Lojistik ve E-Ticarette 39. Sınıf mı, 35. Sınıf mı?

E-ticaret büyüdükçe satış ile lojistik arasındaki çizgi bulanıklaştı. Marka sınıflandırmasında ise çizgi nettir: malların taşınması, depolanması, paketlenmesi ve teslimi 39. sınıfta; malların satışa sunulması, sipariş yönetimi ve pazaryeri işletmeciliği ise 35. sınıfta yer alır.

Kolinin yolculuğunda iki farklı hizmet

Bir müşteri internetten bir mutfak robotu sipariş ettiğinde, arka planda iki ayrı iş gerçekleşir. İlki satıştır: ürün bir sitede sergilenir, sipariş alınır, ödeme tahsil edilir, fatura kesilir. İkincisi lojistiktir: ürün bir depodan alınır, paketlenir, kargoya verilir ve müşterinin kapısına götürülür. Marka hukuku bu iki işi farklı sınıflarda değerlendirir. Satış ve sipariş yönetimi 35. sınıfta, depolama, paketleme ve taşıma 39. sınıfta yer alır. Tek bir şirket bu işlerin tamamını yapabilir, ama markasının hangi işte tanındığı sınıf seçiminin temel ölçütüdür. Bu ayrımı görmek için sipariş sürecinizi adım adım çizmek yeterlidir.

Örneğin kendi adıyla ev tekstili satan bir çevrim içi mağaza, siparişleri anlaşmalı kargo firmalarıyla gönderiyorsa, lojistik hizmeti kendisi sunmaz; müşterisine sattığı şey ürün ve alışveriş deneyimidir. Bu mağaza için 35. sınıf ve ürünün kendi sınıfı öne çıkar; 39. sınıf gerekli olmayabilir. Buna karşılık aynı mağaza zamanla kendi teslimat araçlarını kurar ve bu hizmeti başka satıcılara da sunmaya başlarsa, artık taşımacılık hizmeti veren bir işletmeye dönüşür. Bu dönüşüm, marka listesinin yeniden gözden geçirilmesini gerektirir, çünkü mevcut tescile sonradan sınıf eklenemez. Yeni hizmet için ayrı başvuru gerekir.

39. sınıf: depodan kapıya

39. sınıf; taşımacılık, malların ambalajlanması ve depolanması ile seyahat düzenlenmesi hizmetlerini kapsar. Lojistik sektöründe bu sınıf; kara, deniz ve hava yoluyla yük taşımacılığı, kurye ve kargo hizmetleri, paket dağıtımı, depo kiralama ve depolama, soğuk zincir taşımacılığı, malların ambalajlanması, gümrükleme sonrası dağıtım ve son kilometre teslimat gibi hizmetleri içerir. Bir şehir içi kurye girişimi, motosikletli teslimat hizmeti veren bir firma ya da elektronik ürünler için özel ambalajlama yapan bir lojistik merkezi, markasının merkezini bu sınıfta konumlandırır. Hizmetlerin somut olarak yazılması listenin kapsamını netleştirir.

Lojistik markaları için kullanım ispatı genellikle araç giydirmeleri, taşıma irsaliyeleri, kargo etiketleri, depo tabelaları ve müşteri sözleşmeleriyle yapılır. Bu belgelerde markanın tescil edildiği biçimle tutarlı kullanılması önemlidir; örneğin logonun renkli hâli tescilliyken araçlarda farklı bir yazı karakteriyle kullanılması, ileride kullanım tartışmasında soru işaretleri doğurabilir. Ayrıca lojistik sektöründe hızlı, ekspres, kargo, taşıma gibi tanımlayıcı kelimeler çok yaygındır. Bu kelimelerden oluşan isimler ayırt edicilik sorunu yaşayabileceğinden, isim seçimi aşamasında dikkatli olmak gerekir. Araç filosu büyüdükçe bu tutarlılığı korumak için basit bir kullanım kılavuzu hazırlamak da işe yarar.

35. sınıf: satışın örgütlenmesi

35. sınıf; reklamcılık, iş yönetimi, iş idaresi ve büro işlerinin yanı sıra malların perakende ve toptan satışına yönelik hizmetleri kapsar. E-ticarette bu sınıf; çevrim içi mağaza işletmeciliği, alıcılar ile satıcılar için çevrim içi pazar yeri sağlanması, sipariş alma ve fatura düzenleme gibi idari işlemler, stok yönetimi ve müşteri hizmetleri gibi faaliyetlerle karşımıza çıkar. Farklı satıcıların ürünlerini tek bir sitede bir araya getiren bir pazaryeri girişimi, teslimatı üçüncü kişilere bıraksa bile, markasının ana korumasını 35. sınıfta arar. Sınıfın genel çerçevesine 35. sınıf rehberimizden de ulaşabilirsiniz.

Satış tarafında sık görülen bir hata, e-ticaret markasını yalnızca ürünlerin sınıfında tescil ettirip satış hizmetini korumasız bırakmaktır. Örneğin kendi ürettiği ayakkabıların yanında zamanla başka markaların çantalarını da satmaya başlayan bir site, 25. sınıftaki tescilinin perakende satış hizmetini kapsamadığını fark edebilir. Diğer bir hata ise dropshipping modelinde çalışan satıcıların, stok tutmadıkları ve kargoyu kendileri göndermedikleri hâlde 39. sınıfa başvurmasıdır. Kullanmayacağınız hizmetleri listeye eklemek, kullanmama nedeniyle iptal riskini ve itiraz ihtimalini artırır. Satış modelinizi gerçekçi biçimde tarif etmek, listeyi hem sade hem de yeterli kılar.

Fulfillment firmaları ve karar yöntemi

Fulfillment hizmeti veren firmalar, iki sınıfın tam kesişim noktasında durur. Bu firmalar e-ticaret satıcılarının ürünlerini depolar, sipariş geldiğinde paketler, kargoya verir ve iadeleri yönetir. Depolama, paketleme ve teslimat 39. sınıfta yer alırken, sipariş kayıtlarının tutulması, stok raporlaması ve iade süreçlerinin idari yönetimi 35. sınıfa yakındır. Bu nedenle fulfillment firmaları çoğu zaman iki sınıfı birlikte seçer. Ayrıca satıcılara sunulan sipariş takip yazılımı çevrim içi bir platform olarak sunuluyorsa 42. sınıf da gündeme gelebilir; hangi sınıfın gerektiği hizmet paketinin içeriğine bağlıdır. Sözleşmelerdeki hizmet tanımları da bu ayrımı yansıtmalıdır.

Karar vermek için şu soruyu sorun: müşteriniz size neyin karşılığında ödeme yapıyor? Ürün için mi, ürünün bir yerden bir yere taşınması veya saklanması için mi? İlk cevap 35. sınıfı ve ürünün kendi sınıfını, ikinci cevap 39. sınıfı gösterir. İki cevap da geçerliyse iki sınıf birlikte değerlendirilmelidir. Başvuru öncesinde her iki sınıfta da benzer isim araştırması yapmak ve yayımdan sonraki iki aylık itiraz süresini lansman takviminize eklemek, araç giydirme ve depo tabelası gibi yatırımların boşa gitmesini önler. Her iş modelinin kendine özgü ayrıntıları olduğundan, nihai seçim somut hizmet paketinize göre yapılmalıdır.

Siz ürünü mü satıyorsunuz, taşıyor musunuz?

E-ticaret ve lojistikte 35 ile 39 arasındaki seçim, müşterinize sunduğunuz asıl değerle belirlenir. Ürünü sergileyip satan bir mağaza için 35. sınıf, ürünü saklayan, paketleyen ve kapıya götüren bir firma için 39. sınıf öne çıkar. Fulfillment gibi karma modellerde iki sınıf birlikte düşünülmelidir. İş modelinizin bugünkü ve yakın gelecekteki hâlini yazılı olarak tanımlamak, doğru sınıf kombinasyonunu bulmak için pratik bir başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kendi ürünlerimi anlaşmalı kargoyla gönderiyorum, 39. sınıf gerekli mi?

Taşıma hizmetini kendiniz sunmuyor, yalnızca bir kargo firmasıyla anlaşarak ürünlerinizi gönderiyorsanız 39. sınıf genellikle gerekli değildir. Bu durumda ürünlerinizin kendi sınıfı ve varsa perakende satış hizmeti için 35. sınıf öne çıkar. Kendi teslimat ağınızı kurmayı planlıyorsanız bu durum yeniden değerlendirilmelidir.

Fulfillment firması hangi sınıflarda tescil yaptırmalı?

Depolama, paketleme ve teslimat hizmetleri 39. sınıfta yer alır. Sipariş yönetimi ve stok raporlaması gibi idari hizmetler 35. sınıfa yakındır. Satıcılara çevrim içi bir yazılım platformu da sunuluyorsa 42. sınıf ayrıca değerlendirilebilir. Hizmet paketinizin içeriğine göre kombinasyon belirlenmelidir.

Kurye uygulaması hangi sınıflara girer?

Paket ve evrak teslimatı hizmeti 39. sınıfta yer alır. Kullanıcıların telefonlarına indirdiği uygulama 9. sınıfta değerlendirilebilir. Uygulama, kuryeler ile müşterileri buluşturan bir aracılık platformu olarak çalışıyorsa, hizmetin niteliğine göre ek sınıfların da düşünülmesi gerekebilir. Somut işleyiş değerlendirilmelidir.