Resmî Ücret ile Vekil Ücreti Arasındaki Fark

Marka patent ücreti iki ayrı kaynaktan doğar; resmî ücret Kuruma ödenip tarifeyle belirlenirken, vekil ücreti serbestçe belirlenen bir hizmet bedelidir.

Marka Patent Ücreti Neden İki Ayrı Başlıktır

Marka ve patent işlemlerinde ödenen tutar, tek bir muhataba giden tek bir bedel değildir. Bir tarafta işlemin yapılabilmesi için Kuruma ödenmesi gereken resmî ücret, diğer tarafta işin bir vekil eliyle yürütülmesi hâlinde doğan hizmet bedeli vardır. Bu ikisi farklı hukuki nitelikte olduğu için farklı kurallara tabidir ve birbirinin yerine geçmez. Bir dosyada ödenen toplam tutar, bu iki başlığın bir araya gelmesiyle oluşur.

Ayrım pratikte de önemlidir. Resmî ücret ödenmeden işlem yapılmaz; vekil olmadan ise işlem yapılabilir, çünkü Türkiye de yerleşik gerçek ve tüzel kişiler işlemlerini kendileri yürütebilir. Buna karşılık yurt dışında yerleşik olanlar bakımından vekil aracılığıyla temsil zorunludur. Bu nedenle iki başlığın toplamı her dosyada aynı yapıda oluşmaz ve karşılaştırma yapılırken hangi kalemin konuşulduğu netleştirilmelidir.

Resmî Ücretin Belirlenme Biçimi

Resmî ücret, Kurumun yayımladığı ücret tebliğiyle belirlenir ve doğrudan Kuruma ödenir. Tutarı pazarlığa açık değildir; aynı işlem için herkes aynı bedeli öder. Her kalem, bağlı olduğu işleme göre adlandırılmıştır; başvuru, kapsama eklenen her sınıf, resmî bültende yayım, tescil belgesinin düzenlenmesi, itiraz işlemleri, devir ve yenileme ayrı başlıklar hâlinde tarifede yer alır.

Bu tarifenin iki özelliği vardır. Birincisi düzenli olarak güncellenmesidir; bu nedenle geçmiş yıllara ait listeler üzerinden yapılan planlama yanıltıcı olur ve ödeme öncesinde güncel tebliğe bakılması gerekir. İkincisi kalem adının önemli olmasıdır; ödemenin yanlış kaleme yapılması işlemin eksik sayılmasına yol açabilir. Ayrıca resmî ücretler bir hizmet bedeli olmadığından, hizmet bedelleriyle aynı vergi mantığına tabi değildir.

Vekil Ücretinin Belirlenme Biçimi ve Faturalandırma

Vekil ücreti, verilen hizmetin karşılığıdır ve taraflar arasında serbestçe belirlenir. Bağlayıcı tek bir tarife bulunmaz; bedel, işin kapsamına, dosyanın karmaşıklığına ve hizmetin hangi aşamaları içerdiğine göre değişir. Ön araştırma, kapsam kurgusu, dosyanın hazırlanması, süre ve bildirim takibi ile itiraz çalışmaları bu bedelin içeriğini oluşturan başlıca kalemler arasında sayılır.

Faturalandırma bakımından da fark vardır. Resmî ücret Kuruma yapılan bir ödemedir ve makbuzu ya da dekontu bu ödemeyi gösterir. Vekil hizmet bedeli ise bir hizmet faturasına konu olur ve üzerinden katma değer vergisi hesaplanır. Bu ayrım muhasebe kaydı bakımından da anlamlıdır. İki kalemin tek bir tutar olarak sunulduğu tekliflerde, ödemenin ne kadarının Kuruma gittiğini ayrıca sormak yerinde olur.

Teklifleri Karşılaştırırken Nelere Bakılır

İlk bakılacak nokta, verilen tutarın resmî ücretleri içerip içermediğidir. Bir teklif yalnızca hizmet bedelini, bir diğeri resmî ücretlerle birlikte toplam tutarı gösteriyorsa bu iki teklif doğrudan karşılaştırılamaz. İkinci nokta, tutarın kaç sınıfı kapsadığıdır; tek sınıf üzerinden verilen bir bedel, kapsam genişledikçe hem resmî hem hizmet tarafında değişir ve başlangıçtaki karşılaştırma anlamını yitirir.

Üçüncü nokta, hizmetin hangi işlemleri içerdiğidir. Ön araştırmanın dâhil olup olmadığı, itiraz ve karşı görüş çalışmalarının ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmeyeceği, yenileme takibinin kapsama girip girmediği açıkça sorulmalıdır. Dördüncü nokta katma değer vergisidir; bedelin vergi dâhil mi hariç mi olduğu belirtilmelidir. Bu dört soru cevaplandığında teklifler aynı zemine oturur ve düşük görünen bir rakamın gerçekten düşük olup olmadığı anlaşılır.

İki Kalemi Ayırmadan Karşılaştırma Yapılamaz

Resmî ücret ile vekil ücreti arasındaki fark, muhatabından belirlenme biçimine kadar uzanır. Resmî ücret Kuruma ödenir, tarifeyle belirlenir, pazarlığa kapalıdır ve düzenli olarak güncellenir; başvuru, ek sınıf, bülten yayım, belge düzenleme, itiraz ve yenileme kalemleri bu gruptadır. Vekil ücreti ise hizmet karşılığıdır, serbestçe belirlenir ve ayrı bir hizmet faturasına konu olur. Teklif alırken tutarın resmî ücretleri içerip içermediği, kaç sınıfı kapsadığı ve neyi kapsam dışı bıraktığı sorulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Resmî ücret ile vekil ücreti aynı yere mi ödenir?

Hayır. Resmî ücret doğrudan Kuruma ödenir ve tutarı yayımlanan ücret tebliğiyle belirlenir. Vekil ücreti ise hizmeti veren marka veya patent vekiline ödenen bir hizmet bedelidir ve ayrı faturalandırılır. Bu iki kalem farklı muhataplara gittiği için tekliflerde birbirinden ayrılmış olarak gösterilmesi beklenir.

Vekil ücretinin bağlayıcı bir tarifesi var mıdır?

Bağlayıcı tek bir tarife bulunmaz. Vekil ücreti bir hizmet bedeli olduğundan taraflar arasında serbestçe belirlenir ve işin kapsamına göre değişir. Buna karşılık resmî ücretler tarifeye bağlıdır ve aynı işlem için herkes için aynıdır. Bu nedenle iki dosyada resmî ücretler aynı olsa da hizmet bedelleri farklılaşabilir.

Marka başvurusunu vekilsiz yapabilir miyim?

Türkiye de yerleşik gerçek ve tüzel kişiler işlemlerini kendileri yürütebilir; bu durumda yalnızca resmî ücretler ödenir. Yurt dışında yerleşik olanlar bakımından ise vekil aracılığıyla temsil zorunludur. Kendi yürüten başvuru sahibinde sınıf kurgusu, bildirim takibi ve süre yönetimi sorumluluğu tamamen kendisinde kalır.