bir itiraz sürecinin ardından başvurusunun tescile hazır olduğunu gösteren bildirimi alıyor. Muhasebe birimi ücreti yatırıyor, ancak ödemenin yapıldığına ilişkin bilginin Kuruma sunulması gerektiğini kimse fark etmiyor.
SMK m.22/1, ücretin ödenmesi ile ödendiğine ilişkin bilginin süresi içinde Kuruma sunulmasını birlikte arar. Ödeme yapılmış olsa bile bilgi süresinde Kuruma ulaşmazsa başvurunun işlemden kaldırılması riski doğabilir. Bu senaryodaki işletme, ödeme dekontunu ve gönderim kaydını saklamadıysa durumu açıklamakta zorlanır.
Bu tür kayıplar genellikle bildirimin yanlış kişiye ulaşmasından veya görevlerin birimler arasında bölünmesinden kaynaklanır. Ödemeyi ve bildirimi aynı kişinin takip etmesi, hatayı büyük ölçüde önler.
Bu riski azaltmanın bir yolu, başvuruyu bir vekil aracılığıyla yürütüyorsanız bildirimlerin vekile, vekilden de işletmede tek bir sorumlu kişiye ulaşmasını sağlamaktır. Böylece ödeme talimatı, ödemenin yapılması ve bilginin Kuruma iletilmesi aynı zincir içinde takip edilir.
Aşama Atlanarak Tescil Edilen Marka
Bazen bir başvuru, kanunda sayılan aşamalardan biri tamamlanmadan sehven tescil edilebilir. SMK m.22/2'ye göre böyle bir marka tescilli marka olarak kabul edilmez; başvuru işlemleri tamamlanmayan aşamadan devam ettirilir ve bu durum Bültende yayımlanır.
Bu başvuruların yeniden tesciline karar verilirse daha önce ödenmiş olan tescil ücreti tekrar talep edilmez. Yani daha önce yapılmış ödeme, eksik aşama tamamlandıktan sonraki tescilde de geçerli sayılır.
Maddenin önemli bir sınırı vardır: Tescil tarihinden itibaren iki yıl geçmişse markanın tescil durumu, tamamlanmayan aşamadan etkilenmez. İki yıl dolduktan sonra, atlanmış bir aşama gerekçesiyle tescil bu madde uyarınca geri alınamaz.
Bu hüküm, tescil ücretinin ödenmediği bir başvurunun sehven tescil edildiği durumlarda da gündeme gelebilir. Böyle bir hata fark edildiğinde, iki yıllık süre dolmadan işlemler eksik aşamadan devam ettirilir ve başvuru sahibinden eksik adımı tamamlaması beklenir.
Başvuru Ücreti, İtiraz Ücreti, Tescil Ücreti: Hangisi Ne Zaman?
Marka sürecinde birden fazla ücret kalemi vardır ve bunlar sıklıkla karıştırılır. Başvuru ücreti, başvurunun kendisiyle ilgilidir; SMK m.11/1-(ç)'ye göre marka başvurusu, başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgiyi kapsar. Bu ücret ödenmeden başvuru eksik kalır.
İtiraz ücreti ise başvuruya karşı itiraz eden tarafı ilgilendirir. SMK m.18/2'ye göre itirazın incelenmesi için itiraz süresi içinde ücretin ödenmesi ve ödendiğine ilişkin bilginin aynı süre içinde Kuruma sunulması zorunludur. Rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan talep ücreti de ayrıca söz konusu olur.
Tescil ücreti, bütün bu aşamalar tamamlandıktan sonra, markanın sicile kaydedilmesi için istenir. Başvuru ücretini ödemiş olmanız, tescil ücretini ödediğiniz anlamına gelmez. Her ücret, kanunda bağlandığı işlem için ayrı bir şarttır ve her birinde ödeme bilgisinin süresinde sunulması önem taşır.
Ücret tutarları bu yazının konusu değildir; tutarlar her yıl güncellenebilir. Hangi işlem için ne ödeneceğini, işlem anında Kurumun yürürlükteki ücret tarifesinden kontrol etmek gerekir.
Tescil Ücretini Kaçırmamak İçin Adımlar
Birinci adım, iletişim bilgilerinizin güncel olduğundan emin olmaktır. Başvuru sırasında verdiğiniz adres, e-posta veya vekil bilgisi değiştiyse Kuruma bildirin; tescil bildirimini almamak, süreyi kaçırmanın en sık sebeplerinden biridir.
İkinci adım, başvurunun durumunu sicilden düzenli olarak izlemektir. Özellikle itiraz sürecinin bittiği dönemde dosyanın tescil aşamasına geçip geçmediğini kontrol edin.
Üçüncü adım, bildirim geldiğinde hem ödemeyi yapmak hem de ödemenin yapıldığını gösteren bilgiyi bildirimdeki süre içinde Kuruma sunmaktır. Kanun ikisini birlikte arar.
Son adım, kayıt tutmaktır. Ödeme dekontunu, Kuruma gönderim kaydını ve tescil kararının Bültende yayımlandığını gösteren bilgiyi birlikte saklayın. Sicil aleni olduğu için talep edilmesi ve ücretinin ödenmesi şartıyla sicil örneği de alabilirsiniz (SMK m.22/3).
Mevzuat Dayanağı: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.22, bütün aşamaları tamamlanan başvurunun tescil edilerek sicile kaydedilmesini, tescil ücretinin ödenmemesi ve ödeme bilgisinin süresinde sunulmaması hâlinde başvurunun işlemden kaldırılmasını düzenler. Aynı madde, aşama tamamlanmadan yapılan tescilin sonuçlarını ve iki yıllık sınırı da hükme bağlar.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.trSıkça Sorulan Sorular
Tescil ücretini ödemek için ne kadar sürem var?
SMK m.22 sürenin varlığını öngörür ama uzunluğunu belirtmez; sicile kayıt ve tescile ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Size gönderilen bildirimdeki süreyi esas almanız gerekir.
Ücreti ödedim; ayrıca bir şey yapmam gerekir mi?
Evet. SMK m.22/1, ücretin ödenmesiyle birlikte ödendiğine ilişkin bilginin süresi içinde Kuruma sunulmasını da arar. Bilgi süresinde sunulmazsa başvuru tescil için gereken aşamaları tamamlamış sayılmaz ve işlemden kaldırılabilir.
Başvurum işlemden kaldırıldıysa markamı kullanmaya devam edebilir miyim?
Başvuru işlemden kaldırılınca tescilin sağladığı koruma doğmaz. Kullanmaya devam etmek, başkalarının önceki haklarıyla çatışma riskini taşır; aynı marka için yapılacak yeni başvuru ise kendi başvuru tarihini taşır.
Aşama atlanarak tescil edilen markam sonradan geri alınabilir mi?
SMK m.22/2'ye göre böyle bir marka tescilli kabul edilmez ve işlemler eksik aşamadan devam eder. Ancak tescil tarihinden itibaren iki yıl geçmişse tescil durumu bu eksiklikten etkilenmez.