Yazılımda 9. Sınıf mı, 42. Sınıf mı?

Yazılım markası için sınıf seçerken belirleyici soru, kullanıcının yazılımı cihazına indirip indirmediğidir. İndirilen, kurulan ya da bir cihaza gömülen yazılım mal sayılır ve 9. sınıfa girer; sunucuda çalışıp çevrim içi erişimle sunulan yazılım ise hizmettir ve 42. sınıfta yer alır.

Mal ile hizmet ayrımı yazılıma nasıl uygulanır

Nice sınıflandırması malları ve hizmetleri ayrı gruplarda toplar. Yazılım söz konusu olduğunda bu ayrım, yazılımın kullanıcıya bir kopya olarak mı teslim edildiği yoksa kullanıcının başkasına ait sunucudaki bir yazılıma mı eriştiği sorusuna dayanır. Bir mühendislik bürosunun bilgisayarına kurulan çizim programı, uygulama mağazasından telefona indirilen bir fotoğraf düzenleme aracı ya da bir kahve makinesinin içindeki kontrol yazılımı kullanıcının cihazında çalışır; bu yüzden mal niteliğindedir ve 9. sınıfa girer. Aynı çizim aracının yalnızca tarayıcıdan açılan, dosyaları sunucuda tutan bir sürümü ise hizmet olarak 42. sınıfta değerlendirilir.

Bu ayrımın pratik önemi, markanızın hangi faaliyette korunacağını belirlemesidir. Yalnızca 9. sınıfta tescilli bir muhasebe programı markası, aynı adı kullanarak bulutta muhasebe hizmeti sunan bir rakibe karşı benzer mal ve hizmet bağlantısını tartışmak zorunda kalabilir. Tersine yalnızca 42. sınıfta tescil yaptıran bir girişim, sonradan masaüstü sürüm veya mobil uygulama çıkardığında o ürünleri kapsayan bir tescile sahip olmaz. Başvurudan sonra listeye yeni mal ya da hizmet eklenemediği için, yazılımın bugün ve yakın gelecekte kullanıcıya nasıl ulaşacağını baştan netleştirmek gerekir. Yol haritanızı yazılı hâle getirmek bu kararı kolaylaştırır.

9. sınıfın kapsadığı yazılım biçimleri

9. sınıf, indirilebilir yazılımlar ve mobil uygulamalar, kaydedilmiş bilgisayar programları, bilgisayar oyun yazılımları ve cihazlara gömülü yazılımları kapsar. Bir oyun stüdyosunun konsol ve telefon için yayımladığı oyun, bir sanayi firmasına lisansla verilen ve fabrikadaki sunuculara kurulan üretim planlama programı ya da bir akıllı saatin işletim yazılımı bu gruba girer. Ayrıca indirilebilir elektronik yayınlar, dijital müzik dosyaları ve e-kitaplar da 9. sınıfta yer alır. Sık yapılan hata, yazılım adını yalnızca 'bilgisayar yazılımı' gibi geniş bir ifadeyle yazmaktır; yazılımın işlevini belirtmek listeyi daha anlaşılır kılar.

Mobil uygulama işletmeleri için 9. sınıf genellikle ilk akla gelen sınıftır, çünkü uygulama bir mağazadan indirilir. Ancak uygulamanın asıl değeri çoğu zaman indirilen koddan çok arkasındaki hizmettir. Bir yemek siparişi uygulaması telefona indirilse de kullanıcının satın aldığı şey yemek siparişine aracılık hizmetidir. Bu yüzden 9. sınıf, uygulamanın kendisini korurken, uygulama üzerinden verilen hizmet için ayrıca ilgili hizmet sınıfının düşünülmesi gerekir. Uygulamanın ekran tasarımları ve ikonları ise markadan bağımsız olarak tasarım tesciliyle korunabilir; bu da ayrı bir değerlendirme konusudur. Uygulama adının mağazadaki görünümü de kullanım belgesi olarak saklanmalıdır.

42. sınıf ve abonelikle sunulan yazılım

Hizmet olarak yazılım modelinde müşteri bir kopya satın almaz; yazılımın sağlayıcının sunucularında çalıştığı ve kendisine erişim hakkı verildiği bir abonelik öder. İnsan kaynakları yönetimi, çevrim içi randevu sistemi, bulut tabanlı stok takibi veya tarayıcıda çalışan tasarım araçları bu modele örnektir. Bu hizmetler 42. sınıfta indirilemeyen çevrim içi yazılım sağlanması olarak yer alır. Aynı sınıf, başkaları için yazılım tasarımı ve geliştirmesi, yazılım bakımı ve güncellemesi, veri barındırma ve bulut bilişim hizmetlerini de kapsar. Yazılım evi olarak sipariş üzerine program yazan firmalar da ağırlıklı olarak bu sınıfta korunur.

42. sınıf başvurularında kullanım ispatı da farklı bir görünüm kazanır. 9. sınıfta ürünün indirme sayıları, satış faturaları ve lisans sözleşmeleri kullanım belgesi olarak öne çıkarken, 42. sınıfta abonelik faturaları, müşteri sözleşmeleri, oturum açma sayfasındaki marka kullanımı ve hizmet tanıtım materyalleri belirleyici olur. Tescilden itibaren beş yıl boyunca kullanılmayan mal veya hizmetler için iptal talep edilebileceğini hatırlamak gerekir. Bu nedenle hangi sınıfta tescil yaptırdıysanız, o sınıftaki kullanımınızı düzenli olarak belgelemek, ileride karşılaşabileceğiniz bir iptal talebine karşı hazırlıklı olmanızı sağlar. Ekran görüntülerini tarihli olarak arşivlemek basit ama etkili bir yöntemdir.

Hibrit modeller ve karar verme yöntemi

Günümüzde birçok yazılım hem indirilebilir hem de bulut bileşeni içerir. Bir proje yönetim aracının masaüstü uygulaması 9. sınıfa, aynı aracın tarayıcı sürümü ve veri senkronizasyonu 42. sınıfa girer. Bir güvenlik kamerası üreticisinin cihaza gömülü yazılımı 9. sınıfta, kayıtların bulutta saklanması hizmeti ise 42. sınıfta değerlendirilir. Bu tür karma modellerde iki sınıfı birlikte seçmek çoğu zaman dengeli bir çözümdür. Karar verirken kullanıcının ürününüze nasıl ulaştığını adım adım yazın: indiriyor mu, kuruyor mu, yalnızca giriş mi yapıyor? Bu basit sıralama hangi sınıfların gerektiğini büyük ölçüde gösterir.

İki sınıfı birlikte seçmek her zaman zorunlu değildir; yalnızca sunucuda çalışan ve hiçbir indirilebilir bileşeni bulunmayan bir kurumsal yazılım için 9. sınıf gereksiz olabilir. Ancak yazılım sektöründe iş modelleri hızla değiştiğinden, yakın vadede mobil uygulama çıkarma planınız varsa bunu başvurudan önce değerlendirmek gerekir. Genel yazılım ve uygulama sınıflarına ilişkin temel bilgiyi yazılım ve mobil uygulama markası rehberimizde bulabilirsiniz. Sizin yazılımınız için hangi kombinasyonun uygun olduğu ise ürün mimarinize, lisans modelinize ve hedef pazarınıza bakılarak ayrıca değerlendirilmelidir; aynı sektördeki iki girişim için farklı cevaplar çıkabilir.

Kullanıcı yazılımınıza nasıl ulaşıyor?

9 ile 42 arasındaki seçimin anahtarı, yazılımın kullanıcıya bir kopya olarak mı ulaştığı yoksa sunucudan bir hizmet olarak mı sunulduğudur. İndirilen ve gömülü yazılım malı, abonelikle erişilen yazılım ise hizmeti temsil eder. Karma modellerde iki sınıfı birlikte kullanmak ve her sınıftaki kullanımı düzenli belgelemek, markanızı hem bugünkü hem de yakın gelecekteki iş modelinizde korunur kılar. Hangi kombinasyonun sizin için uygun olduğu ise yazılımınızın kendi dağıtım biçimine göre netleşir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mobil uygulamam hem indiriliyor hem de sunucuya bağlanıyor, hangi sınıf gerekir?

Uygulamanın indirilen kısmı 9. sınıfta korunur. Uygulama, verilerin sunucuda işlendiği bir yazılım hizmeti sunuyorsa 42. sınıf da gündeme gelir. Ayrıca uygulama üzerinden sipariş, eğitim veya ödeme gibi bir hizmet veriliyorsa o hizmetin kendi sınıfı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir cihazın içindeki gömülü yazılım hangi sınıfa girer?

Cihaza yüklenmiş veya gömülü yazılım, kaydedilmiş bilgisayar programı niteliğinde olduğundan 9. sınıfta yer alır. Cihazın kendisi ise türüne göre farklı bir sınıfa girebilir. Cihazla birlikte bulut tabanlı bir hizmet sunuluyorsa 42. sınıf da ayrıca düşünülmelidir.

Sipariş üzerine yazılım geliştiriyorum, 9. sınıf gerekli mi?

Başkaları için yazılım tasarlama ve geliştirme hizmeti 42. sınıfta yer alır. Kendi adınıza markalı ve indirilebilir bir yazılım ürünü satmıyorsanız 9. sınıf genellikle zorunlu değildir. İleride kendi ürününüzü çıkarmayı planlıyorsanız bu durumu başvurudan önce değerlendirmek yararlı olur.