Gıdada 29. Sınıf mı, 30. Sınıf mı?

Gıda markalarında 29 ile 30. sınıf arasındaki ayrım çoğu zaman sezgiye ters düşer. Kabaca, et, süt, yumurta, yağ ve işlenmiş meyve sebzeler 29. sınıfta; tahıl, un, şeker, kahve, çay, baharat ve bunlardan yapılan unlu ve şekerli ürünler 30. sınıfta yer alır; asıl zorluk sınırdaki ürünlerdedir.

Aynı kahvaltı sofrasında iki sınıf

Bir kahvaltı sofrasına bakarak iki sınıfı ayırt etmek mümkündür. Peynir, tereyağı, zeytin, yumurta, sucuk, reçel ve kaymak 29. sınıftadır. Ekmek, simit, bal, çay ve tahin helvası gibi ürünler ise 30. sınıfta yer alır. Bu tablodaki dikkat çekici ayrıntı, çilek reçeli ile çiçek balının aynı kavanoz türünde ve aynı rafta satılmasına rağmen farklı sınıflarda bulunmasıdır. Reçel işlenmiş meyve ürünü olarak 29'da, bal ise 30'dadır. Kahvaltılık ürünler üreten bir yerel işletme, yelpazesine bal eklediğinde yalnızca 29. sınıftaki tescilin yetmeyeceğini bu yüzden bilmelidir.

Benzer bir örnek domates ürünlerinde görülür. Domates salçası ve domates püresi işlenmiş sebze olarak 29. sınıftadır; ketçap ve domates sosu ise sos kategorisinde 30. sınıfta yer alır. Zeytinyağı ve ayçiçek yağı gibi yenilebilir yağlar 29'da iken, sirke ve hardal 30'dadır. Kuru kayısı ve kuru incir işlenmiş meyve olarak 29'da, bunlarla yapılan meyveli bisküvi ise 30'da yer alır. Bu ayrımları bilmeden yapılan başvurular, ürün gamının bir kısmını korumasız bırakır. Başvurudan sonra listeye yeni sınıf eklenemediği için eksik kalan ürün için ayrı bir başvuru yapmak gerekir.

29. sınıf: hayvansal ve işlenmiş ürünler

29. sınıf; et, balık, kümes hayvanları ve av etleri, et özleri, konserve, dondurulmuş, kurutulmuş ve pişirilmiş meyve ve sebzeler, jöleler, reçeller, kompostolar, yumurta, süt ve süt ürünleri ile yenilebilir yağları kapsar. Bir mandıranın beyaz peyniri, kaşarı ve yoğurdu; bir şarküteri üreticisinin sucuğu ve pastırması; bir konserve firmasının turşusu ve közlenmiş biberi; bir zeytinyağı üreticisinin sızma yağı bu sınıftadır. İşlenmiş kuruyemiş de genel olarak 29. sınıfta değerlendirilir. Genel bir kural olarak, ana hammaddesi hayvansal olan ya da meyve ve sebzenin korunmuş hâli olan ürünler bu sınıfa yönelir.

Süt ürünleri üreticileri için dikkat edilmesi gereken bir sınır noktası vardır. Yoğurt, peynir ve tereyağı 29. sınıftadır; süt esaslı içecekler ürünün niteliğine göre ayrıca değerlendirilir, dondurma ise 30. sınıfta yer alır. Bir süt işletmesi, yoğurt ve peynirin yanında dondurma üretmeye başladığında 30. sınıfı da düşünmelidir. Et ürünlerinde ise hazır köfte 29'da, köfte ekmeği veya hamburger sandviçi 30'da yer alabilir. Bu ince ayrımlar, ürün listenizin her kalemini ayrı ayrı kontrol etmeyi gerektirir. Et ve süt ürünlerine ilişkin genel bilgiye 29. sınıf rehberimizden ulaşabilirsiniz.

30. sınıf: tahıl, şeker ve baharatın dünyası

30. sınıf; kahve, çay, kakao ve bunların ikameleri, pirinç, makarna, un ve tahıl ürünleri, ekmek, pasta ve şekerlemeler, çikolata, dondurma, şeker, bal, maya, kabartma tozu, tuz, baharatlar, sirke, soslar ve çeşniler ile buzu kapsar. Bir fırının ekmek ve poğaçası, bir baklava üreticisinin tatlıları, bir baharat firmasının pul biberi, bir makarna fabrikasının erişte ve mantısı, bir kahve kavurucusunun ürünleri bu sınıftadır. Genel kural olarak, ana hammaddesi tahıl, şeker, kakao veya baharat olan ya da bunlardan yapılan hamur işi ürünler 30. sınıfa yönelir.

Karma ürünlerde sınıf belirlemek daha zordur. Fındıklı bir sürülebilir kremanın ağırlıklı bileşeni kakao ve şekerse 30. sınıfa, ağırlıklı bileşeni fındıksa 29. sınıfa yakın değerlendirilebilir. Hazır çorbalar 29. sınıfta yer alırken, çorbalık şehriye 30'dadır. Mantılı hazır yemek ise içeriğine göre değerlendirilir. Bu tür ürünlerde tek bir kurala dayanmak yerine, ürün etiketindeki içerik listesine ve ürünün piyasada nasıl tanımlandığına bakmak gerekir. Sınırdaki ürünler için her iki sınıfı birlikte seçmek bazen güvenli bir yol olabilir; ancak bunun gerçekten gerekip gerekmediği ürünün somut özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Ürün listesinden sınıf listesine

Pratik yöntem şudur: satışta olan ve yakın dönemde piyasaya sürmeyi planladığınız tüm ürünleri tek tek yazın. Her ürünün ana hammaddesini ve işlenme biçimini yanına not edin. Ardından her ürünü 29, 30 veya başka bir sınıfa yerleştirin. Bu sırada gözden kaçan sınıflar da ortaya çıkar; örneğin meyve suyu 32. sınıfta, taze meyve ve sebze 31. sınıfta, takviye edici gıdalar 5. sınıfta yer alır. Bir kooperatif ya da yerel üretici birliği, ortak marka altında çok farklı ürünler satıyorsa bu liste daha da önem kazanır; üyelerin ürettiği her ürün grubunun sınıfı ayrı ayrı belirlenmelidir.

Gıda sektöründe sık yapılan bir hata, yöre adı veya ürün adından oluşan markalar seçmektir. Bir bölgenin adını taşıyan peynir veya bal markası, tanımlayıcı nitelikte görülerek reddedilebilir ya da coğrafi işaret düzenlemeleriyle çatışabilir. Diğer bir hata ise geniş bir liste yazıp ürünlerin çoğunu hiç üretmemektir; tescilden itibaren beş yıl kullanılmayan mallar için iptal talebi gündeme gelebilir. Başvuru öncesinde 29 ve 30. sınıfta benzer marka araştırması yapmak, ambalaj ve etiket baskısına geçmeden önce riskleri görmenizi sağlar. Her ürün yelpazesi farklı olduğundan, sınıf listesi işletmenizin kendi ürün gamına göre hazırlanmalıdır.

Her ürünü kendi sınıfına yerleştirin

Gıdada 29 ile 30. sınıf arasındaki sınır, ürünün hangi hammaddeden yapıldığı ve nasıl işlendiğiyle belirlenir. Reçel ile bal, salça ile ketçap, peynir ile dondurma gibi komşu ürünlerin farklı sınıflarda yer alması, genel kurallara güvenmek yerine ürün listenizi tek tek incelemeyi gerektirir. Bugün sattığınız ve yakında satacağınız ürünleri sınıflarıyla eşleştirmek, gıda markanızın rafta gördüğünüz her üründe korunmasını sağlar. Sınırda kalan ürünler için ise ürünün kendi içeriği üzerinden ayrı bir değerlendirme yapmak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hem reçel hem bal satıyorum, tek sınıf yeterli mi?

Hayır. Reçel işlenmiş meyve ürünü olarak 29. sınıfta, bal ise 30. sınıfta yer alır. İki ürünü aynı marka altında satıyorsanız her iki sınıfta da başvuru yapmanız gerekir. Aksi hâlde ürünlerden biri için markanız doğrudan koruma altında olmaz.

Dondurma üreten bir süt işletmesi hangi sınıfları seçmeli?

Süt, yoğurt, peynir ve tereyağı gibi ürünler 29. sınıfta, dondurma ise 30. sınıfta yer alır. Bu nedenle her iki ürün grubunu aynı marka altında satan bir işletme için iki sınıfın birlikte seçilmesi gerekir. Süt esaslı içecekler için ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Karışık içerikli bir ürünün sınıfını nasıl belirlerim?

Ürünün ağırlıklı bileşenine, işlenme biçimine ve piyasada nasıl tanımlandığına bakılır. Örneğin fındıklı bir kremanın ağırlıklı bileşeni kakao ve şekerse 30. sınıfa yakın değerlendirilir. Sınırdaki ürünlerde bir uzmanla birlikte değerlendirme yapmak sağlıklı olur. Etiket taslağını bu değerlendirmeye eklemek yararlıdır.