Hologram Markası Tescil Edilebilir mi?

Hologram markası, bakış açısına göre değişen görüntüsüyle bir işletmenin mal ve hizmetlerini ayırt etmeye yarayan, tescili mümkün bir marka türüdür.

Hologram Markası Nedir

Hologram markası, ışığın kırılmasıyla bakış açısına göre farklı görüntüler veren ve bu değişken görünümüyle mal veya hizmetin kaynağını gösteren işarettir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu marka olabilecek işaretleri sayarken kelime, şekil, renk, ses gibi örnekler verir ve listeyi kapalı tutmaz. Bu nedenle hologram, kanunda ayrıca sayılmasa da marka olma yeteneğine sahip işaretler arasında kabul edilir.

Belirleyici iki ölçüt vardır. İşaret, bir teşebbüsün mallarını diğer teşebbüslerin mallarından ayırt edebilmeli ve sicilde, koruma konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayacak şekilde gösterilebilmelidir. Hologramın hareketli ve çok görünümlü yapısı, ikinci şartı diğer marka türlerine göre daha teknik hâle getirir. Başvuru hazırlanırken asıl emek bu gösterim sorununa ayrılır.

Sicilde Açık ve Kesin Gösterim Şartı

Sicilde gösterim şartının amacı, üçüncü kişilerin korumanın kapsamını tereddütsüz görebilmesidir. Hologramda tek bir görüntü çoğu zaman yeterli olmaz; işaretin bakış açısına göre aldığı farklı görünümlerin birlikte sunulması gerekir. Uygulamada bu, görünümleri sırasıyla veren bir görüntü dizisiyle ya da işaretin değişimini gösteren elektronik bir kayıtla sağlanır. Sunulan gösterim, korumanın sınırını da fiilen çizer.

Gösterimin yanında kısa ve tutarlı bir tarif eklenmesi yerinde olur; işaretin hangi açılardan hangi görüntüyü verdiği anlaşılır biçimde yazılır. Tarif ile görsel arasında çelişki bulunması, başvurunun sicilde açık biçimde gösterilmediği gerekçesiyle sorgulanmasına yol açabilir. Kabul edilen sunum biçimleri ve teknik koşullar zaman içinde güncellendiğinden, başvurudan önce Kurumun yürürlükteki duyurularının kontrol edilmesi gerekir.

Güvenlik Hologramı ile Marka Hologramı Farkı

Ambalajlara yapıştırılan güvenlik hologramları, ürünün orijinalliğini doğrulamak ve taklidi zorlaştırmak için kullanılır; işlevleri teknik ve koruyucudur. Tüketici bu etiketi gördüğünde belirli bir işletmeyi değil, genel olarak orijinallik iddiasını algılar. Bu nedenle sektörde yaygın biçimde kullanılan standart bir güvenlik hologramı, tek başına ayırt edicilik taşımadığı gerekçesiyle marka olarak tescil edilemez.

Marka hologramı ise ürüne kaynak gösterme işlevi yükler. İşletmenin kendi logosunu, özgün şeklini ya da kurumsal figürünü hologram tekniğiyle sunması ve bu görünümü tutarlı biçimde kullanması hâlinde tüketici, işareti belirli bir işletmeyle bağdaştırmaya başlar. Ayrım pratikte şu soruyla kurulur: hologram sahteciliğe karşı bir önlem müdür, yoksa ürünün kimliğini kuran işaretin kendisi midir.

Ses, Hareket ve Pozisyon Markalarıyla Karşılaştırma

Geleneksel olmayan marka türleri ortak bir sorunu paylaşır: işaretin kâğıt üzerinde tek bir görüntüyle anlatılamaması. Ses markasında nota yazımı veya ses kaydı, hareket markasında görüntü dizisi ya da video kaydı, pozisyon markasında işaretin ürün üzerindeki yerini gösteren çizim kullanılır. Hologram markası, hareketli görüntü mantığıyla hareket markasına en çok yaklaşan türdür.

Ayırt edicilik değerlendirmesi de benzer şekilde ilerler. Tüketicinin bu tür işaretleri kaynak gösterici olarak algılama alışkanlığı kelime ve şekil markalarına göre daha zayıftır; bu nedenle başvurular sıklıkla ayırt edicilikten yoksunluk itirazıyla karşılaşır. Kullanım sonucu ayırt edicilik kazanıldığının ileri sürülmesi hâlinde, işaretin piyasada kaynak gösterici biçimde kullanıldığı somut belgelerle ortaya konulmalıdır.

Başvurudan Önce Gösterim Biçimini Netleştirin

Hologram markası başvurularında sonucu belirleyen unsur, çoğu zaman hukuki tartışmadan önce teknik hazırlıktır. Hangi görünümlerin korunmak istendiği, bu görünümlerin sicilde nasıl gösterileceği ve tarifin görselle tam olarak örtüşüp örtüşmediği başvurudan önce netleştirilmelidir. Gösterim ne kadar dar tutulursa koruma da o kadar dar kalır; ne kadar belirsiz bırakılırsa açıklık şartı yönünden itiraz riski o kadar artar. Bu dengenin kurulması ve mal hizmet listesinin doğru belirlenmesi uzmanlık gerektiren bir çalışmadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hologram markası Türkiye de tescil edilebilir mi?

Edilebilir. Kanun marka olabilecek işaretleri sınırlı saymadığından hologram da marka olma yeteneğine sahiptir. Başvurunun kabul edilmesi için iki şart aranır: işaretin mal ve hizmetleri ayırt etmesi ve sicilde koruma konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayacak biçimde gösterilebilmesi. Pratikte en zorlayıcı aşama, değişken görünümün sicile eksiksiz yansıtılmasıdır.

Ambalajdaki güvenlik hologramı marka olarak tescil edilir mi?

Sektörde yaygın kullanılan standart bir güvenlik etiketi, tüketiciye belirli bir işletmeyi işaret etmediği için ayırt edicilikten yoksun kabul edilir ve tek başına tescil edilemez. Buna karşılık işletmenin kendi logosu veya özgün figürü hologram tekniğiyle sunuluyor ve piyasada kaynak gösterici biçimde kullanılıyorsa değerlendirme değişir.

Hologram markası başvurusunda hangi belgeler sunulur?

İşaretin bakış açısına göre aldığı farklı görünümleri ortaya koyan gösterim ile bu görünümleri anlatan kısa ve tutarlı bir tarif sunulur. Tarif ile görselin çelişmemesi önemlidir. Kabul edilen sunum biçimleri ve teknik koşullar zaman içinde değişebildiğinden, başvurudan önce Kurumun güncel duyurularının kontrol edilmesi gerekir.