Patent Başvurusu Geri Çekilebilir mi, Sonuçları Nedir?

Patent başvurusundan vazgeçmek her aşamada mümkündür, fakat vazgeçmenin bedeli başvurunun yayımlanıp yayımlanmadığına göre tamamen değişir. Yayım öncesi geri çekme ile yayım sonrası geri çekme, sonuçları itibarıyla birbirinden çok farklı iki karardır ve ikisi karıştırıldığında buluş üzerindeki hak kalıcı olarak kaybedilebilir.

Geri Çekme Ne Demek ve ne Zaman Mümkündür?

Geri çekme, başvuru sahibinin kendi iradesiyle patent sürecini sonlandırmasıdır. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 105. maddesine göre bir patent başvurusu, belge verilmesi kararının ilanından önce her zaman geri çekilebilir. Yani araştırma, yayım veya inceleme aşamalarından hangisinde olunursa olunsun bu kapı açıktır.

Talep, başvuru sahibi ya da usulüne uygun biçimde yetkilendirilmiş vekili tarafından Kuruma yazılı olarak iletilir. Birden fazla başvuru sahibi varsa iradenin tamamının ortaya konması gerekir; tek başına hareket eden bir paydaşın talebi işleme alınmayabilir.

Geri çekme, sonuçları bakımından dönüşü olmayan bir işlemdir. Bu yüzden dilekçe gönderilmeden önce dosyanın yayım durumu, sicildeki kayıtlar ve süreçte kalan seçenekler mutlaka gözden geçirilmelidir. Vekil aracılığıyla yürütülen dosyalarda ise talebin, vekâletnamedeki yetki kapsamına uygun biçimde yapılması gerekir.

Yayımlanmış ile Yayımlanmamış Başvuru Arasındaki Kritik Fark

Kanunun 105. maddesinin üçüncü fıkrası, yayımlanmamış bir başvurunun geri çekilmesi hâlinde aynı buluş için yeniden başvuru yapılabileceğini söyler. Buluş henüz kamuya sunulmadığı için yenilik zedelenmemiştir; dosyayı toparlayıp tarifnameyi güçlendirerek temiz bir başlangıç yapmak mümkündür.

Buna karşılık aynı maddenin dördüncü fıkrası, yayımlanmış bir başvurunun geri çekilmesi hâlinde aynı buluş için yeniden başvuru yapılamayacağını düzenler. Yayımla birlikte buluş tekniğin bilinen durumuna girmiştir ve kendi yayınınız, kendi yeni başvurunuzun önünde aşılamaz bir engele dönüşür.

Bu ayrım, geri çekme kararının can damarıdır. Başvurudan vazgeçmeyi düşünen herkesin ilk sorusu 'benim dosyam yayımlandı mı' olmalıdır; cevap evetse geri çekme, buluş üzerindeki patent yolunu kalıcı biçimde kapatan bir tercihtir ve bunun bilinerek verilmesi gerekir.

Sicilde Hak Sahibi Üçüncü Kişiler Varsa ne Olur?

Başvuru üzerinde lisans, rehin veya haciz gibi bir hak sicile kaydedilmişse tablo değişir. Kanunun 105. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, sicilde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin rızası alınmadan başvuru geri çekilemez. Bu hak sahipleri sicilde göründüğü sürece, başvuru sahibinin tek başına aldığı karar Kurum nezdinde sonuç doğurmaz.

Bu kural, başvuruya güvenerek yatırım yapmış lisans alanı ya da alacaklıyı korumayı amaçlar. Başvuru sahibinin tek taraflı bir kararla, üzerinde başkasının hakkı bulunan bir varlığı ortadan kaldırması engellenmiş olur. Aksi hâlde bir tarafın iradesiyle, diğerinin ekonomik beklentisi tek kalemde ortadan kaldırılabilirdi.

Uygulamada rıza yazılı olarak alınır ve geri çekme talebine eklenir. Rıza sunulmadığı takdirde talep işleme konulmaz; bu nedenle sicil kaydı, karar öncesinde mutlaka kontrol edilmesi gereken ilk belgedir. Sicil kaydı ayrıca dosyanın ticari geçmişini gösterdiği için, karar öncesinde tabloyu bütün hâlinde görmeyi sağlar.

İradeniz Dışında Geri Çekilmiş Sayılma

Her geri çekilme bilinçli bir tercih değildir. Kanunun 96. maddesi, araştırma talebinin başvuru tarihinden itibaren on iki ay içinde yapılmasını arar; bu süre içinde talep edilmez ve ücreti ödenmezse başvuru geri çekilmiş sayılır.

Bu sonuç kendiliğinden doğar ve ayrıca bir uyarı beklemek doğru değildir. Dosyanın kaderini belirleyen tarihleri başvuru gününde takvime işlemek, en ucuz ve en etkili koruma yöntemidir. Vekil tayin edilmişse tebligatların vekile yapılacağı da unutulmamalıdır.

Süre kaçırılarak geri çekilmiş sayılan bir başvuruda, dosya yayımlanmışsa aynı buluşu yeniden başvuruya konu etmek de mümkün olmayabilir. Yani ihmalin bedeli yalnızca bir dosya değil, buluşun tamamı üzerindeki koruma imkânı olabilir. Bu yüzden süre takibi, teknik bir ayrıntı değil doğrudan hakkın kendisini koruyan bir iştir.

Karar Vermeden Önce Sorulacak Üç Soru

Özetle üç soru sorulmalıdır: başvuru yayımlandı mı, sicilde başkasının hakkı var mı ve gerçekten geri çekmek mi gerekiyor? Üçüncü soru çoğu zaman atlanır; oysa istemleri daraltmak veya başvuruyu faydalı modele dönüştürmek gibi ara yollar birçok dosyada hâlâ açıktır.

Geri çekme bazen doğru ve maliyeti azaltan bir karardır. Ticari değeri kalmamış, savunulabilir istemi bulunmayan bir dosyayı sürdürmek yerine kaynağı yeni bir başvuruya aktarmak akılcı olabilir. Böyle bir durumda geri çekme, kayıp değil bilinçli bir portföy yönetimi kararıdır.

Ancak yanlış zamanda verilen aynı karar, telafisi olmayan bir hak kaybına dönüşür. Kararı, dosyanın güncel aşamasını ve alternatiflerini gösteren bir kontrol listesiyle birlikte vermek en sağlıklısıdır. Kısacası acele edilmemeli, ancak karar da süresiz biçimde ertelenmemelidir.