Çanta ve Aksesuarda 18. Sınıf mı, 25. Sınıf mı?

Deri atölyesinde cüzdan diken, aynı koleksiyona kemer ve şapka ekleyen bir marka sahibi için sınıf seçimi kafa karıştırıcıdır. Çantalar 18. sınıfta, giyim eşyası 25. sınıfta yer alır; aksesuar dediğimiz ürünlerin bir kısmı ise bu iki sınıfa, bir kısmı başka sınıflara dağılır.

Malzeme değil ürünün işlevi belirleyicidir

Pek çok üretici 18. sınıfı 'deri sınıfı' olarak düşünür ve deriden yapılan her şeyin oraya gideceğini varsayar. Oysa sınıflandırmada belirleyici olan çoğu zaman ürünün hammaddesi değil işlevidir. Deri bir ceket giyim eşyası olduğu için 25. sınıftadır; kanvastan dikilmiş bir alışveriş çantası ise deri olmadığı hâlde 18. sınıfta yer alır. Başka bir deyişle 18. sınıf taşıma ve saklama amaçlı eşyaları, 25. sınıf ise vücuda giyilen ürünleri toplar. Başvuruyu hazırlarken ürün kataloğunuzu bu ayrıma göre ikiye bölmek, sınıf tartışmasının büyük kısmını baştan çözer.

18. sınıfın tipik ürünleri el çantaları, sırt çantaları, bel çantaları, cüzdanlar, kartlıklar, valizler, seyahat çantaları, şemsiyeler ve evcil hayvan tasmalarıdır. Ham ve yarı işlenmiş deri de bu sınıftadır; dolayısıyla deri tabaklayıp başka üreticilere satan bir işletme de 18'i ilgilendirir. 25. sınıfta ise gömlek, pantolon, elbise, ayakkabı, bot, terlik, şapka, bere, eldiven, atkı ve giyim amaçlı kemerler bulunur. Kemer örneği ilginçtir: deriden yapılsa da giysinin parçası olarak takıldığı için genellikle 25. sınıfta değerlendirilir. Bu nedenle kemer satan bir çanta atölyesi, yalnızca 18. sınıfla yetinirse en çok satan ürünlerinden birini korumasız bırakabilir.

Koleksiyonunuza göre üç farklı senaryo

Birinci senaryo, yalnızca çanta ve küçük deri ürün üreten bir atölyedir. Bu işletmenin ana sınıfı 18'dir; 25. sınıfı eklemesi ancak kısa vadede kemer ya da eldiven üretme planı varsa anlam taşır. İkinci senaryo, tişört ve sweatshirt satan bir giyim markasının koleksiyona bez çanta ve şapka eklemesidir. Burada 25 ana sınıftır, bez çanta için 18 de gerekir. Üçüncü senaryo, ayakkabı ile uyumlu çanta setleri sunan bir markadır; bu durumda iki sınıf birlikte, eşit ağırlıkla korunmalıdır. Her senaryoda ortak nokta, sınıf kararını satış verisine ve gerçekçi ürün planına dayandırmaktır.

Bazı ürünler ise iki sınıfın da dışında kalır ve sık gözden kaçar. Çanta tasarımı yapan bir marka, koleksiyonuna deri kordonlu bir saat, güneş gözlüğü ya da metal takı ekliyorsa bunlar farklı sınıflarda değerlendirilir; güneş gözlüğü 9. sınıfta, takı ve saat 14. sınıftadır. Kozmetik çantası boş satılıyorsa 18'de kalır, ama içi ürünle dolu set olarak satılıyorsa içindeki ürünlerin sınıfı da gündeme gelir. Koleksiyonu listelerken her ürünü tek tek yazmak, sonradan 'bunu da kapsıyor sanıyordum' sürprizini önler. Hediye kutusu hâlinde sunulan setlerde kutunun içeriğini ayrıca listelemek bu nedenle faydalıdır.

İki sınıf arasındaki benzerlik ve itiraz riski

Çanta ile giyim eşyası farklı sınıflarda olsa da tüketici gözünde birbirine yakın ürünlerdir; aynı mağazada, aynı raf düzeninde satılır ve çoğu moda markası ikisini birlikte sunar. Bu nedenle 18. sınıftaki bir çanta markası ile 25. sınıftaki bir giyim markası benzer isim taşıyorsa, karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde mallar arasında benzerlik kabul edilebilir. Sadece kendi sınıfınızda araştırma yapıp 'temiz' sonucuna güvenmek bu yüzden yanıltıcıdır. Ön araştırmayı iki sınıfta birlikte yapmak, yayım sonrası itiraz sürprizini azaltır. Özellikle sosyal medyada aynı kitleye reklam veren markalar için bu yakınlık daha da belirgin hâle gelir.

Aynı mantık sizin lehinize de çalışır. Tescilli bir çanta markanız varsa, 25. sınıfta benzer bir giyim markası yayımlandığında itiraz etmeyi değerlendirebilirsiniz. Bunun için marka bültenini izlemek gerekir; yayıma itiraz süresi 2 aydır ve bu süre kaçırılırsa aynı sonuca ulaşmak için dava yoluna gitmek gerekebilir. Ancak iki sınıfın her durumda benzer sayılacağı söylenemez; ürünlerin niteliği, satış kanalı ve işaretlerin bütünü birlikte tartılır. İtirazın başarı ihtimali, somut dosyanın koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bülten takibini düzenli bir alışkanlık hâline getirmek, bu tür fırsatları kaçırmamanın en pratik yoludur.

Başvuru listesini kurarken dikkat edilecek noktalar

Sınıf başlığını kopyalamak yerine gerçekten ürettiğiniz ürünleri yazın. 18. sınıfta 'çantalar' ifadesi geniştir; ancak markanız yalnızca seyahat valizi üretiyorsa, bunu açıkça belirtmek incelemeyi kolaylaştırabilir. Öte yandan kapsamı gereğinden fazla daraltmak, ileride sırt çantası gibi yakın bir ürüne geçtiğinizde korumasız kalmanıza yol açabilir. Denge, bugünkü ürünleri kapsayıp yakın gelecekteki gerçekçi ürünleri de içeren bir liste kurmaktır. Bu listeyi hazırlarken e-ticaret sitenizdeki kategori ağacı iyi bir başlangıç noktasıdır. Pazaryeri mağazanızdaki ürün başlıkları da hangi ürünlerin gerçekten satıldığını gösteren somut bir kayıt olarak işe yarar. Liste netleştikten sonra her ürünün sınıfını tek tek teyit etmek, hatalı kapsamla başvuru yapmayı önler.

Çanta ürünlerinde marka koruması ile ürünün görünüşünün korunması da birbirine karıştırılır. Marka, ürünün kimden geldiğini gösteren ad veya logoyu korur; çantanın kendine özgü kilit biçimi ya da dikiş deseni ise tasarım tescili konusu olabilir. Yeni bir model piyasaya sürmeden önce iki korumayı birlikte düşünmek mantıklıdır. Tescilsiz tasarım korumasının 3 yıl ile sınırlı ve kapsamının dar olduğunu da hatırlatalım. Hangi korumanın öncelikli olduğu, koleksiyonun ömrüne ve taklit riskine göre değişir. Özellikle sezonluk modellerde hızlı hareket etmek, taklit ürün piyasaya çıkmadan önce hak sahipliğinizi belgelemenizi sağlar.

Katalogdan sınıf listesine giden yol

18 ile 25 arasındaki tercih, ürününüzün taşındığı mı yoksa giyildiği mi sorusuna dayanır. Çanta ve cüzdan odaklı atölyeler 18'i, giyim markaları 25'i ana sınıf olarak görmeli; ikisini birlikte sunan koleksiyonlar ise iki sınıfı aynı başvuruda değerlendirmelidir. Saat, takı ve gözlük gibi ürünleri de ayrıca düşünmek gerekir. Ürün kataloğunu satır satır sınıflara eşleştirmek, hem koruma boşluğunu hem de gereksiz maliyeti önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Deri kemer 18. sınıfta mı, 25. sınıfta mı?

Giysiyle birlikte takılan kemerler, deriden yapılmış olsalar bile genellikle 25. sınıfta değerlendirilir. Çünkü sınıflandırmada ürünün hammaddesinden çok işlevi dikkate alınır. Kemer satmayı planlıyorsanız 25. sınıfı listenize eklemeyi düşünmelisiniz. Kemer tokası ya da süs parçası ayrıca satılıyorsa bu parçaların sınıfı da ayrıca kontrol edilmelidir.

Bez alışveriş çantası satan bir giyim markası 18. sınıfa başvurmalı mı?

Bez çanta da bir taşıma eşyası olduğu için 18. sınıfta yer alır. Giyim markanız bu çantaları kendi adıyla düzenli olarak satıyorsa 18. sınıfı da korumanız yerinde olur. Yalnızca promosyon amaçlı dağıtılıyorsa durum ayrıca değerlendirilmelidir. Ürünün satışa konu olup olmadığı burada önemli bir ölçüttür.

Çanta markam varken başkası aynı adla giyim markası tescil ettirebilir mi?

Farklı sınıf olması tek başına engel oluşturmaz, ancak çanta ile giyim tüketici gözünde yakın ürünler sayılabilir. Bu nedenle benzer bir giyim markası yayımlandığında 2 aylık süre içinde itiraz etmeyi değerlendirebilirsiniz. Sonuç, işaretlerin ve malların birlikte incelenmesine bağlıdır.