Coğrafi İşaret Nedir, Nasıl Tescil Edilir?

Antep baklavası, Malatya kayısısı, Ezine peyniri... Bu adların ortak noktası, belirli bir yöreyle özdeşleşmiş olmaları ve coğrafi işaret koruması altında bulunmalarıdır. Peki coğrafi işaret nedir ve nasıl tescil edilir?

Coğrafi işaret nedir?

Belirgin bir özelliği, ünü ya da diğer nitelikleri bakımından köken olarak yer aldığı bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeş hâle gelmiş bir ürünü gösteren isim ya da işaretler coğrafi işaret olarak TÜRKPATENT nezdinde tescil edilir. Coğrafi işaret, ürünün belirli bir coğrafi kökenle bağını ve bu bağdan kaynaklanan kalitesini güvence altına alır.

Menşe adı ve mahreç işareti farkı

Coğrafi işaretler iki türe ayrılır:

• Menşe adı: Ürünün tüm veya esas özelliklerini belirli bir coğrafi alana borçlu olduğu, üretim, işleme ve diğer işlemlerin tamamının bu alanda gerçekleştiği ürünler için kullanılır.
• Mahreç işareti: Ürünün belirli bir niteliğinin ya da ününün o coğrafi alana dayandığı; ancak üretim aşamalarından en az birinin bu alanda gerçekleştiği ürünler için kullanılır.

Geleneksel ürün adı nedir?

Coğrafi işaret kapsamına girmeyen; ancak ilgili piyasada bir ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az otuz yıl süreyle kullanıldığı kanıtlanan adlar, gerekli şartları sağlamak kaydıyla geleneksel ürün adı olarak tescil edilebilir.

Coğrafi işaret tescili neden önemlidir?

Coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı tescili, tek bir üreticinin değil; tescil bölgesindeki şartlara uygun üretim yapan tüm üreticilerin ve nihayetinde tüketicilerin haklarını korumayı amaçlar. Tescil; ürünün taklit edilmesini önler, yöresel değeri güvence altına alır ve ürüne pazarda güçlü bir kimlik kazandırır.

Kimler başvurabilir, nasıl tescil edilir?

Coğrafi işaret başvurusu, ürünle ilgili üretici grupları, ilgili meslek kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları gibi menfaat sahibi taraflarca yapılabilir. Süreç; ürünün ve coğrafi bağının tanımlandığı bir başvuru ile TÜRKPATENT nezdinde inceleme ve yayın aşamalarını içerir. Başvurunun doğru hazırlanması, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.