Fintekte 36. Sınıf mı, 42. Sınıf mı?

Fintek girişimleri için sınıf seçiminde temel soru, finansal hizmeti kendiniz mi sunduğunuz yoksa başkalarının finansal hizmet sunmasını sağlayan teknolojiyi mi geliştirdiğinizdir. Para transferi, ödeme işleme ve yatırım danışmanlığı 36. sınıfta; finansal işlemler için yazılım geliştirme ve çevrim içi yazılım sağlama ise 42. sınıfta yer alır.

Parayı mı yönetiyorsunuz, yazılımı mı?

İki fintek girişimini karşılaştıralım. Birincisi, küçük esnafın müşterilerinden kartla ödeme almasını sağlayan ve tahsil edilen parayı işletmenin hesabına aktaran bir ödeme kuruluşu. Burada müşteri, paranın güvenli biçimde el değiştirmesini satın alır; bu nedenle hizmet 36. sınıftaki ödeme işleme ve elektronik fon transferi hizmetleri kapsamındadır. İkincisi ise bankaların mobil uygulamalarında kullandığı kimlik doğrulama modülünü geliştiren bir yazılım şirketi. Bu şirket parayı hiç görmez; sattığı şey bir yazılım ve teknik altyapıdır. Onun ana sınıfı 42'dir. İki girişim de finans dünyasında çalışsa da marka korumasının ağırlık merkezi farklıdır.

Bu ayrım yapılmadığında ortaya çıkan sorun somuttur. Yalnızca 42. sınıfta tescil yaptıran bir dijital cüzdan girişimi, aynı isimle para transferi hizmeti sunmaya başlayan bir rakibe karşı hizmet benzerliğini tartışmak zorunda kalır. Tersine yalnızca 36. sınıfta tescilli bir yazılım firması, bankalara lisansladığı platformun adını 42. sınıfta başkasının tescil ettirdiğini görebilir. Fintek girişimleri çoğu zaman hem teknoloji hem hizmet sağlayıcısı olduğundan, iki sınıfın birlikte değerlendirilmesi sık rastlanan bir sonuçtur. Ancak bu karar iş modelinin gerçek işleyişine bakılarak verilmelidir. Yatırımcı sunumlarında iş modelinin nasıl anlatıldığı da bu değerlendirmede ipucu verir.

36. sınıfın fintek uygulamaları

36. sınıf; sigorta, mali işler, parasal işler ve emlak işlerini kapsar. Fintek dünyasında bu sınıf, ödeme işleme, elektronik para transferi, dijital cüzdan hizmetleri, bireylere ve işletmelere kredi sağlanması, kitle fonlama, yatırım danışmanlığı, döviz işlemleri, finansal bilgi sağlanması ve kripto varlık alım satımına aracılık gibi hizmetlerle karşımıza çıkar. Kişisel bütçe takibi yapan ve kullanıcıya harcama analizleri sunan bir uygulama, sunduğu hizmetin niteliğine göre finansal bilgi ve danışmanlık yönüyle 36. sınıfa dokunabilir. Listenin somut hizmetlerle yazılması, kapsamın doğru anlaşılmasını sağlar. Genel ifadeler yerine hizmeti tarif eden kalemler seçmek, itiraz aşamasında da işinizi kolaylaştırır.

Fintek markalarında özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, marka tescilinin finansal faaliyet için gerekli lisans veya izinlerin yerine geçmemesidir. 36. sınıfta ödeme hizmeti için tescil almanız, bu hizmeti yasal olarak sunabileceğiniz anlamına gelmez; ödeme ve elektronik para faaliyetleri ayrı bir mevzuata ve ilgili kurumların iznine tabidir. Aynı şekilde marka adında 'banka' veya benzeri ifadelerin kullanılması, finans mevzuatındaki sınırlamalar nedeniyle ayrıca değerlendirilmelidir. Lisans süreci devam ederken marka başvurusunu yapmak mümkündür, ancak iki sürecin birbirinden bağımsız ilerlediği unutulmamalıdır. Lisans başvurusunda kullanılan unvan ile marka arasındaki tutarlılık da gözden geçirilmelidir.

42. sınıf: finans için teknoloji

42. sınıf; bilgisayar yazılımı tasarımı ve geliştirilmesi, indirilemeyen çevrim içi yazılım sağlanması, bulut bilişim, veri güvenliği ve bilgi teknolojileri danışmanlığı gibi hizmetleri kapsar. Bir bankaya çekirdek bankacılık sistemi geliştiren firma, e-ticaret sitelerine ödeme sayfası altyapısını hizmet olarak sunan bir girişim veya muhasebe firmalarının kullandığı bulut tabanlı fatura yazılımı bu sınıfın tipik örnekleridir. Burada markanın müşterisi genellikle son kullanıcı değil, başka bir işletmedir. Bu işletme, sizin teknolojinizi kendi markasıyla kullanıcılarına sunuyor olabilir; bu durumda sizin markanız son kullanıcı tarafından hiç görülmeyebilir.

Beyaz etiketli çözümler sunan fintek şirketleri için bu durum özel bir önem taşır. Bankaya verdiğiniz yazılım bankanın markasıyla piyasaya çıkıyorsa, sizin markanızın kullanım ispatı lisans sözleşmeleri, faturalar, teknik dokümantasyon ve sektörel tanıtım materyalleri üzerinden yapılacaktır. Bu belgeleri düzenli saklamak, ileride kullanmama nedeniyle iptal talebiyle karşılaşırsanız işinizi kolaylaştırır. Kullanıcıların telefonlarına indirdiği mobil uygulama ise ayrıca 9. sınıfı gündeme getirir. Yazılımın dağıtım biçimi ve müşteri profili, hangi sınıfların gerekli olduğunu doğrudan etkiler. Sözleşmelerde markanızın teknik dokümanlarda nasıl anılacağını belirlemek, bu ispatı güçlendirir. Entegrasyon kılavuzlarındaki marka kullanımı da bu açıdan önemlidir.

Karma iş modelleri için yol haritası

Birçok fintek girişimi zaman içinde model değiştirir. Başlangıçta yalnızca bankalara yazılım satan bir firma, lisans aldıktan sonra kendi ödeme hizmetini doğrudan son kullanıcıya sunmaya başlayabilir. Tersine ödeme kuruluşu olarak kurulan bir şirket, geliştirdiği risk skorlama yazılımını başka kurumlara satabilir. Başvurudan sonra listeye yeni sınıf eklenemediği için, önümüzdeki dönemdeki muhtemel dönüşümleri başvuru öncesinde konuşmak önemlidir. Ancak hiç sunulmayacak finansal hizmetleri listeye yazmak da kullanmama riskini ve itiraz ihtimalini artırır; dengeyi iş planınıza göre kurmak gerekir. Yatırım turlarından önce bu değerlendirmeyi yapmak, sonradan çıkabilecek soruları da azaltır.

Fintek sektöründe marka isimleri sık sık birbirine benzer; para, ödeme, cüzdan, kredi gibi kelimelerin türevleri yoğun biçimde kullanılır. Bu tür tanımlayıcı unsurlar tek başına ayırt edici sayılmayabilir ve başvurunun reddine yol açabilir. Başvuru öncesinde hem 36 hem 42. sınıfta araştırma yapılması, ayrıca bu iki sınıf arasındaki olası benzerliğin de değerlendirilmesi gerekir. Yurt dışında faaliyet planlayan girişimler için marka rüçhan süresi olan altı ay içinde hedef ülkelerde başvuru yapılabilir. Sınıf kombinasyonunun doğruluğu ise girişiminizin somut iş modeli ve lisans durumu üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Parayı kim taşıyor, kodu kim yazıyor?

Fintekte 36 ile 42 arasındaki seçim, girişiminizin değer zincirinde nerede durduğuna bağlıdır. Parayı taşıyan, ödemeyi işleyen ya da finansal danışmanlık yapan bir girişim için 36. sınıf, bu hizmetleri mümkün kılan teknolojiyi geliştiren bir girişim için 42. sınıf öne çıkar. Çoğu fintek her iki rolü birlikte üstlendiğinden, iş modelinizi ve lisans planınızı yazılı hâle getirip sınıf kombinasyonunu buna göre kurmak, markanızı büyüme sürecinde güvenceye alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dijital cüzdan uygulamam hangi sınıflarda korunmalı?

Para saklama ve transfer hizmeti 36. sınıfta yer alır. Kullanıcıların telefonlarına indirdiği uygulama 9. sınıfta, uygulamanın arkasındaki bulut altyapısını başka işletmelere de sunuyorsanız bu hizmet 42. sınıfta değerlendirilir. Hangi sınıfların gerekli olduğu uygulamanızın nasıl çalıştığına bağlıdır.

36. sınıfta marka tescili ödeme hizmeti vermemi sağlar mı?

Hayır. Marka tescili yalnızca isim ve logo üzerinde koruma sağlar. Ödeme ve elektronik para hizmetleri sunabilmek için ilgili mevzuattaki izin ve lisans süreçlerinin ayrıca tamamlanması gerekir. İki süreç birbirinden bağımsızdır ve paralel olarak yürütülebilir. Başvuruları aynı dönemde planlamak işinizi kolaylaştırır.

Bankalara yazılım satan bir şirket 36. sınıfa başvurmalı mı?

Yalnızca yazılım geliştirip lisanslıyorsanız ana sınıfınız 42'dir. Kendi adınıza finansal hizmet sunmuyorsanız 36. sınıf genellikle zorunlu değildir. Ancak ileride doğrudan son kullanıcıya finansal hizmet sunmayı planlıyorsanız bu durumu başvurudan önce değerlendirmek yararlı olur. Karar, iş planınızın gerçekçi takvimine göre verilmelidir.