Elektronik Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Elektronikte ürünün bilgi işlem cihazı mı ev aleti mi yoksa sanayi makinesi mi olduğu, elektronik marka sınıfının hangi başlıkta kurulacağını belirler.

Elektronik Marka Sınıfı Cihazın İşlevine Göre Ayrışır

Elektronik markasında sınıf kararı, cihazın ne işe yaradığına bakılarak verilir. Bilgisayar, telefon, tablet, kamera, ölçüm ve kayıt cihazları, kablo, batarya ile her türden bilgisayar yazılımı 9. sınıfta toplanır. Bu başlık sektörün çekirdeğidir ve donanım ile yazılımı aynı sınıf altında buluşturur. Ürünün piyasadaki adı yerine gördüğü işleve bakmak, sınıflandırmanın temel mantığıdır.

Isı, soğuk, ışık ve su ile çalışan cihazlar ayrı bir başlıkta durur. Buzdolabı, fırın, klima, su ısıtıcısı, aydınlatma armatürleri ve havalandırma cihazları 11. sınıfta değerlendirilir. Sanayi tipi elektrikli makineler, motorlar, jeneratörler ve takım tezgahları ise 7. sınıfta yer alır. Bir üreticinin kataloğu çoğu zaman bu üç sınıfa birden yayılır; bu nedenle liste kalem kalem çıkarılmalıdır.

Yazılım ve Teknik Hizmetler Nerede Korunur

Yazılımda ürün ile hizmet ayrımı sınıfı doğrudan değiştirir. Lisanslanarak veya indirilerek satılan bir program, mobil uygulama ya da cihaza gömülü yazılım ürün niteliğiyle 9. sınıfta korunur. Buna karşılık yazılım geliştirme, bulut üzerinden hizmet sunumu, veri barındırma, sistem tasarımı ve teknik danışmanlık gibi faaliyetler 42. sınıftaki hizmetler kapsamındadır. Abonelikle çalışan modellerde iki sınıf birlikte değerlendirilir.

Donanım üreten işletmeler için de 42. sınıf gündeme gelebilir. Ürün geliştirme, mühendislik, test, kalite kontrol ve sertifikasyon hizmetleri bu başlıkta yer alır. Elektronik ürünlerin kurulumu, bakımı, tamiri ve montajı ise 37. sınıftaki hizmetlerdir. Yetkili servis ağı kuran ya da garanti kapsamı dışında da servis veren markalar için bu sınıf ayrı bir koruma katmanı oluşturur.

Satış Kanalı ve 35. Sınıfın Yeri

35. sınıf, elektronik ürünlerin satışa sunulması hizmetini kapsar; cihazın üzerindeki markayı korumaz. Kendi ürettiği cihazı kendi markasıyla satan bir işletme için asıl koruma 7, 9 ya da 11. sınıftadır. Başka markaların ürünlerini bir araya getirip mağaza, çevrim içi platform veya bayilik ağı üzerinden satan işletmeler içinse bu hizmet sınıfı işin merkezine yerleşir ve öncelik sırası değişir.

Sektörde sık görülen hata, yalnızca 35. sınıfta tescil alıp ürün sınıfını atlamaktır. Bu durumda aynı ibare bir başkasınca cihaz üzerinde kullanılmaya başlandığında elde tutulan hak beklenen sonucu vermeyebilir. Üretimi fason tesise yaptıran markalar da kendilerini üretici saymayıp mal sınıfını atlayabiliyor; ürün marka altında piyasaya sürülüyorsa ilgili mal sınıfı gereklidir.

Teknoloji Ürünlerinde Kapsam ve Yurt Dışı Planı

Elektronikte ürün gamı hızla genişlediği için kapsam kararı ileriye dönük kurulur. Tek bir cihazla başlayan bir marka kısa sürede aksesuar, yazılım ve bağlantılı ürün ailesine uzanabilir. Tescil kapsamı sonradan aynı başvuru içinde genişletilemediğinden, ürün yol haritasında görünen kategorilerin sınıf kararı verilirken masaya konması yerinde olur. Hiç girilmeyecek alanlarla listeyi şişirmek ise ayrı bir risk doğurur.

İhracat söz konusu olduğunda koruma ülkeseldir; hedef pazarlarda ayrıca tescil gerekir. Nice Anlaşması sınıflandırmayı ortak bir çerçeveye oturttuğundan Türkiye için kurulan liste yurt dışı başvurularına iskelet oluşturur. Ayrıca cihazın özgün dış görünümü, arayüz tasarımı veya ambalajı için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki tasarım koruması ayrıca değerlendirilebilir.

İşlev ve İş Modeli Sınıfı Birlikte Belirler

Elektronik markasında sınıf kararı cihazın işlevine ve işletmenin iş modeline bakılarak verilir. Elektronik cihazlar, ölçüm aletleri ve yazılımlar 9, beyaz eşya, ısıtma ve aydınlatma ürünleri 11, sanayi tipi elektrikli makineler ise 7. sınıfta korunur. Yazılım geliştirme ve teknik danışmanlık 42, kurulum, bakım ve tamir 37, ürünlerin satışa sunulması ise 35. sınıftaki hizmetler kapsamındadır. Marka hakkının çerçevesini 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çizer; koruma on yıl sürer ve yenilenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yazılım markası hangi sınıfta tescil edilir?

Satılan veya indirilen yazılım ürün niteliğiyle 9. sınıfta korunur. Mobil uygulamalar, bilgisayar programları ve cihaza gömülü yazılımlar bu başlıktadır. Yazılım geliştirme, bulut üzerinden hizmet sunumu ve teknik danışmanlık ise 42. sınıfa girer. Abonelikle çalışan modellerde iki sınıfın birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.

Beyaz eşya markası 9. sınıfta mı korunur?

Hayır. Buzdolabı, fırın, klima, su ısıtıcısı ve aydınlatma ürünleri 11. sınıfta yer alır. 9. sınıf ise bilgisayar, telefon, kamera, ölçüm cihazları ve yazılım gibi ürünleri kapsar. Akıllı ev cihazlarında ürünün asıl işlevi belirleyicidir; gam her iki başlığa yayılıyorsa iki sınıf birlikte istenir.

Elektronik markasında servis için ayrı sınıf gerekir mi?

Kurulum, bakım, montaj ve tamir hizmetleri 37. sınıfta yer alır ve ürün sınıfından ayrıdır. Yetkili servis ağı kuran ya da servisi kendi markasıyla ayrı bir iş kolu olarak sunan işletmeler için bu sınıf gereklidir. Yalnızca kendi ürününe garanti kapsamında servis veren üreticilerde ise öncelik ürün sınıfındadır.