Tescilli Markaya Yeni Sınıf Eklenebilir mi?

İşletmeler büyüdükçe yeni ürün ve hizmetler devreye girer ve mevcut tescilin kapsamı dar kalır. Bu noktada akla ilk gelen soru, tescile sonradan sınıf eklenip eklenemeyeceğidir.

Neden Sınıf Eklenemiyor?

Marka koruması, başvuru tarihinde beyan edilen mal ve hizmetler üzerinde kurulur. Bu liste Bülten'de yayımlanır ve üçüncü kişiler itiraz edip etmeyeceklerine bu listeye bakarak karar verir. Liste, korumanın sınırlarını çizen asıl belgedir.

Sonradan sınıf eklenebilseydi, kimsenin itiraz etme fırsatı bulamadığı alanlarda geriye dönük hak doğardı. Bir işletme, yıllar sonra hiç faaliyet göstermediği bir sektörde eski tarihli bir hak elde edebilirdi. Bu da öncelik sisteminin temelini bozardı.

Bu nedenle kural nettir: kapsam sonradan büyütülemez, yalnızca küçültülebilir. Aynı doğrultuda m.11/6 da yalnızca listede değişiklik içermeyen imla ve maddi hataların düzeltilmesine izin verir. Yani listedeki bir yazım yanlışı düzeltilebilirken, listeye yeni bir ürün veya hizmet eklenmesi mümkün değildir.

Daraltma Mümkün: Üç Yol

Birinci yol vazgeçmedir. 6769 sayılı Kanun m.28 uyarınca marka sahibi, markasından tümüyle ya da tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin bir kısmı bakımından vazgeçebilir. Kısmi vazgeçme, kullanılmayan alanları temizlemek ve portföyü sadeleştirmek için kullanılır.

İkinci yol kısmi devirdir. m.148/6, markanın tescil edildiği mal veya hizmetlerin bir kısmı yönünden devredilebileceğini öngörür. Bu, grup şirketleri arasında iş bölümü yapılırken ya da bir faaliyet kolu satılırken sık başvurulan pratik bir çözümdür. Devir sözleşmesi m.148/4 uyarınca noter onaylı olmalıdır, aksi hâlde geçersizdir.

Üçüncü yol bölünmedir. m.11/5, tescile kadar olan aşamada başvurunun bölünebileceğini düzenler. İtirazla karşılaşılan sınıflar ayrılıp diğerlerinin hızla tescile ulaşması sağlanabilir; böylece ihtilaflı kısım tüm dosyayı bekletmez. Bölünme, kapsamı büyütmez; yalnızca mevcut kapsamı iki ayrı dosyaya dağıtır.

Yeni Sınıf İçin Doğru Yol: Ek Başvuru

Kapsam genişletilecekse yapılacak iş, yeni mal ve hizmetleri içeren ayrı bir başvuru yapmaktır. Bu başvuru, mevcut tescille aynı markayı taşısa bile hukuken bağımsız bir dosyadır ve kendi inceleme sürecinden geçer.

Yeni başvuru kendi başvuru tarihinden itibaren korunur. Yani araya giren üçüncü kişi başvuruları, yeni başvurunuz karşısında öncelikli olabilir ve itirazla karşılaşabilirsiniz. Bu risk nedeniyle kapsam genişletme kararı yeni faaliyet başlar başlamaz alınmalıdır.

Yeni başvuru öncesinde hedeflenen alanlarda benzer marka taraması yapılması gerekir. Hangi ürün ve hizmetin hangi başlığa gireceğini doğru belirlemek için sitedeki Marka Sınıf Bulucu aracından yararlanabilir, tereddütlü hâllerde bir vekile danışabilirsiniz.

Kapsamı Yönetirken Dikkat Edilecekler

Listeyi gereğinden geniş tutmak da risklidir. 6769 sayılı Kanun m.9 uyarınca tescilden itibaren beş yıl içinde ciddi biçimde kullanılmayan mal ve hizmetler bakımından marka iptal talebine açık hâle gelir; m.26 gereğince bu talepler 10.01.2024'ten bu yana TÜRKPATENT tarafından incelenir.

Ayrıca yayıma itirazda m.19/2 kullanım ispatı def'i gündeme gelebilir. Kullanılmayan sınıflara dayanarak yaptığınız itirazlar karşı tarafça bu def'iyle karşılanabilir ve itiraz sonuçsuz kalabilir. Yani ölü sınıflar yalnızca gereksiz maliyet değil, aynı zamanda hukuki zayıflıktır.

Doğru yaklaşım, fiilen kullanılan ve yakın vadede kullanılacak alanları kapsayan gerçekçi bir liste kurmak, büyüme oldukça yeni başvurularla kapsamı katmanlı biçimde genişletmektir. Bu yöntem hem maliyeti hem de iptal riskini dengeler ve portföyün her aşamada fiili faaliyetle uyumlu kalmasını sağlar.

Sonuç: Genişleme Yeni Başvuruyla Olur

Tescilli markaya sonradan sınıf eklenemez. Kapsamı büyütmenin tek yolu yeni başvurudur ve bu başvuru kendi tarihinden korunur; eski tescilin önceliğini devralmaz.

Buna karşılık daraltma esnektir. Vazgeçme, kısmi devir ve tescile kadar bölünme yollarıyla portföy istenilen şekle getirilebilir; gereksiz kalan alanlar temizlenerek yenileme yükü azaltılabilir. Bu esneklik, kapsamın baştan gerçekçi belirlenmesi gerektiği sonucunu değiştirmez.

Özetle marka portföyü sabit bir belge değil, iş planınızla birlikte güncellenmesi gereken canlı bir varlıktır. Yeni ürün hattı veya hizmet devreye girdiğinde ilk adım, tescil kapsamını gözden geçirmek olmalıdır. Yıllık bir portföy incelemesi, hem eksik alanları hem de gereksiz kalan sınıfları aynı anda ortaya çıkarır.