E-Ticaret Markası Hangi Sınıfta Tescil Edilir?

Çevrim içi satış yapan bir işletmenin markası çoğu zaman tek sınıfla korunmaz; satılan ürün, kullanılan platform ve teslimat ayrı başlıklar doğurur.

E-Ticaret İşinin Ürün ve Hizmet Haritası

Çevrim içi satış yapan bir işletmenin marka ihtiyacını anlamak için önce işin gerçekte hangi parçalardan oluştuğuna bakmak gerekir. Bir e-ticaret markası aynı anda birkaç iş yapar: farklı üreticilerin ürünlerini bir araya getirip müşteriye sunar, bunu bir internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden yürütür, kimi zaman kendi markasıyla ürettirdiği ürünleri de aynı vitrinde satar ve siparişi müşteriye ulaştırır. Bu parçaların her biri sınıflandırmada ayrı bir başlığa denk düşer.

Bu haritada 35. sınıf, malların üçüncü kişiler adına bir araya getirilerek satışa sunulmasını, yani perakende ve çevrim içi satış hizmetini karşılar. Satılan ürünler işletmenin kendi markasını taşıyorsa o ürünlerin ait olduğu mal sınıfları ayrıca gerekir. Sitenin ya da uygulamanın kendisi bir yazılım hizmeti olarak sunuluyorsa 42. sınıf, siparişlerin taşınması ve teslimi işin ayrı bir kolu hâline gelmişse 39. sınıf gündeme gelir. Kapsam, bu dört başlığın işletmedeki ağırlığına göre kurulur.

Çekirdek Sınıf ile Tamamlayıcı Sınıfların Ayrımı

Bütçe sınırlıysa önce çekirdeğin belirlenmesi gerekir. Yalnızca başkalarına ait ürünleri satan bir pazaryeri ya da bayilik modeliyle çalışan bir mağaza için çekirdek 35. sınıftır; asıl ticari faaliyet satışa aracılık etmektir. Buna karşılık kendi tasarladığı ürünü ürettirip yalnızca kendi sitesinden satan bir işletmede çekirdek, ürünün ait olduğu mal sınıfıdır. Bu iki modelin birbirine karıştırılması, korumanın yanlış yere kurulmasına yol açar.

Tamamlayıcı sınıflar ise işin ikinci halkasını güvenceye alır. Uygulama üzerinden abonelik veya yazılım hizmeti veriliyorsa 42. sınıf, kendi araç filosuyla dağıtım yapılıyor ya da teslimat markanın vaadinin bir parçası hâline gelmişse 39. sınıf öncelik listesine girer. Sıralama şöyle kurulabilir: önce satışın veya ürünün çekirdek sınıfı, ardından ticari kimliğin en görünür olduğu ikinci alan, en sonda ise ileride devreye girecek başlıklar. Kapsamı bir defada değil, aşamalı büyütmek de mümkündür.

E-Ticarette Sık Yapılan Sınıf Hataları

En yaygın hata, yalnızca 35. sınıfa güvenmektir. Bu sınıf bir hizmeti korur; ürünün kendisini korumaz. Kendi markasıyla ürettirdiği bardakları sitesinden satan bir işletme sadece 35. sınıfta tescil almışsa, başka biri aynı ibareyi bardak üzerinde kullanmaya başladığında elindeki koruma beklediği sonucu vermeyebilir. Satış hizmeti ile satılan malın ayrı başlıklar olduğu, e-ticarette en çok gözden kaçan noktadır.

İkinci sık hata, üretimi fason olarak başkasına yaptıran işletmenin kendini üretici saymayıp ürün sınıfını atlamasıdır. Üretimin kimin tesisinde yapıldığı önemli değildir; ürün marka altında piyasaya sürülüyorsa ilgili mal sınıfı gerekir. Üçüncü hata, mal ve hizmet listesinde satışa konu ürün grubunu hiç belirtmeden genel bir satış ifadesi yazmaktır. Dördüncü hata ise henüz girilmemiş onlarca kategoriyi listeye eklemektir; fiilen kullanılmayan kapsam ileride sorun doğurabilir.

Büyümeye ve Yurt Dışı Satışa Göre Kapsamı Genişletmek

E-ticarette büyüme genellikle kategori ekleyerek olur. Kozmetikle başlayan bir site iki yıl içinde ev tekstiline geçebilir; bu, koruma kapsamının yeniden ele alınmasını gerektirir. Tescil sonradan aynı başvuru içinde genişletilemediğinden, yakın vadede girilmesi planlanan kategoriler baştan değerlendirilmelidir. Bununla birlikte gerçekçi olmayan bir genişlik, hem gereksiz kapsam hem de ileride tartışma konusu olabilecek bir liste yaratır.

Yurt dışına satış başladığında tablo değişir. Markanın Türkiye tescili yalnızca Türkiye için hüküm doğurur; hedef pazarlarda ayrıca koruma gerekir. Nice Anlaşması sınıflandırmayı ortaklaştırdığı için Türkiye'de kurulan kapsam yurt dışı başvurularına iskelet oluşturur, ancak her ülkenin kendi inceleme yaklaşımı vardır. Pazaryerlerinin marka sahiplerine tanıdığı koruma programları da genellikle o ülkedeki tescile dayandığından, ihracat planı ile tescil planı birlikte yürütülmelidir.

Satış Hizmeti ile Ürünü Birbirine Karıştırmayın

E-ticaret markasında doğru kurgu tek bir sınıf seçmekle bitmez. 35. sınıf satışa aracılık hizmetini, ürünlerin kendi sınıfları malın kendisini, 42. sınıf platform yazılımını, 39. sınıf ise teslimatı karşılar. Hangisinin çekirdek olduğunu belirleyen şey işletmenin gerçek iş modelidir: satıyor mu, üretiyor mu, yoksa ikisini birlikte mi yapıyor. Marka korumasının çerçevesi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile çizilir, sınıflandırmada Nice Anlaşması esas alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticaret sitesi için sadece 35. sınıf yeterli mi?

Yalnızca başkalarına ait ürünleri satan bir platform için 35. sınıf çekirdek korumadır. Ancak sitede kendi markanızı taşıyan ürünler satılıyorsa bu sınıf tek başına yeterli olmaz; çünkü 35. sınıf satış hizmetini korur, ürünün kendisini değil. Kendi markalı ürünler için ilgili mal sınıflarında da tescil alınması gerekir.

Ürünü fason ürettiriyorum, ürün sınıfına ihtiyacım var mı?

Evet. Ürünün hangi tesiste üretildiği sınıflandırmayı değiştirmez. Ürün sizin markanızla piyasaya sürülüyorsa, o ürünün ait olduğu mal sınıfında koruma alınması gerekir. Fason üretim yaptıranların yalnızca satış hizmeti sınıfına güvenmesi, ürün üzerinde ortaya çıkacak bir çakışmada koruma boşluğu yaratabilir ve müdahale imkânını zayıflatır.

Mobil uygulamam için 42. sınıf şart mı?

Uygulama yalnızca kendi satışlarınızı yürüten bir vitrin ise çoğu durumda öncelik satış ve ürün sınıflarındadır. Uygulamayı bir hizmet olarak sunuyor, üçüncü kişilere yazılım erişimi veya abonelik sağlıyorsanız 42. sınıf anlam kazanır. İndirilebilir bir yazılım olarak dağıtım söz konusuysa değerlendirme ayrıca yapılmalıdır. Karar, uygulamanın iş modelindeki rolüne göre verilir.