Faydalı model, hızlı ve ekonomik bir koruma yolu olsa da her buluş için uygun değildir; bazı buluş türleri kanunen faydalı model kapsamı dışında bırakılmıştır.
- Usuller ve usulle elde edilen ürünler faydalı modelle korunamaz.
- Kimyasal ve biyolojik madde ile usuller kapsam dışıdır.
- Bu buluşlar için doğru yol genellikle patenttir.
Faydalı Model Korumasının Sınırı
Faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlara verilir; patentten farklı olarak buluş basamağı şartı aranmaz. Bu esneklik, faydalı modeli özellikle ürün ve düzenek buluşları için cazip kılar.
Ancak kanun, bazı buluş türlerini faydalı model korumasının dışında bırakmıştır. Bu sınırların bilinmesi, başvurudan önce doğru koruma türünü seçmek için önemlidir.
Usuller ve Usulle Elde Edilen Ürünler
Bir üretim ya da işlem yöntemi, yani usul niteliğindeki buluşlar faydalı model ile korunamaz. Aynı şekilde, bu usuller sonucunda elde edilen ürünler de faydalı model kapsamına girmez.
Bu tür buluşlar için uygun koruma yolu, şartları taşıması hâlinde patenttir.
Kimyasal ve Biyolojik Maddeler ile Usuller
Kimyasal ve biyolojik maddeler ile kimyasal ve biyolojik usuller de faydalı model korumasının dışında tutulmuştur. Bu alanlardaki buluşlar, niteliği gereği daha kapsamlı bir inceleme gerektirir.
Dolayısıyla ilaç, kimya ve biyoteknoloji alanındaki buluşların patent yoluyla korunması beklenir.
Faydalı Model Yerine Patent Gerektiren Durumlar
Buluşunuz bir usule dayanıyorsa ya da kimyasal/biyolojik bir maddeyi konu alıyorsa, faydalı model başvurusu reddedilecektir. Bu durumda patent başvurusu değerlendirilmelidir.
Patent, daha güçlü ve daha geniş bir koruma sağlar; buna karşılık inceleme süreci daha uzun ve maliyetlidir. Seçim, buluşun niteliğine göre yapılmalıdır.
Faydalı model ile korunabilecek ve korunamayacak buluşlar, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 142. maddesinde belirlenmiştir. Bu hükme göre usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler ile kimyasal ve biyolojik maddeler ve usuller faydalı model korumasının dışındadır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.trDoğru Koruma Türünü Seçmek
Patent mi yoksa faydalı model mi sorusunun yanıtı, buluşun türüne, yenilik düzeyine ve ticari hedeflere bağlıdır. Yanlış başvuru türü, zaman ve hak kaybına yol açabilir.
Başvuru öncesinde bir vekille buluşun niteliğini değerlendirmek, en uygun yolu seçmeyi kolaylaştırır.
Buluşunuza En Uygun Korumayı Seçin
Buluşunuzun patent mi faydalı model mi ile korunacağını birlikte değerlendirelim.
Bizimle iletişime geçin