Sosyal medyada markanızın izinsiz kullanımı çoğu zaman bir bildirim formuyla çözülebilir. Ancak formun kabul edilmesi, doğru ihlal türünü seçmenize ve tescilinizi belgeleyebilmenize bağlıdır.
- Platformlar marka ihlali bildirimlerinde kural olarak tescil belgesi ya da güncel sicil kaydı ister; tescilsiz kullanım iddiaları genellikle işleme alınmaz.
- Sahte hesap, taklit profil ve izinsiz ürün satışı farklı ihlal türleridir; yanlış kategoriden yapılan bildirim reddedilir.
- Bildirim reddedilirse ihtarname, delil tespiti ve fikri sınai haklar hukuk mahkemesinde dava yolu açıktır.
Önce İhlalin Türünü Belirleyin
Sosyal medyadaki kullanımlar tek bir başlık altında toplanmaz. Bir hesap sizin markanızın adını ve logosunu kullanarak sizmişsiniz gibi davranıyorsa bu taklit profil sorunudur. Bir başka hesap markanızı yalnızca ürün satarken kullanıyorsa bu izinsiz ticari kullanımdır.
Bazı hâllerde ise hesap sizin markanızla ilgisiz bir işletmeye aittir ama aynı ismi taşımaktadır. Bu, hesap adı ile markanın çakışması durumudur ve platformların çoğunda ayrı bir prosedürle ele alınır. Hangi prosedürün işletileceği, hesabın faaliyet alanına ve kullanım biçimine göre belirlenir.
Doğru kategoriyi seçmek bildirimin kaderini belirler. Marka ihlali formundan yapılan bir kimlik taklidi bildirimi ya da bunun tersi, çoğu zaman esasa girilmeden reddedilir ve zaman kaybına yol açar.
Platforma Bildirim: Tescil Belgesi Şart
Marka ihlali bildirimlerinde platformlar genellikle marka adını, tescil numarasını, tescilin geçerli olduğu ülkeyi, hak sahibinin bilgilerini ve ihlal edilen içeriğin bağlantısını ister. Tescil belgesinin ya da güncel sicil kaydının eklenmesi neredeyse tüm platformlarda zorunludur. Belgenin okunaklı ve güncel olması, bildirimin hızlı sonuçlanması bakımından önemlidir.
Bildirimde ihlalin marka hakkını neden zedelediği kısa ve somut biçimde açıklanmalıdır. "Bu hesap bizi rahatsız ediyor" gibi genel ifadeler yerine, kullanılan işaretin markayla aynı veya benzer olduğu ve aynı ürün grubunda kullanıldığı belirtilmelidir.
Bildirimin hangi tarihte yapıldığı, hangi içerikleri kapsadığı ve platformun verdiği cevap mutlaka kaydedilmelidir. Bu kayıtlar, ileride açılacak davada ihlalin süresini ve karşı tarafın bilgisini göstermek bakımından işe yarar.
Hesap Adı ile Markanın Çakışması
Bir kullanıcı adının markanızla aynı olması tek başına ihlal sayılmayabilir. Aynı ismi taşıyan ancak farklı sektörde faaliyet gösteren bir hesap, tüketicide karıştırılma yaratmıyorsa platform tarafından da mahkeme tarafından da ihlal olarak değerlendirilmeyebilir.
Buna karşılık hesap sizinle aynı ürün veya hizmeti sunuyor, sizin görsellerinizi kullanıyor ve müşterilerinizle sizin adınıza iletişime geçiyorsa tablo tamamen değişir. Bu hâlde hem marka hakkına tecavüz hem de haksız rekabet gündeme gelir; bildirimde bu unsurların tümü birlikte gösterilmelidir.
Bazı platformlar, uzun süre kullanılmayan hesap adlarının hak sahibine devri için ayrı bir başvuru yolu sunar. Bu yol denenirken de tescil belgesi ve markanın fiilî kullanımına dair belgeler istenir. Bu yolun sonucu platformdan platforma değiştiği için tek bir uygulamadan söz edilemez.
Bildirim Reddedilirse Hukuki Yol
Platform bildiriminizi reddederse süreç bitmez. Öncelikle içeriğin ekran görüntüleri, bağlantıları ve tarih bilgileri saklanmalı; kaybolma riski varsa mahkemeden delil tespiti istenmelidir. Delil tespiti Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenmiştir ve sınai mülkiyet uyuşmazlıklarında sıkça kullanılır.
Ardından hesap sahibine ulaşılabiliyorsa noter aracılığıyla ihtarname gönderilir. İhtarname hem kullanımın durdurulmasını talep eder hem de karşı tarafın durumu bildiğini belgeleyerek sonraki tazminat talebini güçlendirir. Hesap sahibinin kimlik ve adres bilgisine ulaşılamıyorsa doğrudan dava yoluna gidilmesi gerekebilir.
Sonuç alınamazsa dava yoluna gidilir. Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesidir; içeriğin yayında kalması ciddi zarar doğuruyorsa ihtiyati tedbir talep edilebilir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, tescilli marka sahibine markasının izinsiz kullanımını önleme yetkisi tanır; m.156 uyarınca bu taleplerde görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesidir. Yayının acilen durdurulması gereken hâllerde m.159 kapsamında ihtiyati tedbir istenebilir. İçeriğin silinme ihtimaline karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.400 ve devamındaki delil tespiti yoluna başvurulabilir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet KanunuÖzet: Belgeyle Bildirin, Kayıtla İlerleyin
Sosyal medyada marka koruması iki ayak üzerinde durur: geçerli bir tescil ve düzenli tutulmuş delil. Tescil olmadan yapılan bildirimler genellikle sonuçsuz kalır; delil tutulmadan açılan davalar ise ispat sıkıntısı yaşar.
İzlenecek sıra şudur: ihlal türünü belirleyin, ekran görüntülerini alın, platforma tescil belgesiyle bildirim yapın, sonuç alınamazsa ihtarname gönderin ve dava yolunu değerlendirin. Her adımın kaydını tutmak bir sonraki adımı belirgin biçimde kolaylaştırır ve süreci hızlandırır.
Marka adının belli aralıklarla sosyal medyada taranması da koruyucu bir alışkanlıktır. Erken fark edilen bir taklit profil, henüz takipçi ve satış hacmi oluşmadan çok daha kolay kapatılır. Bu tarama, ayda bir yapılan kısa bir kontrolle bile büyük ölçüde karşılanır.
Markam tescilli değilse sosyal medyaya şikâyet edebilir miyim?
Platformların marka ihlali formları kural olarak tescil belgesi ister; tescilsiz kullanım iddiaları çoğunlukla reddedilir. Bu hâlde haksız rekabet hükümlerine dayanan hukuki yollar değerlendirilebilir.
Sahte hesap bildirimi ile marka ihlali bildirimi aynı mı?
Hayır. Sahte hesap bildirimi kimlik taklidine, marka ihlali bildirimi ise tescilli işaretin izinsiz kullanımına ilişkindir. Yanlış kategoriden yapılan bildirimler incelenmeden reddedilebilir.
Platform şikâyetimi reddederse ne yapmalıyım?
Delilleri saklayıp noter aracılığıyla ihtarname gönderin ve sonuç alamazsanız fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde dava açın. İçerik ciddi zarar doğuruyorsa ihtiyati tedbir talep edebilirsiniz.
Sosyal medyadaki izinsiz kullanımı durdurmak ister misiniz?
Bildirim dosyanızı ve hukuki seçeneklerinizi hazırlamak için Yıldırım Patent ile iletişime geçin.
Bizimle iletişime geçin