Medikal Sektörde 10. Sınıf mı, 44. Sınıf mı?

Medikal sektörde aynı marka hem bir cihazın üzerinde hem de o cihazla verilen hizmetin adında yer alabilir. Tıbbi, cerrahi, dental ve ortopedik cihazlar 10. sınıfta, bu cihazlarla sunulan muayene, tedavi ve bakım hizmetleri 44. sınıfta yer alır. Ortopedik ürün üreten ve hasta hizmeti de veren bir girişim üzerinden bu ayrımı açıklıyoruz.

Ortopedi atölyesinden hasta odasına: bir girişimin iki yüzü

Ankara'da bir teknoloji geliştirme bölgesinde kurulmuş bir ortopedi girişimi düşünelim. Girişim, ayak basınç haritasına göre kişiye özel ortopedik tabanlık, diz ve bilek ortezleri üretiyor. Aynı zamanda şehir merkezinde açtığı bir merkezde hastaların ayak analizini yapıyor, ölçü alıyor, ürünleri hastaya uyguluyor ve kontrol görüşmeleri yapıyor. Ameliyat sonrası dönemde kullanılan bazı cihazları da hastalara kısa süreli kiralıyor. Girişimin kurucuları marka başvurusu için 'medikal' başlığı altındaki tüm faaliyetlerin tek sınıfta toplandığını düşünüyor. Oysa Nice sınıflandırması, cihazın kendisini ve cihazla verilen hizmeti ayrı sınıflarda ele alır ve bu ayrım listenin temelini oluşturur.

Girişimin ürettiği tabanlık ve ortezler 10. sınıfın, hastalara verdiği analiz, uygulama ve kontrol hizmetleri ise 44. sınıfın konusudur. Yalnız 10. sınıfta tescilli bir marka, aynı adı kullanan bir fizik tedavi merkezine karşı her zaman güçlü bir dayanak sunmayabilir. Tersine, yalnız 44. sınıfta tescilli bir klinik markası, kendi adıyla cihaz ürettirmeye başladığında ürün tarafında korumasız kalır. Mal ile hizmet arasındaki benzerlik tartışılabilse de sonucu belirsizdir ve somut durumun kendi koşullarına göre değişir. Hem üretip hem hizmet veren girişimler için iki sınıfın birlikte korunması daha dengeli bir çerçeve sağlar.

Cihazın kendisi: 10. sınıfın kapsamı

10. sınıf; tıbbi, cerrahi, dental ve veteriner alet ve cihazlarını, ortopedik ürünleri, protezleri, sütür malzemelerini ve engelliler için terapötik ve yardımcı cihazları kapsar. Ortopedik tabanlıklar, ortopedik ayakkabılar, ortezler, korseler, bandajlı destek ürünleri, işitme cihazları, tansiyon ölçme aletleri, ateş ölçerler, masaj aletleri, tıbbi eldivenler ve biberonlar bu sınıfta yer alır. Girişimin kişiye özel ürettiği tabanlık ve ortezler de doğrudan bu sınıfın konusudur. Ürün kutusunda, faturasında ve kullanım kılavuzunda görünen marka, 10. sınıftaki korumanın kullanım kanıtını oluşturur. Kişiye özel üretim yapılması, ürünün bu sınıftaki yerini değiştirmez.

10. sınıfın sınırlarında dikkat edilmesi gereken bazı ürünler vardır. Yara bantları, pansuman malzemeleri ve tıbbi preparatlar 5. sınıfta; tıbbi amaçlı yazılımlar ise indirilebilir olup olmamalarına göre 9. veya 42. sınıfta değerlendirilir. Ortopedik ayakkabı 10. sınıfta yer alırken, rahat tabanlı ama tıbbi amacı olmayan günlük ayakkabılar 25. sınıfa gider. Bu nedenle ürünün tıbbi amaçla tasarlanıp sunulup sunulmadığı, sınıf kararının belirleyicisidir. Ürünün tanıtımında ve etiketinde tıbbi bir iddia bulunması, ayrıca tıbbi cihaz mevzuatındaki yükümlülükleri de gündeme getirir; marka tescili bu yükümlülüklerin yerine geçmez.

Cihazla sunulan hizmet: 44. sınıf ve kiralamanın yeri

44. sınıf; tıbbi hizmetleri, fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini, hemşirelik ve bakım hizmetlerini, diş hekimliği hizmetlerini, optisyenlik hizmetlerini ve uzaktan sağlık hizmetlerini kapsar. Girişimin merkezinde yapılan ayak analizi, ölçü alma, ürün uygulaması ve kontrol görüşmeleri bu sınıfta değerlendirilir. Medikal sektör için dikkat çekici bir ayrıntı, tıbbi cihaz ve ekipman kiralama hizmetinin de 44. sınıfta yer almasıdır. Girişimin ameliyat sonrası hastalara kiraladığı cihazlar, cihazın kendisi 10. sınıfta olsa bile, kiralama hizmeti yönüyle 44. sınıfın konusudur. Bu ayrıntı, cihazı satmak yerine kiraya veren işletmeler için liste hazırlığını doğrudan etkiler.

Medikal hizmetlerin çevresinde başka sınıflara uzanan faaliyetler de vardır. Tıbbi cihazların bakım, onarım ve kurulum hizmetleri 37. sınıfta; tıbbi cihazların perakende ve çevrim içi satışı 35. sınıfta; sağlık profesyonellerine yönelik eğitim ve seminerler 41. sınıfta yer alır. Hasta verilerini işleyen bir mobil uygulama geliştiriliyorsa, uygulamanın kendisi 9. sınıfta, sunduğu uzaktan sağlık hizmeti 44. sınıfta, bulut tabanlı platform ise 42. sınıfta değerlendirilebilir. Her faaliyetin listeye eklenmesi gerekmez; markanın gerçekten kullanılacağı faaliyetler seçilmeli, gereksiz genişlikten kaçınılmalıdır. Bu seçim, işletmenin gelir kalemlerine bakılarak yapılabilir.

Markanın yanındaki diğer korumalar: patent ve tasarım

Medikal girişimlerde marka, korunması gereken tek değer değildir. Kişiye özel tabanlık üretmek için geliştirilen basınç ölçüm düzeneği veya ortezin eklem mekanizması teknik bir yenilik içeriyorsa, patent veya faydalı model konusu olabilir. Bu tür durumlarda medikal cihaz buluşlarında patent sürecini anlatan yazımız yol gösterir. Patent koruması 20 yıl, faydalı model koruması 10 yıl sürer. Başvuru yapılmadan önce buluşun kongrede sunulması veya bir makalede yayımlanması yeniliği zedeleyebileceği için, akademik iş birliklerinde yayın takvimi dikkatle planlanmalıdır. Ürün ile hizmetin aynı markada buluştuğu girişimlerde bu takvim, marka başvurusuyla birlikte planlanabilir.

Ürünün görünümü de ayrı bir koruma alanıdır. Ortezin veya tansiyon aletinin özgün bir dış tasarımı varsa, tasarım tescili ile korunabilir; bu konudaki ayrıntılar medikal ürünlerde tasarım tescilini anlatan yazımızda yer alır. Tasarım koruması 5'er yıllık dönemlerle en çok 25 yıl sürebilir. Marka tarafında ise 'medikal', 'ortopedi', 'sağlık' gibi kelimeler tek başına tanımlayıcı sayılabileceği için özgün bir unsurla desteklenmelidir. Marka koruması 10 yıl sürer ve yenilenebilir. Ortopedik ürünlere özgü patent ve faydalı model konularında ortopedik ürün buluşlarını ele alan yazımıza da göz atabilirsiniz.

Cihazın kutusu ile muayene odasının kapısı ayrı korunur

Medikal sektörde 10. sınıf cihazın kendisini, 44. sınıf ise o cihazla hastaya sunulan hizmeti korur. Tıbbi cihaz kiralama hizmetinin 44. sınıfta yer alması, cihaz bakımının 37. sınıfa ve perakende satışın 35. sınıfa uzanması gibi ayrıntılar, listeyi hazırlarken gözden kaçmamalıdır. Hem üreten hem hizmet veren girişimler için iki sınıfın birlikte korunması, patent ve tasarım seçenekleriyle desteklendiğinde, medikal girişimin fikri varlıkları bütünlüklü bir koruma altına alınmış olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ortopedik tabanlık markası hangi sınıfta tescil edilir?

Ortopedik tabanlıklar, tıbbi amaçlı ortopedik ürünler olarak 10. sınıfta yer alır. Tıbbi amacı olmayan konfor tabanlıkları ise ürünün niteliğine göre farklı sınıflarda değerlendirilebilir. Tabanlık uygulaması ve ayak analizi hizmeti de veriliyorsa 44. sınıf ayrıca düşünülmelidir.

Tıbbi cihaz kiralama hizmeti hangi sınıfta yer alır?

Tıbbi cihaz ve ekipman kiralama hizmeti Nice sınıflandırmasında 44. sınıfta yer alır. Kiralanan cihazın kendisi 10. sınıfta olsa da kiralama bir hizmettir. Hem cihaz satan hem kiralayan firmaların 10. ve 44. sınıfı birlikte korumaları önerilir.

Marka tescili tıbbi cihaz satışı için yeterli mi?

Hayır, marka tescili yalnız işaret üzerinde hak sağlar; tıbbi cihazın piyasaya arzı için gerekli kayıt, uygunluk ve izin süreçlerinin yerine geçmez. Bu süreçler ilgili sağlık mevzuatına göre ayrıca yürütülmelidir. Güncel yükümlülükler ilgili kurumdan teyit edilmelidir.