İçecek markalarında sınıf ayrımı büyük ölçüde alkol içeriğine dayanır: su, meşrubat, meyve suyu ve şuruplar 32. sınıfta, şarap, rakı, likör ve diğer alkollü içkiler 33. sınıfta yer alır. Ancak bu kuralın bilinen önemli bir istisnası vardır: bira, alkol içerse de 32. sınıftadır.
- Su, maden suyu, meşrubat, meyve suyu ve biralar 32. sınıfta yer alır.
- Biralar hariç alkollü içkiler, yani şarap, rakı ve likör 33. sınıftadır.
- İki sınıf birbirine yakın kabul edilebildiğinden itiraz riski ikisinde de taranmalıdır.
Alkol çizgisi ve bira istisnası
Nice sınıflandırması içecekleri iki ana gruba ayırır. 32. sınıf; biralar, alkolsüz içecekler, maden suları ve gazlı sular, meyve içecekleri ve meyve suları, şuruplar ve içecek yapımında kullanılan diğer müstahzarları kapsar. 33. sınıf ise biralar hariç alkollü içecekleri ve alkollü içecek yapımında kullanılan müstahzarları içerir. Bu tanımda dikkat çeken nokta, biranın alkollü olmasına rağmen alkolsüz içeceklerle aynı sınıfta yer almasıdır. Bu ayrıntı, uygulamada birçok girişimcinin kolayca gözünden kaçar. Butik bira üreten bir mikro bira fabrikası için ana sınıf 33 değil, 32'dir.
Bu istisna, sınıf seçimindeki yanılgıların en yaygın kaynaklarından biridir. Bira markası için yalnızca 33. sınıfta başvuru yapan bir üretici, asıl ürününü koruma altına almamış olur. Tersine alkolsüz bira üreten bir firma, ürününün alkolsüz olması nedeniyle doğal olarak 32. sınıfı seçer ve bu seçim doğrudur. Bira fabrikası zamanla viski veya cin gibi damıtılmış içkiler üretmeye başladığında ise 33. sınıf gerekli hâle gelir. Başvurudan sonra listeye yeni sınıf eklenemediği için, ürün yol haritasındaki bu tür genişlemeleri başvuru öncesinde konuşmak yerinde olur. Eksik sınıf ancak yeni bir başvuruyla tamamlanabilir.
32. sınıfta yer alan içecekler
32. sınıf, günlük tüketimin büyük bölümünü oluşturan içecekleri kapsar. Kaynak suyu ve maden suyu, gazlı içecekler, meyve suları ve nektarlar, sebze suları, limonata, enerji içecekleri, izotonik içecekler, meyveli şuruplar ve içecek hazırlamaya yönelik tozlar bu sınıftadır. Bir Ege kasabasında nar suyu sıkan küçük bir işletme, bir kaynak suyu tesisi ya da şalgam suyu üreten bir aile şirketi markasını bu sınıfta korur. Kahve ve çay esaslı içecekler ise genellikle 30. sınıfta, süt ağırlıklı içecekler 29. sınıfta yer aldığından, içecek yelpazesi geniş olan markaların bu sınırları da kontrol etmesi gerekir.
Alkolsüz içecek markalarında sık yapılan hata, ürünün hammaddesine bakarak sınıf belirlemektir. Örneğin üzüm suyu üreten bir firma, hammaddesi şarapla aynı olduğu için 33. sınıfı düşünebilir; oysa alkol içermeyen üzüm suyu 32. sınıftadır. Benzer şekilde fermente olmasına rağmen alkol içermeyen bazı geleneksel içecekler de genellikle 32. sınıfta değerlendirilir. Ancak ürünün alkol içeriği ve yasal tanımı sınırda ise, sınıflandırmanın ürünün somut özelliklerine göre yapılması gerekir. Bu tür durumlarda ürün analiz raporu ve etiket bilgisi, doğru sınıfın belirlenmesinde yol gösterir. Yeni bir ürün geliştirirken bu belgeleri erkenden hazırlamak işinizi kolaylaştırır.
33. sınıf ve alkollü içki üreticileri
33. sınıf; şarap, rakı, votka, viski, cin, likör, konyak, elma şarabı, hazır alkollü kokteyller ve alkollü içecek yapımında kullanılan esans ve özleri kapsar. Bir bağcılık işletmesinin şarapları, bir rakı üreticisinin farklı damıtım serileri ve bir likör atölyesinin meyveli likörleri bu sınıfta yer alır. Alkollü içki markaları, marka hukukunun yanı sıra üretim, satış, etiketleme ve reklam açısından ayrı bir mevzuata tabidir. Marka tescili, bu mevzuatın getirdiği izinlerin veya sınırlamaların yerine geçmez; özellikle reklam ve tanıtım faaliyetlerindeki kısıtlamalar ayrıca değerlendirilmelidir. Etiket tasarımına geçmeden önce bu çerçeveyi bilmek önemlidir.
Şarap üreticileri için sık karşılaşılan bir durum, üzüm bağının adını veya yöre adını marka olarak kullanmak istemeleridir. Bir bölgenin adı, o bölgeyle özdeşleşmiş şarap veya içkiler için tanımlayıcı nitelikte görülebilir ya da coğrafi işaret düzenlemeleriyle çatışabilir. Bu nedenle yöre adı yerine ayırt edici bir isim seçmek, tescil sürecini kolaylaştırır. Bağcılık işletmesi aynı zamanda sofralık üzüm veya üzüm suyu da satıyorsa 31 ve 32. sınıflar gündeme gelir. Şarap tadım turları düzenliyorsa bu hizmet için de ayrı bir sınıf değerlendirilmelidir. Alkollü içki markalarına ilişkin genel bilgi için bira ve şarap markası rehberimize de bakabilirsiniz.
İki sınıf arasındaki benzerlik ve itiraz riski
32 ve 33. sınıftaki içecekler farklı sınıflarda yer alsa da, karıştırılma değerlendirmesinde birbirine benzer kabul edilebilir. Aynı rafta, aynı kanalda satılan, benzer tüketici kitlesine hitap eden ve birlikte tüketilebilen ürünler olmaları nedeniyle, 33. sınıfta tescilli bir likör markasının sahibi, 32. sınıfta benzer isimle yapılan bir meşrubat başvurusuna itiraz edebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde yalnızca kendi sınıfınızda değil, komşu sınıfta da benzer marka araştırması yapmak gerekir. Yayımdan sonraki iki aylık itiraz süresi, lansman takviminize eklenmesi gereken önemli bir aşamadır. Rakip markaların satış kanallarını da bu araştırmaya dahil etmek yararlıdır.
İçecek markalarında pratik bir karar yöntemi şudur: her ürününüzü alkol içeriğine göre ayırın, ardından biraları ayrıca işaretleyin. Alkolsüz ürünler ve biralar 32'ye, diğer alkollü ürünler 33'e yerleşir. Ardından kahve, çay, süt esaslı içecekler veya takviye niteliğindeki içecekler gibi sınır ürünleri kontrol edin. Barda veya restoranda içecek sunma hizmeti de veriyorsanız bu hizmet 43. sınıfta yer alır. Her içecek ürününün yasal statüsü ve içeriği farklı olabileceğinden, özellikle sınırdaki ürünlerde sınıf seçimi ürünün kendi özellikleri ve etiketi üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir. Tadım salonu veya bar açma planı varsa bu da hesaba katılmalıdır.
Marka koruması, başvuruda Nice sınıflandırmasına göre belirtilen mallarla sınırlıdır ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler farklı sınıflarda yer alır. Bu esaslar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile düzenlenir; alkollü içkilerin üretim ve tanıtımı ayrıca özel mevzuata tabidir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.trŞişedeki alkole ve biraya ayrıca bakın
İçecek markalarında 32 ile 33. sınıf arasındaki seçim çoğu zaman alkol içeriğine göre yapılır, ancak bira bu kuralın dışında kalır ve 32. sınıfta yer alır. Hammaddeye bakarak değil, ürünün nihai niteliğine bakarak sınıf belirlemek ve komşu sınıftaki benzer markaları da taramak, içecek markanızı hem tescil hem de itiraz aşamasında daha sağlam bir konuma taşır. Ürün yelpazeniz genişledikçe sınıf listenizi de yeniden gözden geçirmeniz gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bira markası hangi sınıfta tescil edilir?
Bira, alkol içermesine rağmen Nice sınıflandırmasında 32. sınıfta yer alır. Bu nedenle bira markası için 33. sınıfta değil, 32. sınıfta başvuru yapılmalıdır. Aynı üretici viski, cin veya likör gibi diğer alkollü içkiler de üretiyorsa 33. sınıfa da ayrıca başvurması gerekir.
Üzüm suyu şarapla aynı sınıfta mı?
Hayır. Alkol içermeyen üzüm suyu meyve suyu olarak 32. sınıfta yer alır; şarap ise alkollü içecek olarak 33. sınıftadır. Hammaddenin aynı olması sınıfı belirlemez. Her iki ürünü de aynı marka altında satacaksanız iki sınıfta birden başvuru yapmanız gerekir.
Meşrubat markam, benzer isimli bir likör markası nedeniyle itirazla karşılaşabilir mi?
Evet, bu mümkündür. Alkolsüz ve alkollü içecekler farklı sınıflarda olsa da aynı raflarda satılan ve benzer tüketiciye hitap eden ürünler olarak birbirine benzer bulunabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde her iki sınıfta da benzer marka araştırması yapılması önerilir.
İçecek markanızı birlikte değerlendirelim
Ürün yelpazenize uygun sınıf seçimini ve komşu sınıflardaki riskleri ön araştırmayla birlikte inceleyebiliriz.
Bizimle iletişime geçin