Designview ile Tasarım Sorgulama

Bir tasarımın yeni sayılıp sayılmayacağını anlamanın ilk adımı, aynı ürün grubunda daha önce hangi tasarımların tescil edildiğini görebilmektir.

Designview Ne İşe Yarar

Designview, çok sayıda ulusal ve bölgesel ofisin tescilli tasarım kayıtlarını tek bir arayüzden sorgulamaya imkân veren ortak bir arama servisidir. Katılımcı ofisler kendi sicillerindeki tasarım görsellerini, ürün adlarını, sahip bilgilerini ve tarihleri bu ortak platforma açar. Yeni bir ürün formu, ambalaj ya da yüzey deseni geliştiren bir işletme, benzer bir görünümün daha önce başka bir ülkede tescil edilip edilmediğini bu yolla erkenden görebilir.

Tasarım korumasının temelinde yenilik ve ayırt edici nitelik bulunur; bu nedenle önceki tasarımların bilinmesi başvurunun kaderini doğrudan etkiler. Ortak arama servisi, aynı ürün grubunda dünyanın farklı bölgelerinde nelerin tescil edildiğini görmeyi kolaylaştırır. Kayıtların yanında görsellerin de yer alması, kelime tabanlı bir sorgulamadan farklı olarak karşılaştırmanın doğrudan göz yoluyla yapılabilmesini sağlar. Bu da tasarım araştırmasını marka araştırmasından ayıran en belirgin özelliktir.

Locarno Sınıfına Göre Kapsam Belirlemek

Tasarım kayıtları, ürünlerin türüne göre oluşturulmuş uluslararası Locarno sınıflandırmasına dayanır. Arama yapılırken ürününüzün hangi Locarno sınıfına girdiğini doğru belirlemek, sonuç sayısını yönetilebilir düzeye indirir. Örneğin bir mobilya parçası ile bir aydınlatma armatürü farklı sınıflarda yer alır; yanlış sınıfta yapılan tarama ilgisiz binlerce kaydı getirirken asıl önemli olanı gösteremez. Sınıf seçimi bu nedenle aramanın en kritik adımıdır.

Kapsam belirlerken yalnızca tek bir sınıfa bağlı kalmamak gerekir. Aynı görünüm farklı bir ürün adıyla komşu bir sınıfa kaydedilmiş olabilir; ayrıca bazı ürünler birden fazla sınıfla ilişkilendirilebilir. Ürün adının ofisten ofise farklı ifade edildiği de dikkate alınmalıdır. Bu nedenle sınıf bazlı daraltmanın yanında ürün adına ve hak sahibine göre yapılan aramalar tabloyu tamamlar. Rakip firmaların adına kayıtlı tasarımların taranması da yararlı bir yöntemdir.

Görsel Karşılaştırma ve Risk Kararı

Tasarımda karşılaştırma, kelime benzerliğinden farklı olarak bütünsel izlenim üzerinden yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının gözünde iki tasarımın aynı genel izlenimi bırakıp bırakmadığı sorulur. Bu değerlendirmede tasarımcının serbestlik derecesi de rol oynar; teknik zorunlulukların biçimi büyük ölçüde belirlediği ürünlerde küçük farklar önem kazanırken, serbestliğin geniş olduğu ürünlerde küçük farklar yeterli sayılmayabilir. Bu nedenle görsel karşılaştırma göründüğünden daha teknik bir iştir.

Sonuçlarda yakın bir tasarımla karşılaşılırsa ilk yapılacak iş, o kaydın tarihini ve hukuki durumunu incelemektir. Koruma süresi dolmuş bir tasarım engel oluşturmasa da yenilik değerlendirmesinde önceki tasarım sayılabilir. Risk yüksek görünüyorsa ürünün formunda ayırt edici değişiklikler yapmak, başvuruyu farklı bir varyasyonla sunmak ya da hedef ülkeleri yeniden belirlemek seçenek olarak değerlendirilir. Kararın gerekçesiyle kayda geçirilmesi ileride yararlı olur.

Yenilik Değerlendirmesinin Sınırları ve Sık Hatalar

Bu tür bir sorgulama yalnızca sicile geçmiş tescilli tasarımları gösterir. Oysa yenilik değerlendirmesinde kamuya sunulmuş her açıklama dikkate alınır: katalogda yayımlanmış, fuarda sergilenmiş, internette paylaşılmış ya da satışa sunulmuş bir ürün de önceki tasarım sayılabilir. Bu nedenle sicil taraması, ürün katalogları, sektör yayınları ve internet üzerinden yapılan görsel araştırmalarla desteklenmedikçe tabloyu eksik bırakır.

En sık yapılan hata, tasarımı kamuya sunduktan sonra araştırmaya başlamaktır; kendi açıklamanız bile koşullar oluşmazsa yeniliği ortadan kaldırabilir. Diğer yaygın hatalar tek Locarno sınıfıyla yetinmek, görselleri yalnızca ön yüzden karşılaştırmak, kayıtların ofisler arasında farklı hızda güncellendiğini göz ardı etmek ve sonuç çıkmayınca korumanın kesinleştiğini varsaymaktır. Sorgulama çıktısı yol gösterir, hukuki güvence sağlamaz.

Başvurudan Önce Görseli Netleştirmek

Tasarım başvurusunda başarı, dosyanın değil ondan önce yapılan araştırmanın kalitesine bağlıdır. Çok ülkeli tasarım sorgulaması, aynı ürün grubunda nelerin tescilli olduğunu görmenin en hızlı yoludur; ancak yalnızca sicildeki kayıtları kapsadığı için kamuya sunulmuş diğer örnekleri göstermez. Görsellerin bütünsel izlenim ölçütüne göre karşılaştırılması ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde yenilik ile ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilmesi uzmanlık gerektirir; sonuç hukuki güvence sayılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Designview ile hangi bilgiler görülebilir?

Katılımcı ofislerin paylaştığı tescilli tasarım kayıtları görülebilir; kayıtlarda tasarım görselleri, ürün adı, Locarno sınıfı, başvuru ve tescil tarihleri ile hak sahibi bilgileri yer alır. Kapsam ve güncellik ofisten ofise değişir. Bu nedenle kritik ülkelerde ilgili ofisin kendi resmi sicilinden teyit alınması yerinde olur.

Locarno sınıfını yanlış seçersem ne olur?

Yanlış sınıf seçimi aramanın en yaygın hatasıdır. Sonuçlar ya ilgisiz kayıtlarla dolar ya da asıl benzer tasarımlar hiç görünmez. Ürününüzün birden fazla sınıfla ilişkilendirilebileceğini, aynı görünümün komşu sınıflara da kaydedilmiş olabileceğini dikkate alarak taramayı birkaç sınıfta birlikte yürütmek daha güvenli bir yöntemdir.

Sorgulamada benzer tasarım çıkmazsa tescil kesinleşir mi?

Hayır. Sicil taraması yalnızca tescilli kayıtları kapsar; kataloglarda, fuarlarda ya da internette kamuya sunulmuş ürünler bu listede görünmez, oysa yenilik değerlendirmesinde bunlar da dikkate alınır. Ayrıca tescil sonrasında hükümsüzlük talebiyle karşılaşmak mümkündür. Bu nedenle sicil taramasının katalog, fuar ve internet araştırmasıyla desteklenmesi gerekir. Sorgulama sonucu riski azaltır, sonucu garanti etmez.